Lilian uit Houten schrijft en praat over de zelfdoding van haar zoon Quinn, om anderen te helpen

HOUTEN Ruim een jaar geleden stapte de 18-jarige Quinn uit Houten uit het leven. Zijn moeder Lilian van Doggenaar schreef haar verhaal op, dat werd gepubliceerd in het boek ‘Toen jij de stilte vond’. Lilian wil het taboe doorbreken door heel open te vertellen over Quinn, over haar verdriet en schuldgevoel. ,,Je mag je als ouder schuldig voelen, dat wil niet zeggen dat je het bent.”

door Agnes Krijnen

Quinn groeide grotendeels op bij Lilian en zijn jongere zus Sofie. In hun jonge jeugd verhuisden ze een aantal keer omdat hun vader bij defensie werkte. Uiteindelijk gingen ze uit elkaar en verhuisde Lilian met de kinderen naar Houten. Het contact met hun vader was goed, maar ze woonden bij Lilian.

Als kind was Quinn vrolijk en een grappenmaker. ,,Hij leek altijd vrolijk, maar kon zich vaak geen houding geven en ging dan gek doen. Dat werkte voor hem. Hij was geliefd en had speelafspraakjes op de lagere school.” Toch waren er ook altijd al angsten. ,,Hij hield niet van nieuwe situaties, dan verstopte hij zich onder tafel of plakte zich aan mij vast.”

AUTISME

Nadat een aantal leerkrachten aan de bel hadden getrokken, omdat ze het idee hadden dat er iets niet klopte, kwam er een orthopedagoog meekijken. ,,Hij bleek PDD NOS te hebben, een vorm van autisme. Op de basisschool kwamen steeds meer problemen. Ik werd op een gegeven moment gebeld, ik hoorde Quinn op de achtergrond gillen, hij was totaal overprikkeld.”

Zijn sociale angst groeide evengoed al tijdens de puberteit, maar dat werd veel erger tijdens de lockdowns.

Vanaf het moment dat Quinn naar het speciaal onderwijs ging op de Berg en Bosch school, ging het een stuk beter. ,,De klassen zijn er kleiner, de omgeving prikkelarm en hij voelde zich niet meer zo anders dan de rest. Hij had meteen een klik met Rens, hij zou zijn beste vriend worden.” Zo ging het een poos goed.

LOCKDOWN

Quinn kon helaas niet in Houten naar school blijven gaan, omdat hij VMBO-TL ging doen. ,,Dat hebben ze niet in Houten, daarom moest hij met de taxi naar de Berg en Boschschool in Bilthoven.” In dezelfde periode kwam corona. Dat is heel schadelijk geweest voor Quinn. ,,Zijn sociale angst groeide evengoed al tijdens de puberteit, maar dat werd veel erger tijdens de lockdowns. Juist voor kwetsbare kinderen was dit een enorm probleem.”

Lilian van Doggenaar wil het thema zelfdoding onder jongeren graag uit de taboesfeer halen. - Lilian

Het contact met Rens verwaterde, Quinn bleef zitten op school en hij zei dat hij de les helemaal niet meekreeg, doordat hij steeds in zijn fantasiewereld wegzakte. Lilian: ,,Ik ging vermoeden dat er iets anders aan de hand was, naast het autisme.” Weer ging Quinn een traject in bij de GGZ. ,,Na een jaar kreeg hij dezelfde diagnose. Daar hadden we dus niks aan.” 

DEPRESSIE

Wel zei de therapeut bij vertrek iets dat later een enorme lading kreeg. ,,Hij zei: ‘Zou Quinn niet depressief kunnen zijn?’ Maar concreet werd daar niks mee gedaan.” Achteraf weet Lilian dat vijftig procent van de mensen met autisme een depressie ontwikkelen. ,,Het is heel moeilijk te diagnosticeren, omdat de kenmerken van beide erg op elkaar lijken.”           

Hij wilde ineens een spelletjesavond doen, terwijl hij dat nooit meer wilde.

Quinn kreeg speltherapie en een autismecoach. ,,Ik hoopte dat dit zou helpen, maar de speltherapie was geen succes. Ook wilde ik niet dat Quinn het gevoel had dat hij niet goed genoeg was. Ik besloot het een beetje los te laten, hem te vertrouwen. Achteraf gezien was hij depressief en wilde hij niet dat wij wisten hoe slecht het met hem ging. Omdat hij niet kon praten over zijn gevoel, kwamen we helaas niet tot de kern.”

WIL GEEN 19 WORDEN 

Op 5 juni 2024 stond de politie bij Lilian voor de deur. ,,Hij zou gaan sporten, maar kwam maar niet thuis. Ik was erg ongerust en er was een moment waarop ik me helemaal niet goed voelde worden en helemaal begon te trillen. Achteraf gezien was dat het moment waarop hij overleed.” Quinn liet een briefje achter, dat de politie meenam. ,,Daar stond op dat hij al drie jaar depressief was en zijn leven haatte. Hij schreef ook dat hij geen 19 wilde worden. Hij stapte voor zijn verjaardag uit het leven.”

