Inventarisatie ganzenstand geeft inzicht in de omvang en verspreiding

WERKHOVEN In het hele land zijn afgelopen zaterdag ganzen geteld. Leden van wildbeheereenheden (WBE) in verschillende provincies trokken er op uit om, gewapend met verrekijkers en telformulieren, een beeld te krijgen van het aantal ganzen en hun verspreiding. Deze informatie is belangrijk voor het maken van beleid, monitoring en te nemen beheersmaatregelen. In Werkhoven gingen zes telteams van WBE Kromme Rijn het veld in.

De ganzentelling is een jaarlijks terugkerende activiteit. Coördinator Alexander Schekkerman deelt op de vroege ochtend kaarten en telformulieren uit aan de mannen en een enkele vrouw van de WBE. ,,Het gebied loopt van Vianen tot Rhenen, met de A12 als bovengrens. Dat is opgedeeld in een aantal routes. Elk telteam krijgt een route.” Na een kop koffie en koek gaat iedereen op pad.

MUSKUSRATTENBESTRIJDER

(tekst gaat verder onder de foto)

Dick den Hartog begrijpt de frustratie van een boer. ,,Die wordt het meest gek als ze de val op net ingezaaide tarwe hebben.” Foto: Carol Dohmen

Dick den Hartog en Dick Polman vormen samen een telteam. Den Hartog is gepensioneerd muskusrattenbestrijder. ,,Ik ben mijn hele leven buiten. Als zoon van een jachtopziener heb ik het jagen en beheren van wild met de paplepel meegekregen.” Geroutineerd stuurt hij de auto door het buitengebied: ,,We rijden deze telroute al jaren.”

MILJOENEN SCHADE

Samen turen ze de polders en weilanden af, op zoek naar ganzen. Het telformulier vult zich langzaam. Polman: ,,Ganzen zijn de grootste schadeveroorzakers voor de Nederlandse landbouw. Het gaat om tientallen miljoenen euro’s.” Den Hartog valt hem bij. ,,Je kunt je voorstellen dat een boer niet blij is als er een koppel ganzen op zijn voorjaarsgras neerstrijkt. Ze vreten alles op, versmeren de boel en trappen het land kapot. Zo’n boer krijgt geld, maar hij heeft liever gras voor zijn koeien. Dat moet hij weer ergens anders vandaag zien te halen.”

(tekst gaat verder onder de foto)

Met de auto doorkruist het telteam een afgesproken route. Foto: Carol Dohmen

Polman noteert de aantallen. Grauwe ganzen, brandganzen en een enkele Canadese gans. ,,Natuurlijk tellen we niet precies alle ganzen. We rijden een deel voorbij. Bij grote groepen maken we een schatting. Het gaat om de trend over de jaren heen. Die is duidelijk, het worden er elk jaar meer.” Na het tellen verzamelt iedereen zich weer rond de tafel bij familie Den Hartog. Over het algemeen zijn er niet heel veel ganzen gezien, maar een reden kan zijn dat het water laag staat. Het is afwachten wat er in andere gebieden is geteld. Afhankelijk van de getelde aantallen, kan een provincie ontheffing verlenen om ganzen te beheren. Tussen februari en oktober mogen, afhankelijk van de soort, ganzen worden bejaagd en verjaagd.

Het bejagen van ganzen vraagt veel tijd en geduld. Om ze naar de grond te krijgen, gebruiken de jagers lokstallen met namaakganzen. Den Hartog: ,,De opstelling moet precies kloppen. Ganzen zijn slimme dieren, ze hebben meteen door als er iets verkeerd staat. Met twee, drie jagers kun je vier tot zes keer schieten, daarna zijn ze weg. Dat is fijn voor de boer, maar eigenlijk verplaatsen we het probleem naar een ander. Die ganzen moeten toch eten.”

BUREAU

Den Hartog vindt dat de overheid vaak achter de feiten aanloopt. ,,Je kunt beter vooraf een plan maken. Wij zijn ons hele leven buiten in het veld, maar het beleid wordt achter een bureau gemaakt. Het moet eerst een groot probleem worden, dan komt er actie. Al die miljoenen schadevergoeding kunnen ook aan andere doelen worden besteed.”

Schekkerman: ,,Wij zien onszelf als natuurbeheerders. We zijn ondersteunend aan de agrariërs. Mensen denken dat jagers dieren dood willen schieten. Jagen is maar een deel van ons werk.” 

INGEWIKKELD

Ze zijn het eens dat het erg ingewikkeld wordt gemaakt. Veel regels, bedacht door mensen die ver van de uitvoering af staan en die per soort en per provincie verschillen. ,,Ze willen dat we stoppen”, meent iemand, ,,maar dat laten we niet gebeuren. Wij wildbeheerders doen belangrijk werk.’’

Vanaf de berm tuurt Dick Polman naar ganzen in een waterrijk gebied. Foto: Carol Dohmen