Komende jaren wordt flink gebouwd; versnellen we binnen of buiten de Rondweg?
11 februari 2026 om 11:55 Politiek Gemeenteraadsverkiezingen Houten 2026 Tips van de redactieHOUTEN De woningnood is hoog en veel mensen zitten vast op de woningmarkt, met name starters en senioren. De afgelopen vier jaar werd weinig gebouwd in Houten. Sommige politieke partijen willen meer inzetten op Houten-Oost, anderen willen wachten op toestemming van de provincie.
door Agnes Krijnen
Wat valt er te kiezen in Houten?
Op 18 maart 2026 zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen. In aanloop naar deze verkiezingen publiceert Houtens Nieuws een aantal artikelen over de volgende thema’s: asielopvang, woningbouw, sport, leefbaarheid kleine kernen, leegstand op Het Rond en duurzaamheid. Deze week de eerste aflevering: Houten gaat flink bouwen, maar wacht de gemeente op toestemming van de provincie of wordt vol ingezet op Houten-Oost? We zetten eerst op een rij wat er allemaal gebeurd is de afgelopen jaren. Daaronder staan de meningen van de tien politieke partijen over dit thema.
REFERENDUM
Na het afschieten van de Ruimtelijke Koers in 2021 lag alles plat wat betreft bouwen in Houten. Bouwen ten noordwesten van Houten werd afgeschoten, net als te hoge hoogbouw in het centrum. De gemeente moest terug naar de tekentafel. Ambitieuze ambtenaren op de afdeling ruimte vertrokken naar andere gemeenten, die wel concrete bouwplannen hadden. Ontwikkelaars zetten hun plannen in de ijskast.
Wat gebeurde er dan wel? Eerst werd, met een uitgebreid participatietraject, vastgesteld wat het Houtens DNA precies is. Vervolgens werd, wederom met allerlei mogelijkheden tot inspraak, een gebiedsvisie vastgesteld voor het gebied rond het Centrum, de Molenzoom en de Koppeling (CMK), waarin ruimte is voor 2000 woningen. In januari werd de eerste intentieovereenkomst gesloten binnen de CMK-visie, met ontwikkelaar Fortius, voor de bouw van 300 tot 450 woningen in de Pelmolenhof.
BOUWEN IN HET GROEN
Volgens de woonvisie van de gemeente zijn er op termijn 4750 nodig. Het huidige college wil 2750 woningen bouwen ten oosten van Houten. Daarvoor werd een gebiedsvisie aangenomen door de gemeenteraad. De ene politieke partij wil hiermee harder gaan dan de andere.
Hierbij speelt mee dat de provincie Utrecht nog helemaal geen toestemming heeft gegeven voor bouwen buiten de Rondweg. De provincie wil eerst een integrale gebiedsvisie, omdat ook omliggende gemeenten plannen hebben voor grootschalige nieuwbouw.
DOELGROEPEN
Los van de locatie van woningbouw, is ook gediscussieerd over de doelgroepen. Welke knoppen heeft de gemeente om aan te draaien om ervoor te zorgen dat de juiste mensen aan een huis komen en niet de mensen die geld zat hebben of investeerders die de prijs opdrijven? Voor betaalbare woningen werd een zelfbewoningsplicht en een anti-speculatiebeding opgenomen. Ook werd een doelgroepenverordening aangenomen, waardoor onder meer mensen uit Houten of met een vitaal beroep voorrang krijgen.
SENIOREN
Voor ouderen is een schrijnend tekort aan appartementen. En als ze er al zijn, komen de kosten zo hoog uit dat ouderen zelfs na de verkoop van hun eengezinswoning een nieuwe hypotheek moeten nemen om kleiner te gaan wonen in een andere wijk. Daardoor loopt de doorstroming vast. Behalve het bouwen van betaalbare, ruime appartementen, is veel aandacht geweest voor het gezamenlijk bouwen.
Bezield Wonen krijgt na 7 jaar hard werk de kans om 30 seniorenappartementen te ontwikkelen op de locatie van De Grund. Stichting Knarrenhof, die in tegenstelling tot Bezield Wonen, ook sociale huurwoningen ontwikkelt, lukt het nog altijd niet om in Houten een plek te vinden, terwijl dit in Zeist op twee locaties lukte.
