Het verhaal achter het Oranjeshirt - Boek blaast voetbalhistorie nieuw leven in

ZEIST Het Nederlands elftal speelde zijn eerste officiële interland al in 1905, maar de geschiedenis van Oranje laat zich niet alleen vertellen aan de hand van uitslagen, spelers en toernooien. Ook de shirts waarin die geschiedenis werd geschreven, vertellen een verhaal. Dat is het uitgangspunt van Het Oranje Shirt, een nieuw boek dat vorige week vrijdag op de KNVB Campus in Zeist werd gepresenteerd.

Het eerste exemplaar is uitgereikt aan Piet van der Kuil (93), de oudste nog levende (ex)international. Die kon de reis naar Zeist niet maken. De uitgevers verrasten hem in het verpleeghuis in IJmuiden met het boek. In Zeist namen een zoon en een kleindochter van de legendarische rechtsbuiten het eerste exemplaar in ontvangst. Ook was er een boek voor Rob Dénis, de 91-jarige zoon van oud-Oranjespeler Harrie Dénis. Het oudste shirt op een foto in het boek is door Dénis gedragen op 10 mei 1923 tegen Duitsland.

BONTE MIX

Bijzondere verhalen belichten de achtergronden van de ruim 800 internationals die de shirts hebben gedragen. Het rijk geïllustreerde boek neemt de lezer mee door meer dan een eeuw voetbalhistorie. Centraal staan originele, gedragen shirts van het Nederlands elftal. Elk shirt vormt een venster op een specifieke periode, een memorabele wedstrijd of een bijzondere speler. Daarmee ontstaat niet alleen een overzicht van de ontwikkeling van het tenue, maar ook van de geschiedenis van het Nederlandse voetbal zelf. De geschiedenis begint zelfs vóór het officiële Nederlands elftal. In de jaren rond 1900 speelde het zogeheten Bondselftal nog in een bont geheel van clubkleuren. Pas geleidelijk ontstond meer eenheid. Eerst verschenen rood-wit-blauwe shirts, later volgden witte tenues met een diagonale sjerp en uiteindelijk het inmiddels wereldberoemde oranje shirt. De introductie van die kleur in 1907 bleek een schot in de roos. 

Wat tegenwoordig vanzelfsprekend lijkt, was destijds een bewuste keuze van bestuurders die vonden dat het nationale team ook als nationale ploeg herkenbaar moest zijn.

SYMBOOL VAN NATIONALE TROTS 

Door de jaren heen veranderde het shirt voortdurend. Kraagjes verdwenen en keerden terug, materialen werden lichter en moderner, sponsors en fabrikanten deden hun intrede en het iconische leeuwenschild kreeg verschillende verschijningsvormen. Toch bleef het shirt altijd meer dan alleen sportkleding.

Het werd een symbool van nationale trots, van grote overwinningen en soms ook van pijnlijke nederlagen. 

Zelfs het shirt van het Europees kampioenschap van 1988, dat door sommigen niet bepaald als het mooiste ontwerp wordt gezien, kreeg een bijna mythische status doordat Oranje er de enige grote eindzege uit de geschiedenis mee behaalde.

VERZAMELOBJECTEN 

Een bijzonder hoofdstuk in het boek gaat over de groeiende fascinatie voor gedragen wedstrijdshirts. Waar dergelijke shirts vroeger vaak in een kast verdwenen of simpelweg opnieuw werden gebruikt, zijn ze tegenwoordig gewilde verzamelobjecten. Wereldwijd betalen liefhebbers soms enorme bedragen voor shirts die tijdens historische wedstrijden zijn gedragen. Volgens de auteurs zijn deze shirts uitgegroeid tot tastbare herinneringen aan sportmomenten die generaties supporters zijn bijgebleven.

MATERIAALSTAF 

Die ontwikkeling is ook zichtbaar op de KNVB Campus in Zeist. Daar worden de wedstrijdshirts van het Nederlands elftal zorgvuldig voorbereid door de materiaalstaf. Wat begint als een standaard shirt uit de fabriek, verandert door het aanbrengen van naam, rugnummer, wedstrijdgegevens, badges en de kenmerkende vlaggetjes in een uniek exemplaar dat onlosmakelijk verbonden is met één specifieke interland. Kitmanager Arend de Kruijf, al ruim twintig jaar verbonden aan Oranje, beschrijft in het boek hoeveel aandacht aan die voorbereiding wordt besteed. De details lijken klein, maar geven een shirt juist zijn bijzondere waarde. Voor spelers markeert het vaak een hoogtepunt in hun loopbaan; voor verzamelaars vormt het een uniek stukje voetbalgeschiedenis. Het boek laat zien dat achter ieder shirt een verhaal schuilgaat. Van de pioniers van het Bondselftal die nog in verschillende clubtenues het veld betraden tot de huidige internationals die spelen in technisch geavanceerde shirts: elk tijdperk heeft zijn eigen kenmerken, helden en herinneringen. Samen vormen ze een kleurrijke reis door ruim honderd jaar Nederlands voetbal. Met Het Oranje Shirt krijgt die geschiedenis nu een tastbare vorm voor iedereen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van het Nederlands elftal. Want achter elk gedragen shirt schuilt meer dan stof alleen: het vertelt het verhaal van de spelers die het droegen en van de miljoenen supporters die met hen meeleefden.

HET BOEK

Het Oranjeshirt is een een uitgave van KICK uitgevers. Aan de hand van de kleding van het inmiddels 121 jaar bestaande Oranje wordt in deze dikke pil van 552 bladzijden en vele honderden foto’s de geschiedenis van de nationale voetbalploeg in woord en beeld verteld. De volgende auteurs leverden hun bijdrage: Jaap Visser, Matty Verkamman, Henk Mees, Menno Pot, David Endt, Chris van Nijnatten en Ronald Jonges. Het boek is te koop voor € 59,95.