Maatschappelijke initiatieven vragen om ambitie voor duurzaamheid
14 maart 2026 om 10:55 Politiek Tips van de redactieHOUTEN Houten heeft de ambitie om in 2040 energieneutraal te worden. De zes maatschappelijke initiatieven die vertegenwoordigd worden in de Energietafel vragen de nieuwe raad om deze ambitie vast te houden. Ook vinden zij dat de optie om meer windmolens te plaatsen niet van tafel moet.
door Agnes Krijnen
Wat valt er te kiezen in Houten?
Op 18 maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. In aanloop naar deze verkiezingen publiceert Houtens Nieuws een aantal artikelen over de volgende thema’s: asielopvang, woningbouw, sport, leefbaarheid kleine kernen, en de leegstand op Het Rond. Vandaag de laatste aflevering: Duurzaamheid. Wat is er allemaal gebeurd de afgelopen jaren? Onderaan staan de meningen van de tien politieke partijen over dit thema.
In de Energietafel zijn de inwonersinitiatieven EnergieRijk Houten, Impact Houten, Coöperatie Opgewekt Houten, Coöperatie Duurzaam Eiland, Coöperatie Buurtwarmte Houten en het Duurzaamheidsfonds vertegenwoordigd. Ook de gemeente en Woonin zitten aan de Energietafel, die sinds 2017 bestaat. In deze verschillende partijen zijn tientallen Houtenaren zeer actief als vrijwilliger om bij te dragen aan een duurzamer Houten.
De een houdt zich bezig met het informeren van particulieren om te isoleren, een warmtepomp aan te schaffen of wat te doen als het salderen in 2027 stopt, de ander zit wekelijks met ondernemers aan tafel om een energiehub voor te bereiden waarin ondernemers energie kunnen delen. Op alle gebieden, zowel in de dorpen als in het buitengebied, zijn vrijwilligers actief om de energietransitie te versnellen.
VRIJWILLIGERS
Katrin Larsen is een van de oprichters van EnergieRijk Houten. Deze organisatie is zeer professioneel opgezet. Naast 60 tot 90 vrijwilligers zijn er vijf parttime betaalde krachten bezig om inwoners te helpen met het verduurzamen van hun woning. De coöperatie Buurtwarmte Houten is hier een spin- off van. Katrin: ,,Duizenden inwoners hebben via ons collectief isolatiemaatregelen, groene daken en zonnepanelen ingekocht. Dat versnelt de energietransitie en dat is hard nodig.”
EnergieRijk Houten informeert inwoners en ontzorgt. Katrin: ,,Mensen doen er ongeveer negen maanden tot een jaar over om over te gaan op aanschaf van verduurzamingsmaatregelen. Wij helpen ze bij die keuze door informatie te geven en ze op weg te helpen met het eigen huis. We werken op wijkniveau, zodat buren elkaar ook informeren en mensen voorbeelden hebben in hun eigen wijk.”
ONDERNEMERS
Ook bedrijven worden door specialisten in energietransitie aangezet om bij te dragen aan de energietransitie. Impact Houten maakt zich daar sterk voor. Wouter Dijkstra is duurzaamheidsadviseur bij Impact Houten. ,,De helft van de energie wordt in Houten gebruikt door bedrijven. Er zijn al grote stappen gezet. Zo wordt er een energiehub opgezet aan de Doornkade, waarbij ondernemers stroom delen. De provincie zit hierbij aan tafel. Na Lage Weide en Veenendaal wordt dit de derde energiehub in de provincie Utrecht.”
De verschillende ondernemers op hetzelfde bedrijventerrein vullen elkaar aan en hebben allemaal behoefte aan stroom. Wouter: ,,We hebben het gebruik geanalyseerd. De een gebruikt meer stroom dan de toegestane contracthoeveelheid en komt hierdoor in de netcongestieproblemen met Stedin. De buurman kan helpen met een mogelijk overschot aan stroom via zijn 5.000 zonnepanelen. Daarmee kunnen ze elkaar helpen.”
Ook op andere bedrijventerreinen worden stappen gezet om energie te delen. Wouter: ,,Daar gebruiken we ook de andere methoden die congestie tegengaan zoals het bouwen van een Energie Management Systeem, het plaatsen van zonnepanelen en batterijen. Met daarnaast de warmtetransitie om van het gas te kunnen gaan. En natuurlijk onze benadering van circulariteit. Als we praten over windmolens hebben we het over het zogenaamde boerderijmodel van +/- 30 meter. Als we zorgen voor een versnelling, zijn we sneller uit de problemen.”
