Ilonja Horvers: ,,Benoem wat je ziet, durf moeilijke vragen te stellen”

HOUTEN Ze ontdekte in haar werk en nu persoonlijk dat ons communiceren te oppervlakkig is. En hoe pak je het leven op als rouw zich vastgrijpt in alle gebieden van je leven? Deze vraag is voor Ilonja Horvers de harde realiteit nadat haar Ronald vorige jaar plotseling overleed. ,,Waar ik vandaag nuchter dit gesprek voer, kan ik me morgen de hele dag verdrietig voelen”, zegt ze eerlijk. Ilonja leeft bij de dag. Ze richtte Uitwerking op, verbonden aan De KrachtFabriek in Houten.

Ilonja is 54 jaar, moeder van drie dochters van 22, 19 en 16. Ze leefde 28 jaar samen met haar partner Ronald. ,,Het verlies van hem heeft invloed op alles wat ik doe, denk en voel. Misschien zijn we alle vier nog in shock en zoekend naar de weg waar het gemis van Ronald een plek krijgt. Ik zie daarin dat praten over dat gemis nog te moeilijk is voor onze dochters. Nu houden we elkaar vooral staande.”

Het is pas sinds kort dat ik weer wat empathie voel voor anderen.

EMPATHIE Na het overleden van Ronald kon de altijd empathische Ilonja, geen empathie meer opbrengen voor wie dan ook. Ik leefde onder een sluier, alsof ik in een andere wereld leefde. Ik kon alleen maar met mezelf bezig zijn. Het is pas sinds kort dat ik weer wat empathie voel voor anderen”, zegt Ilonja met een glimlach. ,,Ik ben normaal iemand die niet lang blijft hangen in situaties die ik toch niet kan veranderen en kijk niet ver vooruit. Ik deal met wat de dag brengt. Sinds het wegvallen van Ronald kan ik de ene dag heel nuchter overkomen en de dag erna alleen maar verdriet voelen. Ik laat het maar gebeuren, want rouwen is grillig. Het vergt veel van me.”, stelt ze.

ONDERNEMING Ilonja is iemand die haar hart volgt en startte vanuit dat gevoel haar bedrijf Uitwerking. Sinds 2012 helpt zij vooral mensen met autisme en mensen met een psychische kwetsbaarheid om weer mee te doen in de maatschappij. ,,Ik startte zonder een bedrijfsplan. Ik deed het gewoon en keek wel waar ik uit kwam”, zegt ze nuchter. ,,Ik zette er mijn schouders onder in het vertrouwen dat het goed komt. En daar waar het mis gaat leer ik ervan.”

DOORVRAGEN Als kind droomde Ilonja ervan om met kinderen te werken. Ze trok graag met ze op. Nog maar twaalf jaar oud vertrouwden ouders hun kinderen aan haar toe. Het was daarom niet vreemd dat Ilonja de HBO-J opleiding (nu HBO Socialwork) volgde. Daarna werkte ze voor een Instituut voor Doven en later bij de Jeugdbescherming, waar ze door het contact met ouders meer rondom dan met kinderen werkte. Weer later werkte ze met jong volwassenen en volwassenen met autisme en doven en slechthorenden. Ook bij Uitwerking is dit grotendeels haar doelgroep. ,,Zij dagen me uit om op een andere manier contact te maken waardoor ik aansluit op hun belevingswereld. Ik besef dat mensen vaak vluchtige gesprekken voeren en ervaar dat eens te meer sinds Ronald overleed. Men vindt het moeilijk om vragen te stellen. Ik roep daarom op: doe nieuwsgierig, benoem wat je ziet en durf moeilijke vragen te stellen. Dat moeten we leren. Het gaat om oprechte nieuwsgierigheid dat leidt tot echte aansluiting bij de ander. Het leidt tot diepere contacten. Ik denk dat daar meer behoefte aan is, terwijl we opgevoed zijn met het idee dat doorvragen onbeschoft is.”

