Liveblog raadsvergadering over integriteitsrapport en opstappen burgemeester Gilbert Isabella van Houten

Dit liveblog is gesloten.

23.10 Het raadsvoorstel wordt unaniem aangenomen en Gilbert Isabella sluit de vergadering.

23.08 De raadsbreed ingediende motie wordt aangenomen zonder stemverklaringen.

23.07 Van Doorn bedankt Anneke Dubbink voor haar inzet als procesvoorzitter. En draagt het voorzitterschap weer over aan burgemeester Isabella voor de besluitvormende raad. 

23.00 Zandbergen (ITH) en Jonkers (NH) geven aan dat voor het uitkomen van dit rapport geen berichten over grensoverschrijdend gedrag bij hun aangekomen zijn. Zandbergen: ,,Als raadslid hebben we afstand tot het college, ook al zitten ITH-wethouders in het college. Daarom hebben die signalen ons niet bereikt.”

Gooswilligen vraagt hoe het kan dat het college wel wist dat er sprake was van grensoverschrijdend gedrag en de fracties niet. Zandbergen reageert dat hij wel signalen heeft gekregen over een moeizame samenwerking, maar niet over grensoverschrijdend gedrag. ,,Misschien hebben we wel teveel afstand gehad van de wethouder.”

Van Erp (GL) vraagt zich af hoe Zandbergen dit in de toekomst denkt te verbeteren. Zandbergen vindt dat de hele raad scherper moet zijn. Zelf gaat hij zijn duale opstelling overwegen. Hij zal meer gaan overleggen met de volgende ITH-wethouder, maar wil tegelijk voorkomen dat wij te zeer verweven raakt het met bestuur.  

22.55 Wethouder Daan Vermeulen gaat in op de vraag hoe de gemeente prioriteiten gaat stellen. ,,Dat gesprek gaan we met de raad voeren. Als de opdrachten van de raad niet kunnen uitvoeren omdat het te veel werk is, zullen we dat aankaarten.” Vermeulen geeft aan de raadsbrede motie te gaan steunen.

22.50 Bartjan Meier (HA!) benoemt nogmaals dat de resultaten het topje van de ijsberg kunnen zijn. Eef Stiekema reageert daarop dat het een diepgravend onderzoek was en dat suggereren dat er nog veel meer aan de hand zou zijn, niet wenselijk is. Meijer reageert dat hij niet verwacht dat er nog veel meer aan de oppervlakte gaat komen, maar dat het zou kunnen dat niet iedereen die iets heeft meegemaakt ook echt gesproken heeft. 

22.47 Anneke Dubbink (PvdA) draagt de suggestie aan ook buiten de politieke partijen in het college op zoek te gaan naar ervaren wethouders. Ook zij pleit voor een aantal speerpunten voor het beleid het komend jaar. Het herstel van de afgelopen jaren zal veel tijd en energie kosten. Daarnaast kan de gemeente niet veel aan, naast de dossiers woningbouwplannen, vluchtelingenopvang, en bezuinigingen.

22.44 Agna van Rees (ChristenUnie), waarschuwt om nu niet in de val te trappen van gelijk weer teveel willen. Ze wil graag 2 nieuwe, ervaren, kelijke ethouders en prioriteiten bij de dossiers voor het komende jaar. Ze gunt ambtenaren de tijd om te herstellen van de afgelopen tijd. 

22.33 Pascal Ooms (SGP), wil wat minder dualiteit en betere samenwerking tussen raad en college. 

22.15 Wijnand Jonkers (NH) gaat in op de opmerkingen over het ontslag van Van Ruitenbeek. ,,Ook wij ervaren ongemak over het ontslag van Van tenbeek. Maar als hij hier zou staan, zou er ook heel veel persoonlijk leed naar voren kunnen komen. Ook heeft hij een uitgebreide brief geschreven van zes pagina’s, waarin hij reflecteert op de punten die in het onderzoek naar voren zijn gekomen.” Hij benoemt ook dat Paul van Ruitenbeek veel kwaliteit heeft gebracht. Zowel Van Gooswilligen, Van Erp als Dubbink stellen dat dit los staat van grensoverschrijdend gedrag. ,,De andere wethouders leveren ook kwaliteit, daar is geen grensoverschrijdend gedrag voor nodig.” 

