Provincies akkoord met nieuw wolvenplan, regels voor schadevergoeding worden strenger

UTRECHT De twaalf provincies hebben een nieuw wolvenplan goedgekeurd met strengere regels voor schadevergoedingen. Ook komt er meer aandacht voor preventie, zoals wolfwerende rasters. Nieuw is verder dat er duidelijkere richtlijnen zijn voor probleemwolven die in extreme gevallen kunnen worden doodgeschoten. Ook wordt er gewerkt aan een landelijke aanpak en een informatiepunt over wolven.

De gedeputeerden van alle provincies zijn donderdag akkoord gegaan met het plan. Half april beslist het bestuur van het Interprovinciaal Overleg (IPO) over de nieuwe tekst. Dat lijkt hooguit nog een formaliteit.

VEEL EMOTIES

Het nieuwe wolvenplan (pdf) bepaalt dat elke provincie haar eigen beleid mag voeren, maar wel met de wet als uitgangspunt. Wolven moeten nu eenmaal worden beschermd. Schade en andere problemen binnen de perken houden is een uitdaging. De terugkeer van de wolf zorgt intussen voor veel emoties, variërend van enthousiasme tot angst en woede.Nederland leert nog steeds hoe we moeten samenleven met wolven, staat in het nieuwe wolvenplan, en dat gaat niet vanzelf. In de nieuwe versie worden incidenten op de Utrechtse Heuvelrug genoemd, zoals een wolf die afgelopen zomer een kind omver duwde en een hondje dat is meegenomen en nooit is teruggevonden. Om dit soort situaties te beheersen, zijn de interventierichtlijnen aangescherpt. Het plan beschrijft onder meer hoe provincies kunnen omgaan met conflicten door wolven met mensen, met honden en met vee. Ook staat erin wat er moet gebeuren als een gewonde of dode wolf wordt gevonden.

Wolven in Utrecht
Sinds vorig jaar leeft een roedel wolven in een territorium dat zich rond de Leusderheide uitstrekt over de hele Utrechtse Heuvelrug. Een wolvenmannetje en een wolvin kregen eind april vijf welpen. Een van die welpen is in het najaar bij Leersum doodgereden. We weten door wildcamera’s en sporen dat de andere wolven nog op de heuvelrug zitten. Ze eten daar wild en als ze de kans krijgen ook boerderijdieren zoals schapen.
Er zijn aanwijzingen dat een zwervende wolvin zich afgelopen zomer en najaar rond de Utrechtse roedel heeft opgehouden. Ze doodde schapen in Langbroek, Hoogland en Utrecht en haar dna bleef achter in een keutel die in oktober in Soest werd gevonden.
De afgelopen jaren hebben meerdere mensen ‘ontmoetingen’ met wolven gemeld, met als meest besproken incidenten het meegrijpen van een klein hondje op Den Treek, de confrontatie met een bso-kind op Den Treek, het omver lopen van een meisje door een wolf die een hond benaderde en een incident in het najaar waarbij een scholier zei dat hij onderweg tussen Scherpenzeel en Amersfoort werd omsingeld door meerdere wolven. Van deze incidenten zijn meerdere lezingen in omloop.
De wolf is een strikt beschermde diersoort. Hoewel de EU recent de beschermingsstatus heeft verlaagd duurt het nog lang voor de wetten en regels in Europa en Nederland daarop zijn aangepast.

PROBLEEMWOLF

Er wordt een duidelijker onderscheid gemaakt tussen een probleemsituatie en een probleemwolf. Een wolf die door een dorp loopt, vertoont normaal gedrag en hoeft niet te worden verjaagd. Maar een wolf die agressief reageert op mensen omdat hij zijn prooi verdedigt, is ondanks zijn natuurlijke gedrag wel gevaarlijk en mag in die probleemsituatie van een terrein worden verjaagd.

Als wolvenexperts met de provincie of burgemeester vaststellen dat afschrikken van zo’n wolf niet werkt, kan een gebied tijdelijk worden afgesloten voor bezoekers. In uiterste gevallen kan hij, met de juiste vergunningen van de provincie, worden gedood. Wolven die herhaaldelijk vee aanvallen ondanks goed functionerende rasters of afgesloten stallen, worden ook als probleemwolf gezien omdat ze kennelijk geleerd hebben dat ze zo makkelijk aan eten kunnen komen.

BETER VOORKOMEN

De provincies blijven overigens benadrukken dat het beter is om problemen te voorkomen dan achteraf op te lossen. Zo moeten wolven schuw blijven en mogen ze niet worden gelokt met voedsel. Ook willen de gedeputeerden meer aandacht voor wolfwerende rasters om vee te beschermen. Veel provincies geven daar subsidie voor en leggen via hun uitvoeringsorganisatie BIJ12 uit waaraan zo’n raster moet voldoen.

Dierhouders moeten wel vaker preventieve maatregelen gaan nemen om nog een schadevergoeding te krijgen. In officieel vastgestelde wolvenleefgebieden krijgen eigenaren geen compensatie meer als ze geen wolfwerend raster hebben geplaatst. Andere preventiemiddelen zoals fladderlinten, lichtsignalen en kuddebeschermingshonden worden wel genoemd, maar tellen nog niet mee voor schadevergoedingen omdat er twijfel is over hoe effectief ze zijn.

Het nieuwe wolvenplan had eigenlijk een paar maanden geleden al vastgesteld moeten worden. Maar de gedeputeerden vonden het toen nog niet goed genoeg en wilden bovendien wachten op maatregelen van de staatssecretaris, zodat alle protocollen beter op elkaar afgestemd zijn.

LANDELIJKE AANPAK

Naast dit plan werken het Rijk en de provincies samen aan een ‘landelijke aanpak wolven’. Die richt zich op het voorkomen van schade, het delen van kennis en internationale samenwerking. Een landelijk informatiepunt moet zorgen voor betrouwbare informatie over wolven. De provincies geven echter aan dat de haalbaarheid van zo’n landelijke aanpak afhangt van het budget dat de staatssecretaris beschikbaar stelt. De afgelopen jaren hebben ze miljoenen euro’s uitgegeven aan onder meer het vergoeden van schade aan veebedrijven.

De Tweede Kamer debatteerde afgelopen week ook over de vraag hoe Nederland met wolven moet omgaan. Er werd onder meer gesproken over het doden of onvruchtbaar maken van wolven, maar dat is nu nog niet toegestaan. Provincies denken dat zulke ingrepen in de toekomst mogelijk worden om schade en overlast te beperken. Daarvoor moeten echter eerst de juiste voorwaarden worden vastgelegd en het aanpassen van wetten en regels kan jaren duren. 

(Bron: RTV Utrecht)