Burgemeester Heerschop: ‘De Holocaust dient als waarschuwing, niet als beschuldiging’

HOUTEN Zondag werd de Holocaust herdacht. Dit gebeurde in Houten op verschillende plekken. Er werden kransen gelegd en burgemeester Heerschop hield een toespraak op Het Plein. ,,Dat jongeren vandaag de dag twijfelen aan de realiteit van de Holocaust toont aan hoe belangrijk onze taak is om te onderwijzen en te herinneren met feiten, met verhalen en met compassie.”

door Annette Stolk – de Vries

Op 27 januari 1945 openden soldaten van het 60e leger van het Eerste Oekraïense Front de poorten van het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz in het door Duitsland bezette Polen. Hier werden 1.1 miljoen mannen, vrouwen en kinderen vermoord waaronder meer dan 57.000 Joden uit Nederland. Auschwitz is uitgegroeid tot wereldwijd symbool voor de massavernietiging van onschuldige burgers. 

De holocaust werd zondag herdacht op het Oude Dorp. - Annette Stolk - de Vries

In 2005 riep toenmalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, de bevrijdingsdatum uit tot ‘The Holocaust Memorial Day’. In Houten werd zondag 25 januari ook stilgestaan bij de Holocaust. Leden van het 4 mei comité Schalkwijk legden een bloemstuk bij de herdenkingsplaquette ter nagedachtenis aan de zes mensen die op 19 oktober 1943 zijn gearresteerd en weggevoerd van Neereind 9. Hanny Sanders-Cohen (38), Wim Sanders (45) Bennie Sanders (1)en Johnny Cohen (21) overleden in Auschwitz. Gerrit Hulshof (39) overleed in Neuengamme. Alleen Jaantje Hulshof overleefde de oorlog.

HERDENKEN 

Door het 4 en 5 mei comité Houten werden bloemen gelegd bij de struikelsteen voor Levie Mozes aan de Korenmolen. Ook hij werd in Auschwitz om het leven gebracht. Na het welkomstwoord van Pieter de Winter, voorzitter van het 4 en 5 mei comité Houten, legden burgemeester Karen Heerschop en kinderburgemeester Levi Vossen een krans bij het herdenkingsmonument op het Plein. Na de taptoe en één minuut stilte volgde de toespraak van burgemeester Heerschop. 

De holocaust werd zondag herdacht op het Oude Dorp. - Annette Stolk - de Vries

Ze sprak over haar eigen bezoek aan Auschwitz enkele jaren geleden. ,,De stilte is er oorverdovend. De barakken, het prikkeldraad, de stapels koffers en schoenen maken duidelijk wat geen enkel boek of getal volledig kan overbrengen. In Auschwitz voel je dat de Holocaust geen mening is, geen interpretatie, geen discussie maar een realiteit.”

VRAAG 

De burgemeester stelde de vraag wat deze geschiedenis vandaag van ons vraagt: ,,De Holocaust begon niet met gaskamers. Zij begon met woorden, met het ondermijnen van vertrouwen, met het idee dat de ene mens minder waard zou zijn dan de andere, met het verdelen van mensen in “wij” en “zij”. Ook vandaag zien wij hoe mensen worden gereduceerd tot groepen, tot vijanden, tot minderwaardigen. En ook vandaag zien wij hoe woorden kunnen verharden en uitmonden in geweld. 

Door het 4 en 5 mei comité Houten werden bloemen gelegd bij de struikelsteen voor Levie Mozes aan de Korenmolen. - Annette Stolk - de Vries

Wanneer we vandaag naar plekken in de wereld kijken, zien we geen herhaling van de Holocaust. Maar we zien wel mechanismen die ons uit de geschiedenis bekend voorkomen. We zien opnieuw oorlogen, etnische zuiveringen, haatdragende retoriek. Herdenken betekent daarom niet alleen zeggen: dit nooit meer. Het betekent ook: dit nooit weer laten beginnen. Niet door te zwijgen wanneer mensen worden ontmenselijkt. Niet door weg te kijken wanneer democratische normen verschuiven. Niet door te denken dat het zo’n vaart niet zal lopen. De Holocaust dient daarom als waarschuwing, niet als beschuldiging. Ze herinnert eraan dat ook gevestigde democratieën kwetsbaar zijn wanneer haat genormaliseerd wordt en instituties worden uitgehold.”