Lees ook

Wethouder Paul van Ruitenbeek vertrekt wegens de liefde; hij heeft een relatie met een beleidsmedewerker

 

22.10 Susan van Erp (GroenLinks) zegt zich dood te schamen. ,,Hoe is het mogelijk dat geen enkel raadslid, zelf niet de fractievoorzitters van de coalitiepartijen, in actie is gekomen.” Ze geeft aan opgelucht te zijn dat Molenaar en Van Ruitenbeek al zijn opgestapt. Maar ze stelt, met name aan ITH en NH, wel de vraag of er niet veel eerder ingegrepen had moeten worden. 

22.05 Marcel van Gooswilligen (D66) laat geëmotioneerd weten dat hij veel moeite heeft met het ontslag van Van Ruitenbeek van twee dagen geleden. ,,Dit was niet zuiver. De reden die hij noemt speelt al een jaar. We weten allemaal dat er iets anders aan de hand is. Dit rapport gaat over integriteit. Ik vind het heel naar dat hij zich op deze manier verantwoording vermijdt.” 

22.00 Willem van Zandbergen (ITH) en Marcel van Gooswilligen (D66) dienen samen, namens de gehele raad een motie in. De raad wil dat er een Plan van Aanpak wordt opgesteld door de waarnemend burgemeester, gemeentesecretaris en de griffier. Ook moeten de zeven aanbevelingen van de onderzoekers worden overgenomen door raad, bestuur en ambtenaren.  

21.49 De vergadering wordt heropend. Alle fracties komen weer aan het woord. ITH begint.

21.36 De vergadering wordt tien minuten geschorst

21.30 Wouter van den Berg vertelt dat het hem pijn doet. De resultaten van het rapport en de manier waarop Molenaar en Van Ruitenbeek vertrokken zijn. ,,Zij zijn begonnen als betrokken en bevlogen wethouders, het is jammer dat het zo gelopen is.” Hij heeft ook respect voor Isabella. ,,Dat hij plaats maakt voor een waarnemer verdient credits.” 

Van den Berg vertelt dat toen het college van start ging er pittige dossiers op tafel lagen. ,,Dat heeft de toon gezet. Het was beter geweest om te vertragen en verdiepen in plaats van serieus volharden in onze ambities. Al is er wel veel gerealiseerd, het is niet altijd op de juiste manier gegaan, zo blijkt uit dit rapport.”

21.25 Ria Frowijn meldt dat het college oprecht ontsteld was na de brief van de OR. ,,Dit rapport zet het heel duidelijk op een rij. ,,Ik heb sinds het lezen ervan een onontwarbare knoop in mijn maag, waarvan het begin en einde onvindbaar zijn.”   

Frowijn vindt dat Molenaar en Van Ruitenbeek met de beste intenties als wethouder zijn begonnen. ,,Als college hebben we een collectieve verantwoordelijkheid. Die hadden we beter moeten nemen. Dit is een harde les. Aanbevelingen zijn helder en kunnen nog specifieker maken. Samen met de organisatie en de raad. Collegeleden op de stoel van de manager, moeten we niet hebben.”

Frowijn wil graag door als wethouder om samen te werken aan herstel. 

21.05 Wethouder Vermeulen krijgt het woord namens het college. 

Het is een pijnlijke situatie voor medewerkers, geeft hij aan. ,,Veiligheid is essentieel voor goed functioneren. Het doet pijn als het optreden van een wethouder niet past bij het wethouder zijn. De conclusies van het rapport zijn helder. Er zijn geen wetten overtreden maar er is te weinig geluisterd naar het gevoel. De ambities van het college waren torenhoog. Ze kwamen voor uit het nieuwe programma van het nieuw aangetreden college. Voor een goed functioneren met het hele systeem verbeteren, zoals de aanbevelingen luiden.”

Er moet volgens Vermeulen een betere selectie komen van nieuwe wethouders. Hij dankt burgemeester Isabella voor zijn inzet: ,,Ik weet dat dit besluit niet makkelijk is geweest.”

Verder geeft hij aan een meer open relatie te willen met de gemeenteraad: ,,Het proces van herstel is van start gegaan. Het is een grote opgave. Maar we willen dat de gemeente Houten weer een krachtige organisatie wordt. De kracht van Houten is de hechte gemeenschap. Samen kunnen we uit deze impasse komen.” Hij pleit voor het opstellen van een Houtens kompas, waarin duidelijk beschreven staat hoe goed samengewerkt kan worden. 

