Onze man uit Amsterdam - Saenredam

In de loop van mijn leven heb ik heel wat moskeeën gezien, waaronder één van de alleroudste. Hij staat in Damghan in Iran en is zo oud dat we niet eens precies weten wanneer hij gebouwd is: ergens eind achtste, begin negende eeuw. Hij wordt nog steeds gebruikt en iedereen kan hem bezoeken. Ook in de Zentralmoschee van Keulen ben ik geweest. Daar weten we precies van wanneer hij gebouwd is: 2009 – 2017. Het is een hypermodern gebouw met niet alleen een moskee, maar een heel winkelcentrum eronder. Iedereen kan er zo naar binnen lopen.

De fraaiste moskee van Nederland staat wat mij betreft in Amsterdam, aan de Rozengracht. Ik schreef er al over in mijn eerste column. Hij is gevestigd in de oude Jezuïetenkerk ‘De Zaaier’ uit 1929, die na zijn onttrekking aan de eredienst maar geen bestemming kon vinden. Na tapijtenhal en muziekhandel te zijn geweest, werd het de Fatih moskee. Iedereen is er welkom. Als u eens tijd in Amsterdam teveel heeft, is het een bezoek waard. Hij is prachtig, alsof het ervoor gebouwd is.

Toch zou ik nog wel eens van gedachten kunnen veranderen. Sinds enige tijd is namelijk de Houtense moskee in aanbouw. De Marokkaanse gemeenschap hier zit al jaren in noodbouw. Al die tijd is er gespaard en gedoneerd voor nieuwbouw. Nu zijn genoeg fondsen binnen, vergunningen verleend, contracten gesloten en is de eerste paal de grond in gegaan. Een ontwerp staat al jaren op de website: een roodbruin bakstenen gebouw dat niet heel bijzonder oogt. Maar nu staat er ook een filmpje op de website van het interieur…

Ik moest meteen denken aan Pieter Saenredam (1597-1665) de Haarlemse schilder die beroemd werd met zijn kerkinterieuren. Veelal gotische kerken, maar in een zeer lichte kleur, strak en zonder verdere decoratie. Reformatorische soberheid.

Zo ook de Houtense moskee. Als het filmpje de plannen goed weergeeft, is het een zeer grote en lichte gebedsruimte met enorme ramen. De vloerbedekking is wit, alle muren zijn wit en zelfs de mihrab (googelt u dat maar) is wit en niet gedecoreerd. Ik vermoed dat daar toch iets van Arabische kalligrafie omheen gaat komen en hoop dat de bouwheren en -dames het zo minimalistisch mogelijk houden. Eén dun lijntje in koefische stijl en het paradijs komt je tegemoet.

Ook de ruimten om de moskee heen, de entree, de leslokalen, de wasruimte, de schoenenrekken, ze zijn allemaal wit, waardoor het hele gebouw een sfeer van licht en ruimte ademt. Alleen de stoelen zijn zwart. En de koffieautomaat. Daar moet iemand nog even naar kijken.

Linus Huibers woont na veertig jaar in Amsterdam nu in Houten, een cultuurshock waar hij zich nog dagelijks over verwondert.