De boer op: De beste appels worden in deze tijd van het jaar gekozen door de fruitteler

BUNNIK Djûke Smith-Van der Maat doet op haar boerderij Slagmaat aan de Marsdijk veel aan boerderijeducatie. ,,Een van de opvallende misvattingen is dat mensen denken dat je het hele jaar door appels kan plukken.” Ze legt bezoekers graag uit hoe het wel werkt. In deze periode van het jaar besteedt de familie bijvoorbeeld veel tijd aan het ‘dunnen’ van de verschillende rassen.

door Agnes Corbeij

Op het gemengde bedrijf heeft Djûke meer dan tien verschillende soorten appelrassen staan. ,,We zijn geen standaard fruittelersbedrijf, maar hebben van alles wat. We richten ons erg op de directe verkoop aan de consument en op de zelfpluk. Daarom is het belangrijk om veel verschillende soorten te hebben.” 

De boer op:
Zaaien, oogsten, melken, scheren; we weten ongeveer wat de boer allemaal doet op zijn bedrijf. Maar achter de staldeuren gebeurt er nog veel meer bij de agrariër in de Kromme Rijnstreek. Het afgelopen jaar bezocht Houtens Nieuws in het kader van de serie ‘De Boer Op’ iedere maand een of twee agrarisch ondernemers uit onze regio, om te vragen wat zij deze maand allemaal doen. Deze serie plaatsen we in de eerste twee weken van januari nogmaals, gratis te lezen voor iedereen.

GEMENGD De bekende rassen zoals elstar, goudreinet, jonagold en conference peren hangen in de bomen, maar ook de oudere en minder bekende wellant, cox d’orange en james grieve worden door de familie Van der Maat geteeld. ,,In totaal hebben we vier hectare appels en peren. Dat is niet veel, we zijn een gemengd bedrijf en hebben ook koeien, pompoenen, kersen en zelfs kiwi’s.” Bij Slagmaat zijn ook geregeld plukdagen en binnenkort is er zelfs een circus op het terrein aanwezig.

Er is eigenlijk altijd wel aanloop en dat is precies zoals Djûke het hebben wil. ,,We zitten tegen de stad aan, een perfecte plek om mensen uit de stad uit te leggen hoe het allemaal werkt. Ik kreeg twee maanden geleden een telefoontje van iemand die vroeg of ze dat weekend in het maïsdoolhof mocht rondlopen. De maïs was tien centimeter hoog, maar dat beseffen mensen zich dan niet.”

PLUKDAGEN Precies daarom organiseert Djûke met haar familie en medewerkers ook kersen- appel- en pompoenplukdagen. Daar gaat veel tijd in zitten. Maar het is ook een filosofie. ,,Wij krijgen hier voornamelijk positieve reacties maar in het algemeen zijn er ook veel mensen die een mening hebben over onze sector terwijl ze de feiten niet kennen. Ik wijs niet graag met de vinger, maar leg wel graag uit hoe het wél zit.” 

Tijdens de kersenplukdagen kon de consument zelf een bakje vullen. - Djuke van der Maat

Daarbij legt ze dan ook graag uit dat de appels niet het hele jaar aan de boom hangen. ,,Het seizoen begint bij ons na de pluk eigenlijk al met het snoeien van de bomen. Dan denken we na over bemesting, in het voorjaar de bloesembescherming tegen nachtvorst en de bevruchting. We hebben het hele jaar door bijen in de boomgaard staan. Die genieten ook van de wilgen in het bos hier vlakbij en van de bloemenranden die we zaaien.”

DUNNEN Veel appelbomen maken trossen appels. ,,We zorgen er door het dunnen voor dat de appel precies de goede maat krijgt. Een te grote appel krijg je niet op, van een te kleine appel heb je er twee nodig. Dat selecteren doen we als de appels beginnen te groeien. Dan kunnen we meteen de slechte exemplaren, met een vlekje of ruwe schil, eruit gooien.”

Het ene ras heeft het dunnen harder nodig dan het andere. ,,Delcorf en elstar moeten altijd gedund worden. Die blijven anders te klein. We beginnen met de delcorf, die worden ook als eerst geoogst. Voor de goudreinet en wellant is minder tijd nodig om te dunnen. Die worden van zichzelf al groter.” Het dunnen is niet alleen afhankelijk van het ras appel, maar ook van de leeftijd van de boom en de hoogte.    

PLANNEN Het dunnen wordt door de familie Van der Maat zelf gedaan. Daarnaast is Djûke nu al bezig met de organisatie van de appelplukdagen. ,,Die moeten we goed plannen. De eerste delcorf plukken we begin augustus, denken we nu.” 

In deze tijd van het jaar worden door de familie Van der Maat de beste appels geselecteerd tijdens het dunnen. - Van der Maat

Ook vraagt Djûke al rond wie er als vrijwilliger wil komen helpen tijdens de plukdagen. ,,Er is veel hulp nodig om de vele bezoekers te bedienen. Daarnaast zijn we nu bezig met het onderhoud aan de huifkar, waar mensen een ritje mee kunnen maken op de plukdagen.”

STIKSTOF Boerderij Slagmaat is een gemengd bedrijf en besteedt veel aandacht aan de mestkringloop. ,,De mest van onze 25 koeien heb ik nodig voor in de boomgaard en op het land.” Dat betekent niet dat ze zich geen zorgen maakt over de aangekondigde stikstofmaatregelen. ,,Het houdt me heel erg bezig. Het beleid voelt als uit de lucht gegrepen. Waarom wordt niet de hele voedselstrategie en ook de luchtvaart en de industrie in samenhang aangepakt? Waarom in losse stukjes? We werken graag mee, maar het gevoel van onbetrouwbare overheid groeit.”