SOCIALE HUUR
Om ervoor te zorgen dat er ook sociale huurwoningen gebouwd worden of betaalbare koopwoningen, moet druk uitgeoefend worden en die komt vanuit de gemeente. De afgelopen jaren werden nauwelijks sociale huurwoningen gebouwd, terwijl er aan de andere kant wel een aantal verkocht werden.
In 2023 werd door de coalitiepartijen Natúúrlijk Houten, ITH, VVD en SGP een wijziging aangebracht in de doelgroepenverordening. In plaats van ontwikkelaars te dwingen bij elk bouwplan van zes woningen of meer minstens 30 procent sociale huurwoningen te realiseren, werd de tekst meer algemeen. ,,Van de totale ontwikkeling tot 2040 in de gemeente Houten bestaat minimaal 30 procent uit sociale huur.”
Deze partijen waren bang dat de eis van 30 procent sociale huur bij ieder bouwproject ertoe zou leiden dat er minder bouwprojecten van de grond zouden komen. Wethouder Vermeulen van de VVD gaf later aan dat dit anders had gekund en dat hij de tekst graag weer terug zou wijzigen. Ondertussen werd de 30-procent eis wel toegepast in de gebiedsvisie voor het Centrum, de Molenzoom en de Koppeling. Ook voerde Vermeulen een vereveningsfonds in, waarin ontwikkelaars een bijdrage moeten storten als ze geen of te weinig sociale huurwoningen opnemen in de bouwplannen. Woonin drong hier al jaren op aan.
VERSNELLING
De gemeente wil echt doorpakken de komende jaren. In januari maakte wethouder Herben bekend dat de planologische procedure versneld wordt van 6 naar 2 jaar, door goed en meer personeel en door intensieve samenwerking met projectontwikkelaars en woningbouwcorporatie.
Zo denken de tien politieke partijen hierover:
ITH is groot voorstander van bouwen in Houten-Oost. De oproep van politieke partijen om niet in Houten-Oost te bouwen is een dramatische keuze voor inwoners. Deze 4750 woningen zijn keihard nodig om de te lange wachtlijst tegen te gaan en Houtense jongeren, ouderen en gezinnen de mogelijkheid te bieden om in Houten te kunnen blijven wonen.
Alleen extra woningen bouwen binnen de Rondweg leidt tot enorme hoogbouw, verdichtingen minder groen. ITH wil versnellen door actief gemeentelijke grond - zoals in Houten-Oost –te benutten voor de bouw van betaalbare woningen. Ook binnen de gemeente moet er versnelling komen, projecten liggen te lang op de plank.
ITH wil dat er harde afspraken worden gemaakt met ontwikkelaars over tempo en prijs. Daarnaast wil ITH dat onze eigen inwoners voorrang hebben bij de toewijzing. De gemeente moet een sterke regierol hebben door te bepalen waar, wat, voor wie en wanneer wordt gebouwd en via procedures en grondbeleid te sturen.
Houten kan zich geen jarenlange stilstand permitteren. De woningnood raakt starters, gezinnen en ouderen en vraagt om duidelijke keuzes. D66 Houten sluit bouwen in Houten- Oost niet bij voorbaat uit, maar ziet dat daar op korte termijn geen concrete resultaten kunnen worden geboekt. Wachten op plannen die nog jaren duren helpt woningzoekenden nu niet.
Daarom zetten wij vol in op haalbare plannen binnen de Rondweg. Door slimmer te bouwen, bestaande locaties beter te benutten en procedures te versnellen, kunnen sneller woningen worden gerealiseerd. Wij kiezen voor gemengde wijken met betaalbare huur- en koopwoningen, zodat mensen in Houten kunnen blijven wonen in elke fase van hun leven.
De markt speelt hierin een rol, maar wonen is geen product dat je volledig aan de markt overlaat. De gemeente moet actief sturen op betaalbaarheid, kwaliteit en tempo. Zo zorgen we dat bouwen niet alleen sneller gaat, maar ook eerlijk en toekomstbestendig is.
Het is nog erg onzeker of bouwen in Houten-Oost ooit kan. Mocht het toch kunnen, dan duurt het nog véél te lang voor er gebouwd wordt. Daarom vinden wij nu blindstaren op een plan in Houten-Oost een verspilling van tijd, geld en inzet. Bovendien wil GroenLinks-PvdA zuinig zijn met het prachtige Kromme Rijnlandschap, en de natuur bewaren en versterken.
