De wagenmakerij annex houtdraaierij van Alex Verweij in Houten is te bezoeken tijdens Open Monumentendagen

HOUTEN De Open Monumentendagen zijn dit jaar op zaterdag 9 en zondag 10 september en heeft als thema: ‘levend erfgoed’. Levend erfgoed staat voor culturele gebruiken, tradities en ambachtelijke vaardigheden die mensen zich eigen hebben gemaakt en een speciale plaats innemen in onze samenleving. Soms zijn deze van generatie op generatie overgegaan. In Houten is de wagen- en rijtuigenmakerij in het Oude Dorp een mooi voorbeeld van een oud ambacht dat van vader op zoon is doorgegeven. Tijdens het Open Monumentenweekend kan hier worden meegekeken hoe de derde generatie Verweij altijd nog op de oorspronkelijke wijze wagens en rijtuigen restaureert. In de werkplaats is bovendien een mooie fototentoonstelling te bekijken. 

door Annette Stolk – de Vries

Alex Verweij (59) is de derde generatie Verweij die het vak van wagen- en rijtuigenmaker uitoefent. Zijn opa en vader waren zijn leermeesters. In 1990 nam Alex de zaak over van zijn vader. Opa Verweij richtte het bedrijf ooit op in 1908. Een andere familielijn van wagenmakers Verweij leidt zelfs terug tot begin 1800. In vroegere tijden werd het vak vanzelfsprekend met handgereedschap uitgevoerd. Een lintzaag moest men met de hand draaien, schooljongens kwamen na schooltijd hierbij helpen. Opa Verweij was zijn tijd echter ver vooruit. Al in 1921 schafte hij een lintzaag aan die op stroom werkte. Juist in dat jaar kreeg Houten voor het eerst elektriciteit. De lintzaag kostte toen al 3000 gulden; een fortuin. Met dezelfde lintzaag werkt Alex nu nog iedere dag. 

(tekst loopt door onder de foto)

Bierkar - Alex Verweij

ARBEIDSINTENSIEF 

Aanvankelijk bestond het werk in de wagenmalerij vooral uit het maken en restaureren van oogstwagens en mestkarren. Ook maakte men plukladders met soms wel 50 sporten voor de fruitteelt. Deze ladders werden gebruikt voor het plukken van noten. De noten moesten groen worden geplukt zodat er beits van gemaakt kon worden. Tegenwoordig bestaat het werk van Alex uit allerlei soorten restauraties, metaal – en houtbewerking. Denk daarbij bijvoorbeeld aan nieuwbouw en restauratie van rijtuigen en koetsen, het maken van houten wielen en het restaureren van antieke auto’s. Alex: ,, Mijn klanten komen van heinde en verre. Voor een klant uit Brugge in België heb ik onlangs nieuwe oldtimerwielen gemaakt. Het werk is soms arbeidsintensief en ben ik wel 500 uur met een project bezig.” 

(tekst loopt door onder de foto)

De werkplaats - Alex Verweij

WEGGEVAAGD 

De inventaris van de wagenmakerij gelegen op de hoek van de Herenweg en de Burgemeester Wallerweg ademt één en al historie uit. In de Tweede Wereldoorlog werd het oorspronkelijke pand volledig weggevaagd door een geallieerd bombardement. De aanval die op 28 november 1944 op Houten werd ingezet was bedoeld voor de Duitse generaal Reinhard die met zijn staf was neergestreken aan de Herenweg 27. De bommen misten echter hun doel, maar verwoestten wel acht panden waaronder de wagenmakerij. Het pand werd herbouwd en de inventaris was gelukkig nagenoeg onbeschadigd gebleven. Slechts hier en daar is nog de gevolgschade van het bombardement te zien.

WELKOM 

Tijdens de komende Open Monumentendagen bent u van harte welkom in de wagenmakerij annex houtdraaierij. Alex laat u dan graag de fijne kneepjes van het vak zien en vertelt u graag over zijn werkzaamheden. Ook hangen er mooie historische foto’s die een beeld geven van het verleden van de wagenmakerij.