Buitenkunst in Houten 5 - Het bewogen leven van een zeemeermin

10 augustus 2025 om 14:39 Cultuur Tips van de redactie

HOUTEN Om kunst te zien moet je naar een museum. Niets is minder waar! Kunst is overal om ons heen. Gewoon in de buitenlucht! Maar door onze alledaagse beslommeringen lopen we er vaak gedachteloos aan voorbij. De komende weken neemt HoutensNieuws.nl je mee langs een aantal buitenkunstwerken in onze gemeente. Vandaag de Zeemeermin bij Collegde de Heemlanden.

door Mariëlla Lokenberg

Het is wat lastig om het beeld van de Zeemeermin te kunnen bewonderen. Het staat namelijk niet in de openbare ruimte van Houten, maar bevindt zich op de binnenplaats van College de Heemlanden. Toch is het verhaal achter de Zeemeermin té bijzonder om niet te vertellen!

Veel (oud-)leerlingen en docenten zijn waarschijnlijk onwetend van het feit dat het leven van hun Zeemeermin niet altijd zo zorgeloos was als het nu lijkt. Ooit werd ze bejubeld, vervolgens genegeerd en vergeten. Langzaam kwijnde ze weg. Per toeval werd ze weer gevonden en maakte een succesvolle comeback.

De Utrechtse Joop Hekman maakte in 1969, in opdracht van HBS/Atheneum De Munnik de bronzen Zeemeermin voor hun nieuwe schoolgebouw. Joop was zelf ooit leerling geweest van De Munnik. Maar omdat hij liever op zolder zat te tekenen dan de lessen te volgen werd hij na één jaar van school verwijderd. Toen De Munnik met twee andere scholen in 1991 fuseerde tot de Heemlanden kwam de Zeemeermin mee naar Houten …. en werd vervolgens aan haar lot overgelaten.

Ze kwam naast de spoorbaan terecht; raakte verzakt in de grond en werd overwoekerd door rozenstuiken. Op zeker moment reed de zoon van Joop Hekman met de trein langs Houten en zag zijn vaders beeld liggen. Hij was zeer ontdaan. Nam contact op met de school en kreeg te horen dat de Zeemeermin, na de uitbreiding van de Heemlanden en de nieuwbouw van Theater de Slinger, opgeknapt zou worden en een mooie plaats zou krijgen. Destijds was met vader en zoon Hekman afgesproken dat het beeld op een basaltblokken-sokkel zou worden geplaatst midden in een waterbassin. Zo was het oorspronkelijk door Joop ontworpen! De Heemlanden heeft deels aan dit verzoek voldaan. Het waterbassin is er echter niet van gekomen. Het was niet alleen te duur maar bovendien vreesde men dat het wellicht als prullenbak gebruikt zou worden. Echt blij was Joop niet met het resultaat maar vanwege zijn hoge leeftijd had hij geen zin meer in een discussie.

Joop Hekman, overleden in 2013, was een beroemd kunstenaar. Hij speelde met verschillende materialen en vormen en had een uitgebreid oeuvre. Ook voor de stad Utrecht heeft hij veel beelden gemaakt. Zoals de fontein Feest der Muzen voor de Stadsschouwburg. Hij was een begenadigd en gerespecteerd kunstenaar die nooit om werk verlegen zat. ‘Onze’ Zeemeermin wordt dan ook gezien als een uniek beeld van zeer hoogwaardige kwaliteit!

Voor inventarisatie en plattegrond van alle buitenkunst: https://www.kodh.nl/kunst-in-de-openbare-ruimte/