ENERGIENEUTRAAL
De inwonersinitiatieven hebben de verschillende politieke partijen voor de verkiezingen een aantal adviezen gegeven. Ronald Gorter, voorzitter van EnergieRijk Houten: ,,We vinden het heel belangrijk dat de gemeente Houten vasthoudt aan het doel om in 2040 energieneutraal te worden. Landelijk ligt de ambitie op 2050, maar in Houten lopen we voor, laten we dat zo houden.”
Dit kan helpen bij het voorkomen van netcongestie. Ronald: ,,Door het lokale energienet optimaler te benutten met behulp van bijvoorbeeld energie delen in een wijk of een bedrijventerrein, groepscontracten, opslag en collectieve bronnetten voor warmte kan een deel van deze kosten worden voorkomen. Hierdoor wordt het voor de burgers en bedrijven in Houten ook in hun rekening direct zichtbaar. En het maakt ons ook minder afhankelijk van internationale toevoer van energie.”
ENERGIEHUIS
Ook benadrukt Ronald het belang van het Energiehuis, waar de Energietafel fysiek aanwezig is op Het Rond. ,,Hier kunnen inwoners even langs lopen en vragen stellen. Dit levert enorm veel op.” Ook willen de partijen van de Energietafel de optie open houden meer windmolens te plaatsen. Ronald: ,,Het kan zijn dat we met zonne-energie en energiebesparing niet ver genoeg komen. Waar de molens moeten komen, weten wij niet, maar het is belangrijk de optie open te houden en hierover in gesprek te blijven met inwoners.”
Houten heeft de ambitie om in 2040 energieneutraal te worden. De zes maatschappelijke initiatieven die vertegenwoordigd worden in de Energietafel vragen de nieuwe raad om deze ambitie vast te houden. Ook vinden zij dat de optie om meer windmolens te plaatsen niet van tafel moet.
Zo denken de tien politieke partijen hierover:
ITH wil zich inzetten om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen, maar ziet ook de uitdagingen waar we mee te maken hebben zoals netcongestie. Voor ITH staat goede inwonersparticipatie, breed draagvlak, betaalbaarheid en keuzevrijheid centraal bij de energieopgave.
ITH is tegen een derde windmolenpark. Windmolens die zo dicht bij woonwijken worden geplaatst tasten het woon- en leefmilieu van inwoners aan. Uit het Burgerberaad Energie bleek daarnaast dat voor meer windmolens geen draagvlak is. ITH wil inzetten op zonne-energie. Er moet daarnaast prioriteit gegeven worden aan energiebesparing van burgers en bedrijven. Wat we niet gebruiken, hoeven we ook niet op te wekken.
Inwoners hebben een belangrijke rol in het behalen van de klimaatdoelstellingen, maar keuzevrijheid, draagvlak en betaalbaarheid is voor ITH belangrijk. ITH ziet een duidelijke rol voor de gemeente om inwoners te helpen bij het verduurzamen van hun eigen woning, door hen te informeren over mogelijkheden.
GroenLinks-PvdA zorgt dat verduurzamen sociaal en samen gebeurt, zodat iedereen meedoet en profiteert, vooral ook midden- en lage inkomens. We beginnen bij woningen met de slechtste energielabels, voor snelle klimaatwinst en kostenbesparing. Samen met Energierijk Houten en woningbouwcorporaties maken we dit mogelijk.
Om netcongestie op te lossen, werken we samen met buurgemeenten en bedrijven. Wij investeren in energieopslag (zoals batterijen), slimme netten en lokale energiehubs voor bedrijven. Lokale energiecoöperaties krijgen waar mogelijk ruimte voor extra zonne- en windenergie. Een warm thuis is een basisbehoefte. Warmte moet een publieke voorziening zijn, betaalbaar voor iedereen. Daarom werken we aan collectieve (lage-temperatuur) bronnetten waar mogelijk, en steunen wij inwonersinitiatieven.
Groene mobiliteit is gezonder, schoner en CO2-vrij: wij gaan voor goede wandel- en fietspaden, betaalbaar openbaar vervoer, deelauto’s en laadpalen. Samen maken wij Houten energieneutraal en klimaatbestendig, voor een leefbare toekomst voor iedereen!
