In memoriam Nico Croes

HOUTEN Met het overlijden van de 80-jarige Nico Croes verliest Houten een man die zich jarenlang inzette voor de liefde van poëzie en schilderkunst in Houten. Hij schreef en illustreerde eigen dichtbundels en exposeerde in de Meerkoet. Samen met Danny Keff, Anja Tekelenburg en Christel van Vliet zocht hij een nieuwe dorpsdichter en was betrokken bij Poëzie in Aan de Slinger. Hij stelde zich altijd bescheiden op vanuit zijn lijfspreuk: ,,Vergeet nooit waar je vandaan komt.”

door Irene van Valen

,,Zijn laatste handeling was het vasthouden van het eerste exemplaar van zijn nieuwe bundel ‘Eiland in mij’. Hij kon zijn rechterhand niet meer gebruiken en hield het in zijn linkerhand. Hij sliep al veel, opende nog een keer zijn ogen en viel daarna in een diepe slaap tot hij op 12 juni overleed”, vertelt zijn vrouw Anna Croes – Werleman. ,,Dichten en schilderen was zijn ding”, zegt ze. ,,Ik stond naast hem en las altijd mee. Als ik hem wees op een foutje, liet hij dat staan. Volgens hem hoorde dat bij dichten; het maakt het werk persoonlijk. Nico kwam uit een eenvoudig gezien. Hoogmoed was hem vreemd. Hij ging confrontaties uit de weg, leefde voor het dichten en schilderen en leefde bij de dag.” In het besef van zijn eindigheid zei hij: ,,Mijn ziel doet pijn.” Hij wist dat hij zijn dierbaren, en vooral zijn grote liefde Anna, moest achterlaten. ,,Ik voel hem nog elke dag.” Rufina, Anna’s zus, pakt haar hand: ,,We missen Nico. Hij noemde mij zijn schonezus. Hij is voor altijd mijn schonebroer.”

Nico kwam uit een eenvoudig gezien. Hoogmoed was hem vreemd. Hij ging confrontaties uit de weg, leefde voor het dichten en schilderen en leefde bij de dag.

VERLEDEN

Nico is op 24 september 1945 geboren op Aruba en vond er zijn grote liefde, Anna. Zij trouwden op 5 juli 1970 en verhuisden naar Curaçao waar zij in 1973 een dochter kregen - Angelique. Datzelfde jaar emigreerden zij naar Nederland, waar Nico zijn droom wilde volgen om dierenarts te worden. Het gezinsleven in Zeist, studeren in Wageningen en werken als keurmeester van vee en vlees voor het ministerie van volksgezondheid bleek een te zware combinatie. Nico brak zijn studie af. In 1979 werd het gezin compleet met zoon Minco. Twee jaar laten verhuisden zij naar Houten. ,,Dit was vanaf toen onze thuis”, wijst Anna de kamer in. Op 2 januari van dit jaar hoorde het paar dat Nico een hersentumor had. ,,We hadden nog een half jaar samen.”

KUNSTENAAR

Het dichten en schilderen had altijd al Nico’s hart, maar het bleef iets voor alleen familie en vrienden tot hij na zijn vervroegde pensioen in contact kwam met dichters Danny, Anja en Christel. Samen zetten zij zich in voor het zichtbaar maken van poëzie door projecten als ‘Poëzie in Aan de Slinger’ en de zoektocht naar een dorpsdichter. Hij richtte de Avenida Poësía op en was betrokken bij de gedichtenschutting even verderop. ,,Hij was trouwe gast van Bauke Steenhuisens Poësoep in Het Lokaal en schilderde bij Laat Talent”, vertelt Anna. Naast het dichten en schilderen, paste hij tot in hun tienerjaren op zijn twee kleindochters; natuurlijk tekende en schilderde hij ook graag met hen.

Op papier was hij onze nestor, in de omgang vooral de gretige luisteraar, een gulle genieter, een guitig grapjesmaker.

POËSOEP

Bauke vertelde terugkijkend op Nico’s plek bij Poësoep: ,,Hij deed jarenlang mee met hart en ziel, als vaste kracht en gast. Hij was vaak als eerste binnen en vrijwel altijd opgetogen. Hij genoot van het samenkomen, het gezellig kletsen en het delen van poëzie. Op papier was hij onze nestor, in de omgang vooral de gretige luisteraar, een gulle genieter, een guitig grapjesmaker. Simpelweg één van ons. Hij had volgens mij een klik met ieder persoonlijk en genoot als er jonge kinderen aanschoven. Dat was bijna elke samenkomst wel het geval. Vorig jaar leidde hij een avond waarin we op basis van kindertekeningen gedichten schreven. Met relatief weinig tot geen instructie ontstonden er heel verrassende uitkomsten. Als andere mensen gedichten voordroegen, luisterde hij heel diep en stil mee en als hij zelf gedichten voordroeg, ging hij daar helemaal in op. Alsof je hem ten dans vroeg en hij dat héél graag wilde. Hij bereidde zich altijd goed voor met een mapje vers geprinte papieren en toonde zich opvallend gedreven om zijn zorgen over de wereld te uiten en onrecht te benoemen. Altijd op zijn eigen manier; vurig maar zachtaardig.”

SCHILDERCLUB

Nico was twintig jaar trouw lid van de 40 jaar oude schilder- en tekenclub ‘Laat Talent’. ,,Het is een groot gemis dat hij er niet meer is”, stelt voorzitter Winni Agterberg. ,,Zijn plek in de groep was inspirerend en een prominente, zonder nadrukkelijk aanwezig te zijn. Hij stond op als de aanjager van een expositie in het gemeentehuis bij ons 40-jarig jubileum en door hem hangen kunstwerken van ons in Huis van Houten, waar wij wekelijks samenkomen. Had hij een nieuw gedicht, dan hoorden wij die als eerste. Wij vormden zijn proefkonijnen. Ook schreef hij persoonlijke gedichten, waar de situatie erom vroeg. Wereldgebeurtenissen raakten hem diep en beschreef hij in gedichten. En we wisten allemaal: Anna is zijn grootste liefde. Voor mij was hij het grote voorbeeld in mensen zonder vooroordelen te zien zoals ze zijn.” Deelnemer van de club Corrie zei: ,,Als schildermaatje en kunstige dichter, bracht Nico woorden en schilderkunst samen.” Ineke vult aan: ,,Hij nam een rustige plek in. Maar zodra het om kunst ging, was hij heel actief. Wij verliezen in hem een goede schilder en dichter - een lieve kunstenaar.”