21.01 De burgemeester heeft besloten dat dit zijn laatste vergadering is, hij stopt hierna als burgemeester van Houten, zodra er een waarnemer is gevonden.  

20.51 De burgemeester is ,,diep onder de indruk van het rapport.” Het college wil aan de slag met de aanbevelingen van het rapport. De komende 12 maanden moeten in het teken staan van herstel. De burgemeester noemt de inhoud van het rapport ‘pijnlijk’.

De burgemeester gaat in op zijn rol. Hij was trots toen hij in 2019 burgemeester werd. Met een enorme drive en veel passie is hij aan de slag gegaan. Zijn directe stijl van communiceren is de ,,aard van het beestje”. Het duurde even voor dat dat doordrong. Maar daarna zijn er wel stappen gezet. 

In 2022 kwam een nieuw college dat ambitieus startte. De ambtelijke - bestuurlijke samenwerking liet te wensen over, dat bleek uit rapporten. Het college wil aan de slag met de aanbevelingen uit dit laatste rapport. 

De burgemeester heeft zich afgevraagd of het nog zinvol is als hij leiding geeft aan het nieuwe proces. Hij denkt van niet. Hij heeft geconcludeerd dat hij niet de juiste persoon is hiervoor en hij stopt daarom na dit debat. 

Hij heeft de Commissaris van de Koning gevraagd zo snel mogelijk een waarnemer te benoemen. Hij neemt in juni officieel afscheid. 

20.50 De vergadering gaat verder. De burgemeester krijgt het woord. 

20.20 De vergadering wordt 20 minuten geschorst. Omdat alle fracties een keer hebben gesproken stelt voorzitter Van Doorn voor even te schorsen. Burgemeester Isabella wil een half uur schorsen. Van Doorn geeft aan dit te lang te vinden. ,,Zullen we 20 minuten doen?” Isabella lijkt de voorzittershamer over te nemen en probeert de schorsing op te rekken. ,,Als we eerder klaar zijn, ziet u ons eerder terug komen.” Van Doorn hakt de knoop door. ,,We schorsen 20 minuten.”   

20.15 Bartjan Meijer (HA!) vindt het niet correct dat wethouders Molenaar en Van Ruitenbeek niet aanwezig zijn om zich te verantwoorden. Hij vindt het ook opvallend dat de overige drie wethouders nauwelijks worden genoemd, terwijl het toch een gezamenlijke opgave is om als team te functioneren. Ook geeft Meijer aan dat hij denkt dat dit het topje van de ijsberg is.

20.10 Anneke Dubbink (PvdA) benoemt dat het maken van het rapport een pijnlijk, maar belangrijk proces is geweest. Ze benoemt dat beide wethouders als weerwoord op grensoverschrijdend gedrag noemden dat zij het voorval ‘anders hadden ervaren’. Dit is volgens Dubbink niet relevant. ,,Als iemand jouw gedrag als grensoverschrijdend ervaart, dan is die dat dus.”

De overgebleven collegeleden, Isabella, Frowijn, Vermeulen en Van den Berg, luisteren naar de inbreng van de fracties. - Agnes Krijnen

20.05 Agna van Rees (CU) vraagt zich af hoe het zover heeft kunnen komen. ,,Er waren hoge ambities op de inhoud, maar de menselijke maat bleef buiten beeld.” Ze vraagt zich af hoe de collegeleden naar hun eigen rol van de afgelopen jaar kijken.   

20.00 Pascal Ooms (SGP) noemt het rapport een verhaal van menselijke zwakheid. Hij spreekt spijt uit dat ambtenaren hiermee te maken hebben gehad. Hij spreekt collegeleden erop aan waarom zij niet eerder signalen hebben opgepakt. Ook hij kijkt naar de raad zelf en vraagt zich af of de raad zelf wel de juiste verantwoordelijkheid heeft genomen. Hij waarschuwt met het Bijbelse gezegde: ,,Wie zonder zonde is, gooit de eerste steen.” Ooms hoopt op een paar nieuwe stevige wethouders. 