VERBINDINGEN Het gaat om delen. Zoals ze ook Uitwerking niet voor zichzelf houdt, maar verbindt aan de KrachtFabriek (DKF). ,,Het gedachtengoed van DKF om mensen in hun kracht te zetten is mijn gedachtengoed. Een van de oprichters is bij mij in dienst en werkt mee in de invulling van Uitwerking. Verschillende inspiratoren van DKF delen mijn onderneming en starten van daaruit een eigen onderneming of vinden werk. Toen ik uitviel na het overlijden van Ronald, wist ik dat Uitwerking overgenomen werd door hen. Daaruit blijkt hoe sterk DKF als community is.” Het gaat om ontmoetingen tussen inspiratoren en het delen van de eigen expertise. Zo kwam er eens iemand binnen die vanuit haar eigen ervaring met autisme jongeren wilde begeleiden die door autisme vaak uitvallen op school. Inspiratoren van DKF dachten met haar mee, waarna zij een jongerenclub startte. Zelfs een jongere met een ingewikkelde achtergrond vond via het Sociaal Loket ondersteuning bij haar. Inmiddels trekt ze op met een clubje jongeren die zij ondersteunt vanuit haar eigen kundigheid. Ze kwam uit de WAO en werkt nu als zelfstandige onder de vlag van Uitwerking. Net als een andere inspirator die zich liet omscholen tot jobcoach, een eigen onderneming startte en werkt met mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt.

Mislukkingen horen daarbij en zijn er alleen maar om van te leren.

WELKOM Het gaat bij Uitwerking en DKF om werken vanuit vertrouwen in de ander en het geloof dat iedereen weet wat die wil. Bij ons staat ontwikkeling en het delen van kennis en kunde centraal. Denk aan iemand die goed hout kan bewerken of iemand die goed is met computers. Weer een ander kan goed omgaan met mensen met depressie, burn-out of jongdementie. We werken allemaal vanuit ons hart en met onze handen en proberen dingen uit. Mislukkingen horen daarbij en zijn er alleen maar om van te leren. Wat kan er ook eigenlijk gebeuren? In dit alles zijn wij een warm bad, want je mag zijn wie je bent in onze speeltuin, waar los van status en titel iedereen welkom is.

TERUGBLIK Ilonja is geboren in Oisterwijk in Noord Brabant en de middelste van drie kinderen. Haar vader leidde een timmerfabriek: ,,Ik zeg daaromg dat ik uit het goede hout gesneden ben”, lacht ze. Rondom haar afstuderen speelde ze in een theaterstuk onder leiding van een stagiair. ,,Later kwam die stagiair terug met de vraag of ik en anderen wilden meespelen in haar afstudeerproject. Het was in dat gezelschap dat ik Ronald ontmoette. Dat was in 1989. De vonk sloeg pas later over. We kregen verkering in 1994.” Ilonja bleef toneelspelen en speelde handbal, al waren die twee moeilijk te combineren. Iedere week twee tot drie keer trainen en ook nog wekelijks toneelrepetities was een behoorlijk opgave. Toch bleef ze bij beide betrokken. ,,Het theatergezelschap zat vol ideeën. Ons laatste idee was om op Begraafplaats Soestbergen in Utrecht een stuk te spelen waarmee mensen zouden ontdekken hoe mooi je daar kunt wandelen.” Corona gooide roet in het eten en Ronald overleed. Daardoor werden begraafplaatsen geen goede plek meer voor Ilonja. De theatergroep is nu bovenal een vriendengroep die leuke activiteiten onderneemt.

WENS In 2002 verhuisden Ronald en Ilonja naar Houten, omdat zij in een rustigere en kindvriendelijke omgeving wilden wonen. ,,Wij hadden het heel fijn met vijf gezinnen in onze straat in het Mos. We steunden elkaar, aten samen en de kinderen groeiden met elkaar op. We keken naar elkaar om. Hoewel je mij overal neer kunt zetten, heb ik me door mijn werk verbonden aan Houten. Ik hoop dat we een nieuwe plek vinden waar DKF, Uitwerking en andere sociaal maatschappelijke initiatieven langer gehuisvest blijven en daarmee een vaste plek creëren om mooie initiatieven te ontplooien. Ik hoop dat mensen er een plek vinden waarvoor ze het huis uit gaan en bijdragen aan een waardevolle tijdsbesteding. Ik wil daar hoe dan ook werk van maken.”

Door Irene van Valen