Oekraïners één jaar in Houten - Vredige gele graanvelden in Zhytomyr

HOUTEN Het is nu ruim een jaar geleden dat de oorlog in Oekraïne begon en er ook in Houten Oekraïense vluchtelingen kwamen. Vitaliy Shcherbyna is met zijn gezin bij de start van de oorlog, nu een jaar geleden, vanuit Zhytomyr naar Houten gekomen. Hij woont hier nu veilig in Merantihout. Ook samen met zijn onlangs geboren vierde kind: dochter Noa. 

door Hanneke van Leur - Meissner

Ondanks dat ook Vitaliy iemand verloren heeft, is er veel om dankbaar voor te zijn. Hij heeft werk, zijn kinderen gaan naar school, ze zijn gezond, en zij zijn nu in staat om elke maand een bus met goederen naar de mensen Zhytomyr te laten rijden. Er komen veel vluchtelingen vanuit het oosten van Oekraïne naar Zhytomyr. Het vervoer is inmiddels een strak proces geworden met heldere administratie en afstemming op wat er nodig is. De mensen die hiervan gebruik mogen maken zijn nu zo’n 200 families. De mensen in Oekraïne werken nog wel. Maar de prijzen zijn drie keer zo hoog geworden. Hierdoor is deze ondersteuning hard nodig. De 10de bus is alweer die kant op. Veel mensen uit Houten ondersteunen dit project.

Net als anderen, had Vitaliy met zijn gezin en familie in het begin het gevoel dat het onwerkelijk was. Toch bleek het ècht waar. Het was oorlog. Anderhalf jaar voor de oorlog was Vitaliy geswitcht van beroep. Hij is eigenlijk musicus, een beroep met veel contactmomenten. Maar corona maakte de uitvoering van die beroep onmogelijk. Daarom was hij gestart met een bedrijf voor het kappen van grote bomen en het aanleggen van tuinen. ,,De coronamaatregelen had mensen meer tijd gegeven en gemaakt dat mensen meer aandacht voor hun tuin hadden gekregen”.

De reis naar Houten ging via een aantal ‘stops’. De dag dat Vitaliy merkte dat het oorlog was, is hij teruggereden van zijn werk in de buurt van Kiev en is hij met zijn familie bij elkaar gekomen om te bidden. Wat moesten ze gaan doen? Weggaan? Dat besluit was toch snel genomen. Met name om de veiligheid en de toekomst van de kinderen. Een paar koffers met kleren en spullen gingen mee. En met 5 families verbleven ze vervolgens een korte tijd in de hostels een schoolgebouw in het veilige westen van Oekraïne. In de week dat ze bij daar verbleven, realiseerden ze zich dat er niets veranderde. De oorlog ging door.

Hierna is Vitaliy met zijn gezin en met een kleinere groep mensen, uitgenodigd door dominee Sandor. Deze man bezit een groot huis op de grens met Hongarije waar ze een paar dagen konden verblijven. Zo konden ze zien dat deze bijzondere ‘Dominee van de zigeuners’ veel families – vooral moeders met kinderen - heeft kunnen helpen. Handig hierbij was deze man 3 talen kan spreken en dat hij 2 paspoorten heeft. Vitaliy heeft daar ook kunnen helpen met het dragen van koffers. Zo zijn er veel mensen veilig de grens over gestoken. Natuurlijk was alles erg emotioneel.

Vitaliy vroeg zich toen wel af hoe hij nu verder moest. Hij bad tot God hiervoor. Het was bijzonder dat even daarna Daniel van den Noort belde. Daniel is docent bij Hogeschool de Driestar uit Gouda en komt zelf uit Houten. Hij kende hem omdat hij elk jaar met studenten van de Driestar naar Zhytomyr kwam. De Driestar is met Zhytomyr verbonden omdat de school in de negentiger jaren geholpen heeft met het stichten van een christelijke school. Sommige studenten die op uitwisseling kwamen, verbleven bij Vitaliy. Daniel kwam dan elke keer mee. Hij zei dat hij een vriend in Houten had - Alexander Vermaat - die een huis had gekocht: Romeinenpoort 1. Deze Alexander nodigde hem uit om te komen en met zijn gezin in dit huis te gaan wonen. ,,Dit was echt een gebedsverhoring”. Met de auto die hij eigenlijk nog maar net voordat dat oorlog begon had gekocht, zijn ze toen naar Houten gekomen.

Romeinenpoort 1 gaf de eerste tijd rust en ruimte. De mensen van de Sionkerk hadden het ingericht en ook de koelkast was vol. Al snel besloot Vitaliy dat hij wilde werken. Nadat hij een BSN-nummer en een bankrekening had, kon hij aan de slag. Hij begon alvast met de tuin bij het huis. Alexander was hierover positief verbaasd. Hij bracht hem in contact met Hilbert van Rijn van Van Jaarsveld Tuinen in Schalkwijk. Daar werkt hij nu. Hij legt nieuwe tuinen aan en verzorgt het onderhoud bij klanten.

Na een korte periode te hebben gewoond aan de Romeinenpoort, heeft Vitaliy gebruik gemaakt van de voorzieningen van de gemeente Houten en is hij met zijn gezin in op Merantihout gaan wonen. Hij heeft gemerkt dat het er hier toch heel anders aan toegaat dan in Oekraïne. Helaas is daar nog veel corruptie. Hier zijn er wel nieuwe en andere regels, maar je kunt gewoon op een eerlijke manier je geld verdienen. En wat de toekomst betreft is het onduidelijk en onzeker. Want wat gebeurt er als de oorlog voorbij is? Wat betekent dat voor hen? Moeten ze dan snel terug? Mogen ze hier niet langer blijven? Ze weten het nog niet.

Vitaliy: ,,Uiteindelijk geeft God ons hoop. We zijn christenen. Het maakt niet uit wat er gebeurt. Ik voel het vertrouwen en de zekerheid dat als God vindt dat we naar een ander land moeten of dat we terug mogen gaan, het ok is. Voor nu is mijn doel om al mijn tijd en ervaring goed te gebruiken om mensen te helpen in Oekraïne. Ik voel het zo dat ik hier ben om te helpen. Niet iedereen had die mogelijkheid. Ik wel, waardoor ik me soms wat schuldig voelde. Dus moest ik iets gaan doen. Nu zeggen veel mensen toch, dat ik op de goede plek ben, de plek waar God me naartoe heeft gestuurd, om mensen te kunnen helpen. Dit geeft mij en mijn vrouw kracht om het vol te houden.”

OEKRAÏNERS AAN HET WOORD
Houten heeft de Oekraïners dit eerste jaar een warm hart toegedragen. Dat valt op. De onzekere toekomst dwingt om verder na te denken over opvang en mogelijk over integratie of toch terugkeer. Oekraïners zelf geven aan dat zij ook graag hun maatschappelijk bijdrage willen leveren. Ondanks alle ellende die zij tijdens hun verblijf in Oekraïne bij de start van de oorlog en tijdens hun vlucht naar Houten hebben meegemaakt. De komende tijd vertellen verschillende Oekraïners hierover in ’t Groentje/ HoutensNieuws.nl