19.55 Pelleboer (CDA) zegt verbijsterd en geschokt te zijn. ,,Hoe heeft dit zo lang door kunnen gaan?” Hij spreekt zijn respect uit voor de ambtenaren die hun verhaal hebben durven doen. Over Van Ruitenbeek zegt hij: ,,Als de liefde zo belangrijk was, had hij meteen zijn functie neer moeten leggen en niet een jaar later.” Volgens Pelleboer is de gemeente ziek geworden van de handelswijze van collegeleden.

19.50 Eef Stiekema (VVD) noemt het spijtig dat oud-wethouders Molenaar en Van Ruitenbeek niet aanwezig zijn om hun verantwoordelijkheid te nemen en richt zich daarom tot de resterende collegeleden. Stiekema zegt dat de aanbevelingen uit het rapport overgenomen worden door de gemeenteraad, maar dat er meer nodig is. Ook moet de raad zelf in de spiegel kijken. 

19.45 Wijnand Jonkers (Natúúrlijk Houten) spreekt over een cultuurprobleem. Over de eigen oud-wethouder Paul van Ruitenbeek zegt Jonkers dat hij ging voor inhoud en kwaliteit. ,,Dat was nodig. Maar niet ten koste van alles.” Jonkers zegt ook dat de raad niet heeft opgelet. ,,We zijn doof geweest voor de signalen.” Hij zegt ook dat NH heeft overwogen uit het college te stappen, maar dat de partij dat niet doet. ,,We nemen onze verantwoordelijkheid en willen werken aan herstel, aan een toekomstgericht systeem.”  

19.40 Susan van Erp (GroenLinks) benadrukt dat 8 maanden geleden al duidelijk was hoe ernstig de zaak was. De afgelopen 8 maanden is onderzoek gedaan. ,,Dit onderzoek drukte zwaar op het ambtelijke apparaat. Dossiers stagneren, vacatures staan open, belangrijke projecten vertragen.” Ze benoemt dat de collegeleden afgelopen zomer nog zeiden vertrouwen te hebben dat ze samen verder konden. Van Erp vraagt zich af of dat nu nog zo is.

19.30 Marcel van Gooswilligen (D66) is zichtbaar geschrokken. Hij houdt het rapport omhoog en meldt daarbij dat hij bij alles wat hem opviel en waar hij van schrok een stickertje heeft geplakt. Het rapport zit vol stickers. Hj stelt het college de vraag hoe oprecht de schrik was afgelopen zomer, terwijl het gebrek aan collegialiteit al jaren aan de gang was. Ook vraagt hij hoe ze willen werken aan herstel.

19.25 Willem Zandbergen (ITH) zegt verbijsterd te zijn over de bevindingen in het rapport. Dat er niet altijd een veilige werksfeer was, spijt hem ten zeerste. Hij gaat in op de rol van de burgemeester en die van de gemeenteraad. ,,Hoe heeft dit zo lang kunnen duren? Zijn wij als raad niet scherp geweest? Hebben we onze duale rol niet goed opgepakt? Die worsteling houdt mij bezig.”

19.11 Eef Stiekema (VVD) geeft een toelichting namens de afvaardigingscommissie. Hij licht toe waarom het onderzoek langer duurde en duurder is uitgevallen. Zorgvuldigheid werd belangrijker gevonden dan snelheid.  

Lees ook

Onderzoeksrapport over integriteit binnen de gemeente Houten wordt op 11 maart opgeleverd

 

19.06 Anneke Dubbink (PvdA) spreekt als procesvoorzitter. Ze geeft een inleiding.

De publieke tribune en perstribune zitten vol voor deze avond. - Agnes Krijnen

19.03 Van Doorn vertelt dat alle fracties twee termijnen kunnen spreken, totaal 15 minuten per fractie. Het college krijgt in totaal 50 minuten spreektijd. De fracties komen straks aan bod, in volgorde van groot naar klein. In de eerste termijn worden moties aangekondigd, in de tweede termijn worden ze ingediend. 

19.01 Burgemeester Gilbert Isabella opent de vergadering. Het voorzitterschap wordt overgedragen aan mevrouw Van Doorn (ITH), plaatsvervangend voorzitter van de gemeenteraad.

19.00 Aanvang van de speciale gemeenteraadsvergadering