Alle tijd, geld en inzet moet gericht zijn op bouwen binnen de Rondweg, vooral het gebied Centrum, Molenzoom en Koppeling. Dat kan snel, groen en betaalbaar. Daarnaast zien wij dat er ruimte is voor méér woningen dan nu in de planning staan binnen de Rondweg. Wij kiezen hierbij voor groene, leefbare buurten met minimaal 40% sociale huur en veel appartementen voor jongeren en ouderen. Zo brengen we doorstroming op gang en komen gezinswoningen vrij.
GroenLinks-PvdA wil dat de gemeente de regie stevig in handen houdt en duidelijke afspraken maakt. Veel grond die voor woningbouw geschikt is, is eigendom van marktpartijen. Dat betekent dat de gemeente goed met ontwikkelaars en woningcorporaties moet samenwerken voor (versnelling van) woningbouw.
Natúúrlijk is NatúúrlijkHouten voor bouwen in Houten-Oost! Dit is de enige manier om veel woningen te bouwen, omdat de gemeente daar eigen grond heeft. De visie voor Houten-Oost is door de gemeenteraad vastgesteld: op basis van ideeën van Houtens Manifest en betrokken inwoners met expertise.
Deze visie op Houten Oost is een prachtig plan en dé kans om een nieuwe, groene, duurzame wijk te realiseren waar heel Houten trots op kan zijn. En: betaalbaar, met 900 sociale huurwoningen. Laten we daarom volle vaart vooruit gaan, in plaats van achterhoedegevechten voeren en discussie blijven voeren over het wel of niet bouwen in Oost. Alleen zo komen we verder!
Uiteraard speelt ook de markt een rol. De gemeente kan niet alleen ontwikkelen en bouwen, maar moet wel regie voeren. Juist in Houten Oost kan dat! Samen met marktpartijen en woningcorporatie Woonin, die graag in Houten Oost wil ontwikkelen, omdat het de enige locatie in Houten is waar ze meters kan maken en kwaliteit kan leveren.
De Houtense VVD ziet bouwen in Houten Oost als essentieel om voldoende woningen te realiseren en het karakter van Houten, het zogeheten Houtens DNA, te behouden. Daarbij is het van groot belang dat de wijk binnen de rondweg wordt gebouwd, zodat wonen binnen de Rondweg plaatsvindt en sporten en bewegen daarbuiten. Op deze manier wordt voorkomen dat Houten Oost een geïsoleerde wijk wordt, vergelijkbaar met de situatie in Odijk waar een nieuwe wijk afgesneden is door een drukke weg.
Betaalbare woningbouw heeft de hoogste prioriteit voor de komende jaren. Allereerst moet er aanzienlijk meer geld gestort worden in het startersleningfonds, waardoor jongeren sneller en eenvoudiger hun eerste koopwoning kunnen verwerven. Ook zijn wij blij met de vereveningsverordening die waarborgt dat er voldoende sociale woningen worden gebouwd. Het bouwproces kan sneller door één gebiedstekening voor Centrum, Molenzoom en Koppeling tegelijk voor te leggen aan de gemeenteraad, wat maanden tijdwinst oplevert.
Het CDA wil zeker woningen bouwen in Houten-Oost. Deze locatie is nodig, naast goede mogelijkheden in bestaand Houten, om de woningbouwopgave te halen: 4.750 woningen tot 2040. Vooral betaalbare woningen. Daarom is voor ons een harde randvoorwaarde dat minimaal 30% van de woningen sociaal is en twee derde betaalbaar. Dat moet vanaf het begin vastliggen bij elk bouwplan.
De gemeente heeft hierin een duidelijke rol. Zij moet sturen op afspraken en kaders voor betaalbaarheid en kwaliteit. Marktpartijen zijn vervolgens aan zet om plannen te maken die haalbaar zijn om te bouwen. Dat vraagt om samenwerking en balans. Die willen wij niet belemmeren met een stapeling van extra regels. Betaalbare woningen vragen ook realistische plannen. Zo kan Houten-Oost uitgroeien tot een wijk waar we met elkaar trots op zijn.
Starters willen we extra helpen door Koopgarant weer in te voeren. Daarmee kunnen starters een woning met korting kopen en blijft die woning ook voor volgende bewoners betaalbaar.
SGP-Houten wil vaart maken met bouwen in Houten-Oost. Er ligt een prachtige gebiedsvisie, helemaal passend in het Houtens DNA: groen, dorps en voldoende betaalbare woningen. In het referendum over de Ruimtelijke Koers koos Houten met een overtuigende meerderheid tégen stadse verdichting, en vóór Houtens doorbouwen in Houten-Oost. Hier heeft het college handen en voeten aan gegeven. Nu doorpakken.