De klimaatcrisis is wereldwijd, maar raakt ons hier in Houten direct. Daarom beginnen oplossingen lokaal. De gemeente moet richting geven, keuzes maken en inwoners helpen om stappen te zetten. D66 Houten investeert in duurzame energie, energiebesparing en vergroening van wijken. Samen met inwoners en organisaties zoals EnergieRijk Houten maken we verduurzaming haalbaar én betaalbaar. Goed voor het klimaat én voor de portemonnee.
Het burgerberaad liet zien dat inwoners willen. Sommige keuzes vragen echter om politiek leiderschap, een rol die de gemeente weer pakt. Wind en zon zijn nodig om energieneutraal te worden en onze energie betaalbaar te houden. Daarbij kijken we naar zorgvuldigheid en logische locaties, zoals langs de A27. Duurzaamheid is geen verplichting van bovenaf, maar een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een gezonde toekomst.
In een wereld van geopolitieke spanningen, stijgende energieprijzen en klimaatverandering wil NatúúrlijkHouten dat de gemeente de regie pakt en met een helder, praktisch plan komt om Houten stap voor stap energieneutraal te maken. Wij willen dat de gemeente inwoners en bedrijven goed informeert en helpt met keuzes over energiebesparing, isolatie, eigen opwek en nieuwe warmte-oplossingen. Zo blijft de energierekening betaalbaar.
Inwoners en bedrijven zijn zelf ook aan zet: door hun huis te isoleren, zelf energie op te wekken en te kiezen voor slimme warmteoplossingen die het elektriciteitsnet ontlasten. De gemeente helpt daarbij, samen met lokale clubs zoals EnergieRijk Houten. Zon- en windenergie horen bij de toekomstige energievoorziening van Houten. Omdat het stroomnet nu al vol raakt, worden zuinig omgaan met energie en het opslaan van elektriciteit en warmte steeds belangrijker. Wij steunen daarom ook bewustwordingscampagnes en onderzoek naar innovatieve en slimme energieprojecten.
De Houtense VVD wil geen extra grote windmolens erbij in de gemeente Houten. Wij geloven dat de gemeente vooral ruimte moet maken voor inwonersinitiatieven. Het is cruciaal om samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties te zoeken naar haalbare en betaalbare oplossingen. Zo houden we de energie betaalbaar, en voorkomen we overlast voor onze inwoners.
Verder is de Houtense VVD voorstander van het inzetten op energiebesparing, het stimuleren van isolatie en het ondersteunen van innovatieve technieken zoals warmtepompen, aqua- en geothermie, kleine windmolens op boerenerf en collectieve zonnedaken. De gemeente kan hierbij ondersteunen door goede informatievoorziening, het bieden van subsidies en leningen, en lokale initiatieven meer te ondersteunen.
De Houtense VVD is trots op het werk van Energierijk, !mpact, en energiecoöperaties Opgewekt Houten en Duurzaam Eiland en de vele andere initiatieven. Zo wordt verduurzamen makkelijker én aantrekkelijker voor iedereen.
De klimaatopgave is wereldwijd, maar de uitvoering gebeurt lokaal. Gemeenten spelen daarom een belangrijke rol. In Houten hebben we de afgelopen jaren al veel gedaan: twee windparken en ruim 100 hectare aan zonnevelden zijn vergund. Daarmee lopen we voorop in de regio. Voor het CDA blijft het doel om in 2040 energieneutraal te zijn overeind.
De volgende stap is vooral slimmer omgaan met energie. Door netcongestie kunnen nieuwe projecten niet meer worden aangesloten. Daarom willen wij inzetten op slimme combinaties van opwek en gebruik, bijvoorbeeld via energyhubs, opslag of lokale energiedeling. Nieuwe windmolens of zonnevelden hebben alleen zin als ze goed passen in zo’n systeem.
Ook inwoners spelen een belangrijke rol. Isoleren en energie besparen zijn vaak de eerste stappen. De gemeente moet inwoners daarbij helpen, bijvoorbeeld met een toegankelijk energieloket, praktische ondersteuning en gezamenlijke inkoopacties. Zo maken we verduurzaming haalbaar en betaalbaar voor iedereen.