Tijdens het opschrijven van haar verhaal vielen puzzelstukjes op zijn plek. ,,Ik weet nu dat hij afscheid van mij heeft genomen. Hij wilde ineens een spelletjesavond doen, terwijl hij dat nooit meer wilde. En na het spelletje vroeg hij of ik een knuffel wilde. Die kreeg ik. Een hele grote knuffel, heel bijzonder voor hem. Het is de laatste geweest.”

SCHULDGEVOEL

Ook denkt Lilian terug aan een moment waarop ze vlak na oud en nieuw met Quinn een zeldzaam open gesprek had. ,,Ik vroeg hem wat hij zou wensen voor het nieuwe jaar. Hij antwoordde dat hij wenste dat het leven hem wat makkelijker af zou gaan. Achteraf vind ik dat ik toen door had moeten vragen. Beter had moeten luisteren, in plaats van met oplossingen aan te komen.”

Ik had naast hem willen staan, hem willen horen, willen steunen. Hij had niemand meer.

Het schuldgevoel bij Lilian is enorm. ,,Het voelt echt als persoonlijk falen. Ik heb hem niet kunnen geven wat hij nodig had. Mijn eigen zoon. Hij zag nog maar één uitweg. Het verdriet dat hij die periode alleen heeft doorgemaakt en dat hij zo heeft geleden is bijna groter dan het verdriet om zijn dood. Ik had naast hem willen staan, hem willen horen, willen steunen. Hij had niemand meer. Maar alles wat ik nu denk en vind is met de kennis van nu. We wisten niet dat we beperkte tijd hadden.”

NOOIT VOORBIJ

Vrij snel na het overlijden van Quinn, startte Lilian met het opschrijven van haar verhaal. ,,Ik werd hier door een rouwtherapeut op gewezen, het boek is een initiatief van Stichting Nooit Voorbij, een stichting voor en door ouders die een kind verloren hebben.” Lilian haar verhaal staat in het boek ‘Toen jij de stilte vond’, samen met verhalen van andere ouders die hun kind verloren door zelfdoding of euthanasie bij psychisch ondraaglijk en uitzichtloos lijden. 

In het boek ‘Toen jij de stilte vond’, staan verschillende verhalen van kinderen die ervoor kozen om niet meer te leven. - Stichting Nooit Voorbij

Lilian vindt het belangrijk om het onderwerp zelfdoding bij kinderen uit de taboesfeer te halen. ,,Hierover praten ligt vaak gevoelig. Terwijl het heel belangrijk is. Als mensen er meer over weten, meer verhalen over gehoord hebben, herkennen ze de voortekenen misschien eerder. Het is een kleine pleister op een hele grote wond, maar ik wil toch graag anderen met eenzelfde ervaring laten weten dat ze niet alleen zijn.”

GEEN ZIJDEUREN

Het liefst had ze dat natuurlijk aan Quinn laten weten. ,,Iedereen heeft iemand nodig. Als je geen contact hebt met anderen, kom je vast te zitten in je hoofd. Door zijn autisme was hij rigide in zijn denkbeelden. Hij zag nog maar één oplossing, hij zag geen zijdeuren meer. Hij is geknakt.”

Iedereen heeft iemand nodig. Als je geen contact hebt met anderen, kom je vast te zitten in je hoofd.

Haar verhaal delen helpt Lilian ook voor de verwerking. Na het overlijden van Quinn zijn er meer donkere wolken boven komen drijven in haar leven. Ze verloor haar moeder plotseling, die een hele goede band had met Quinn. ,,Op haar sterfbed zei ze dat Quinn haar riep. Dat ze naar hem wilde gaan.” Ook verloor Lilian een neefje van zes jaar oud en bleek ze, na het overlijden van haar moeder, zelf kanker te hebben. Ze ondergaat op dit moment chemokuren. ,,Maar ik word beter, zegt de arts. En daar ga ik ook vanuit.”

BOEK BESTELLEN

Het boek ‘Toen jij de Stilte Vond’, werd gepresenteerd tijdens het herinneringsconcert op woensdag 10 september in het Haventheater in IJmuiden, ter gelegenheid van Wereld Suïcide Preventie Dag. Het boek is te bestellen via de stichting Nooit Voorbij. De opbrengst gebruikt de stichting om ouders te helpen die een kind verloren zijn. Het boek is ook verkrijgbaar bij Bruna op ‘t Rond en The Read Shop bij ‘t Oude Dorp.

Denk jij aan zelfdoding? Je kunt 24 uur per dag, 7 dagen per week gratis en anoniem contact opnemen met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 of chat op 113.nl. Maak je je zorgen over iemand anders of wil je graag voorbereid zijn? Op de website van 113 kun je een online cursus doen over hoe je hiermee om kunt gaan.