Al 40 jaar hart voor Hordenboomgaard in Wijk bij Duurstede

WIJK BIJ DUURSTEDE/BUNNIK Enthousiaste vrijwilligers zetten zich al 40 jaar in voor de Wijkse HordenBoomgaard, de oudste en grootste hoogstamboomgaard met appelbomen in de regio. ,,We doen het omdat het zo’n prachtige oude boomgaard is. En het is fijn om samen lekker buiten bezig te zijn.”

door Marijke Dekker

Hoogstamappelbomen zo ver het oog reikt, hier en daar grazende schapen. Midden in een woonwijk ligt de Hordenboomgaard, een oase van rust met 150 bomen, waarvan de helft ruim tachtig jaar oud is. Hier wordt sinds 1987 op biologische wijze fruit geteeld en met houten ladders gewerkt, precies zoals in de jaren 50.

Peter Jansen, Evert van Leeuwen, Ted van Zuijlen en Jeanne Vernooij maken al sinds de oprichting in 1986 deel uit van de werkgroep, die inmiddels ruim twintig vrijwilligers telt. Op initiatief van oud-wethouder Adriaan Dikker werd de werkgroep opgericht; in 1993 werd zij een stichting.

„De Hordenboomgaard is in 1950 aangeplant voor de teelt van vooral goudrenetten”, vertelt voorzitter Jansen. „Mans Mocking pachtte de boomgaard van de Rooms-Katholieke Kerk. In 1972 kwam het terrein in handen van de gemeente. Begin jaren tachtig stopte Mocking met dit ‘Kerkeland’. Daarna bleef de boomgaard enkele jaren onbeheerd achter en dreigde hij verloren te gaan.”

LIEFDE VOOR DE BOOMGAARD

Jansen twijfelde geen moment toen Dikker hem vroeg mee te doen. „Ik vond de boomgaard, op een steenworp afstand van ons huis, zó mooi. Veel hoogstamboomgaarden moesten juist in die tijd plaatsmaken voor laagstamteelt. Ook al wist ik niets van fruitteelt, ik wilde deze unieke boomgaard graag helpen behouden. Bovendien is het gewoon gezellig om samen lekker buiten bezig te zijn.”

PASSIE EN TALENT

Ook de andere vrijwilligers delen die passie. Ieder draagt op zijn of haar eigen manier bij. De een snoeit, de ander ruimt takken op en weer een ander is een handige timmerman. Voor het in vorm snoeien van de jonge aanplant schakelt de werkgroep Sienis Geurts van Betuws Hoogstamfruit in. „Die eerste knippen zijn zo belangrijk, die durven wij niet te zetten”, zegt Jansen.

En de anderen van het eerste uur? Van Zuijlen is met zijn 84 jaar de oudste van de groep. „Hij was jarenlang onze materialenman”, vertelt Jansen. „Van ladders tot snoeischaren: hij onderhield alles.” Imker Van Leeuwen verzorgt nog altijd de bijenvolken en snoeit vooral de James Grieves-bomen, de bestuivers van de goudrenetten. Vernooij, dochter van een fruitteler, wordt gewaardeerd om haar scherpe oog voor bladstand en insectenaantastingen.

VRIENDEN EN VRIENDINNEN 

De werkgroep ontvangt geen subsidie en is daarom blij met haar circa 120 Vrienden en Vriendinnen van de Hordenboomgaard. „Zij vormen niet alleen een belangrijke inkomstenbron, maar zorgen ook voor draagvlak. En als het nodig is, kunnen we samen een krachtig geluid laten horen.”

De samenwerking met de gemeente, eigenaar van de boomgaard, is uitstekend. De gemeente maait het gras en bekostigt de aanschaf van de jonge aanplant.

Ook Vriend of Vriendin worden? Mail naar hordenboomgaard@gmail.com.

Dat zijn de momenten waarop je beseft hoe bijzonder deze plek is.

OOGSTFEEST 

Het jaarlijkse hoogtepunt is het Oogstfeest. ,,Na een paar weken appels plukken bouwden we ook vorig jaar de pluktent weer om tot feesttent, met alle appelrassen uitgestald”, herinnert Jansen zich. ,,De avondzon scheen prachtig de tent in. We bestellen dan altijd pizza’s en als het langzaam donker wordt, loopt iedereen nog even door de boomgaard. Dat zijn de momenten waarop je beseft hoe bijzonder deze plek is.” 

ZILVEREN HOUTEN LEPEL

Wie de oogst het best weet te voorspellen, gaat tijdens het Oogstfeest naar huis met de ‘zilveren houten appel’. Vrijwilliger Dick Velders vervaardigde deze prijs: een fraai uitgesneden houten appel, voor de prijsuitreiking in zilverpapier gewikkeld. De oogst krijgt vervolgens een mooie bestemming. Het merendeel van de appels wordt verwerkt tot cider van Elegast. Ook de kinderen van de nabijgelegen basisscholen en de kinderboerderij worden elk jaar verrast met verse, onbespoten appels.

HOUTWORM 

Een paar jaar geleden bleek de houtworm flink huis te hebben gehouden in de houten fruitkistjes én in een tussenwand van de kistenopslag. „Met vereende krachten hebben we de wand in twee dagen gesloopt en vernieuwd”, vertelt Jansen. „Daarna brachten we alle 200 fruitkistjes naar het vrieshuis in Bunnik. Daar hebben ze een maand gelogeerd, zodat de houtworm geen kans meer kreeg. Ook dat hoort bij het behoud van deze oude boomgaard.”

Open dag
Om het 40-jarig beheer van de Hordenboomgaard door vrijwilligers te vieren, bent u op 19 september van 10.00 tot 16.00 uur van harte welkom op de Open Dag.
Maak kennis met de vrijwilligers en hun werk, proef mini-appeltaartjes en biologisch appelsap in de pluktent, bekijk een foto-expositie over de fruitteelt in de jaren 50 en ontdek hoe de appels nog altijd op traditionele wijze worden geplukt: vanaf hoge ladders, met een plukschort om.
Voor kinderen is er een speurtocht.