De komende jaren zullen er veel bouwkranen in Houten te zien zijn van alle bouwplannen die nu in voorbereiding zijn. Daarvoor is snelle, integrale vergunningafhandeling van belang, en bouwplannen die echt passen bij Houten. Goed voorbeeld is plan Kerkzicht in ’t Goy.
Bij de duizenden woningen die erbij zullen komen zitten meer dan voldoende betaalbare woningen, waaronder ook veel sociale huurwoningen. Projectontwikkelaars zijn verplicht dit in hun plannen te verwerken, óf bij te dragen aan een fonds om dit te versnellen.
De markt en gemeente trekken hierin samen op. De gemeente stelt de kaders en voert daar regie op. Ontwikkelaars moeten zorgen voor passende plannen en binnen het Houtens DNA opereren.
Er is grote woningnood in Houten. Dit heeft ook negatieve gevolgen voor het sociaal en mentaal welzijn. Het is dan ook zaak alle zeilen bij te zetten. Essentiële toestemming van de provincie voor bouwen in Houten-Oost ontbreekt nog. Daarom moeten we niet afwachten, maar ook al starten met bouwen in het Centrum-Molenzoom-Koppeling gebied.
Daarnaast zijn ook voorbereidingen voor Houten-Oost onmisbaar. Er is snelheid geboden! De ChristenUnie wil minstens 30% sociale huur. We houden de vastgestelde woonzorgvisie scherp in de gaten. Met het oog op de doorstroom is bouwen voor senioren van belang; 1 verhuizing kan ruimte scheppen voor meerdere huishoudens. Dat is meer dan een rekensom, het biedt uitzicht in elke levensfase.
Eigen initiatieven zoals Knarrenhof en CPO steunen we. We zoeken samenwerking met markt en woningcoöperaties die snel sociale huurwoningen bouwen. Op groenblauwe wijze vanuit rentmeesterschap. We staan op voorde kwetsbare groepen waar de woningnood het grootste is.
Houten Anders! is altijd voorstander geweest van bouwen in Houten-Oost. Houten-Oost is een toekomstvisie, waar veel woningen kunnen worden gerealiseerd op een duurzame manier, in een groene omgeving, passend bij Houten.
Echter, het gaat nog vele jaren duren voor er in Houten-Oost gebouwd kan worden. Dit heeft concrete gevolgen: jongeren die noodgedwongen bij hun ouders blijven wonen, starters die geen toekomst opbouwen en ouderen die geen passend huis kunnen vinden. Wij willen niet wachten tot grote, perfecte plannen eindelijk realiteit worden, maar bouwen in fases, met lef en met praktische oplossingen die passen bij Houten.
We willen dat de gemeente de regie terugpakt en niet afhankelijk blijft van ingewikkelde ontwikkelprocessen of langdurige onderhandelingen. Waar het kan, moeten we nú beginnen of zorgen we dat we klaarstaan op het moment dat het wél kan. Onze inzet is helder: bouwen voor wie het nodig heeft, met nadruk op sociale huur, doorstroming en betaalbaarheid. En altijd met oog voor leefbaarheid, groen en de menselijke schaal.
Volt is niet tegen bouwen in Houten-Oost, mits natuur, landschap en leefbaarheid volwaardig worden meegenomen. Bouwen in Houten-Oost kan bijdragen aan de oplossing, als er duidelijke keuzes worden gemaakt voor betaalbare woningen, met prioriteit voor starters, jongeren en ouderen die nu klem zitten op de woningmarkt.
Om de bouw van betaalbare woningen te versnellen wil Volt beter omgaan met de bestaande ruimte: meer appartementen bij voorzieningen en OV, aanpassen parkeernorm, optoppen en splitsen waar dat kan. Onze ambitie: 1.000 jongerenwoningen, 800 ouderenwoningen en realisatie van minimaal 10 collectieve woonvormen voor ouderen!
De markt heeft een rol, maar mag niet leidend zijn. Wonen is geen luxe, maar een basisvoorziening.De gemeente moet sturen op aantallen, doelgroepen en maximale prijzen, regie nemen en publiekebelangen voorop zetten. Door bouwgrond in gemeentelijk eigendom te houden en via erfpacht uit tegeven, blijft betaalbaarheid beter geborgd.