SGP-Houten staat voor rentmeesterschap en verantwoord omgaan met de schepping. We beseffen tegelijk dat we vanuit Houten het wereldwijde klimaat niet kunnen beïnvloeden. Dat ontslaat ons niet van de plicht ons in te zetten voor een groene samenleving. Dat begint wat ons betreft bij minder enegieverbruik. We kunnen wel steeds meer energie opwekken, maar als dat bedoeld is om grote datacentra van stroom te voorzien, dan schiet het niet op.
Houten heeft met twee windparken en 100 hectare vergunde zonnevelden al een enorme bijdrage aan de energietransitie geleverd. Windmolens of zonnevelden willen wij niet in het open en groene buitengebied. Logische plekken zijn langs snelwegen en bedrijventerreinen, of zonnepanelen op grote daken. Ook moet er meer ruimte komen voor innovatieve manieren om energie op te wekken, en begint het altijd op kleine schaal bij inwoners zelf.
De gemeente dient inwonersinitiatieven maximaal te ondersteunen, zoals Coöperatie Duurzaam Eiland, OnzeZon en EnergieRijk Houten.
Houten energieneutraal in 2040. De ChristenUnie steunt dit vanuit de overtuiging dat wij als rentmeesters zorgvuldig willen omgaan met de schepping. We willen daartoe alle lokale initiatieven (Energiehuis, Energierijk Houten, Buurtwarmte etc.) blijvend ondersteunen. Met subsidie voor mensen die maatregelen niet kunnen betalen, zelfs boven op de landelijke subsidieregelingen.
De inzet van bewoners en gemeente, samen met het inzicht van het Burgerberaad Energie, brengt ons lokaal ver bij de aanpak van de globale klimaatcrisis. Bijvoorbeeld: waar bouwtechnisch mogelijk zonnepanelen op alle daken. Door bij nieuwbouw energieneutraal te bouwen met veel aandacht voor bomen en water.
Onze tijd vraagt ook om een mentaliteitswijziging. Minder verspillen, meer en langer je spullen blijven gebruiken. Lokaal voedsel verbouwen en kopen. Anders denken vraagt om een inspanning vanuit de gemeente om voortdurend aandacht te vragen voor de eindigheid van onze hulpbronnen – en de consequenties daarvan.
.
De lokale politiek heeft de taak om de grote klimaatopgave praktisch en eerlijk te vertalen naar lokaal beleid. Wij kiezen voor duurzaamheid die haalbaar en betaalbaar is voor inwoners. De grootste winst ligt in isolatie van woningen, energiebesparing en het verlagen van energielasten. Onze concrete plannen zijn: meer isolatieprogramma’s, zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen en steun voor lokale energie-initiatieven. In Houten hebben we vele experts op het gebied van energie, veelal actief bij de organisaties van deEnergietafel. Die kennis willen we ten volle benutten.
Grootschalige windmolens of zonnevelden zijn voor ons geen vanzelfsprekendheid; daarover willen we eerst duidelijke kaders en draagvlak. De inwoner speelt ook een belangrijke rol, bijvoorbeeld door minder te verspillen en te investeren in isolatie of een warmtepomp. De gemeente moet dit faciliteren met subsidies, duidelijke informatie en praktische ondersteuning, zodat duurzame keuzes voor iedereen haalbaar worden.
De klimaatverandering vraagt om actie. Een energieneutraal Houten in 2040 is gewoon een ‘must’! Volt Houten gelooft in de kracht van de gemeenschap: inwoners en lokale initiatieven zoals Energierijk Houten en Coöperatie Opgewekt Houten. Wij geven deze initiatieven de ruimte en een stem in het beleid. Want duurzaamheid is geen verantwoordelijkheid van de gemeente alleen – het is een taak van ons allemaal.
Dat betekent samen besparen, samen lokaal opwekken én eerlijk verdelen. De gemeente neemt regie met wijkgerichte energieplannen. Met een gemeentelijk energiefonds en FIX-teams maken we verduurzaming voor iedereen haalbaar. Wie kan investeren, doet dat; wie het niet kan betalen, krijgt ondersteuning.
Uitbreiding van windenergie en zonnepanelen doen we in regionale samenwerking, waar dit passend is. De toekomst van Houten maken we samen. Want deze transitie is van ons allemaal. Samen zetten we Houten op de kaart als voorloper in duurzaamheid – voor een toekomstbestendige gemeente.
