Voorwaarden aan zonnepanelen op agrarische grond: positieve ontwikkeling?

Houten heeft als doel om in 2040 een energieneutrale gemeente te zijn. In plaats van energieopwekking in enkele grote elektriciteitscentrales op gas of kolen, wordt ingezet op meer lokale opwekking van duurzame energie uit hernieuwbare bronnen zoals wind en energie. In het beleidskader Zonnevelden dat in 2021 is vastgesteld, gaat de gemeente verder in op de mogelijkheden van zonnevelden. Zo is tot 2025 beleidsruimte voor 55 hectare aan zonnevelden. Vooral het gebied ten zuidoosten van de bebouwde omgeving biedt kansen. Maar gooit de landelijke politiek nu roet in het eten?

Om welke voorwaarden gaat het eigenlijk?

Gemeenten hebben eerder een zogenaamde zonneladder opgesteld. Deze beschrijft de gewenste volgorde van zonne-energieprojecten. Vaak gaat het om de volgorde zonnepanelen op daken, in gebieden langs infrastructuur, naast dorps- of stadsranden of rondom recreatie- en natuurgebieden en tot slot zonnepanelen op landbouwgrond en zonneweides.

Onlangs werd bekend dat het Kabinet de zogenaamde Voorkeursvolgorde Zon wettelijk vast wil laten leggen per 1 juli 2024. De laatste optie – zonnepanelen op agrarische grond, ook wel agri-pv  – wordt dan aan banden gelegd. Vanwege het ‘nee-tenzij-principe’ zijn zonnepanelen alleen nog mogelijk onder bepaalde voorwaarden, waaronder multifunctioneel gebruik van de grond. Denk aan de combinatie met recreatieruimte, het houden van schapen of kippen of het verbouwen van groente of fruit.

Twijfels over de doelmatigheid van de nieuwe wet

Diverse partijen zijn niet positief gestemd als het gaat over de nieuwe wet. Niet alleen zonneparkontwikkelaars zoals Chint Solar begrijpelijkerwijs, maar ook tal van natuur- en milieuorganisaties zoals de Natuur- en Milieufederaties, Energie Samen, Greenpeace, de Vogelbescherming Nederland en Milieudefensie. Deze natuur- en milieuorganisaties geven aan dat onduidelijk is op de nieuwe wet moet opleveren. Ze betogen dat het slecht is voor boeren, natuur en klimaat.

Onder meer vanwege de levendige discussie omtrent de toekomst van de agrarische sector in Nederland. Zo zijn er boeren zonder opvolger voor het boerenbedrijf, waardoor de grond (bovendien efficiënter en rendabeler) met zonnepanelen een andere bestemming zou krijgen. Ook boeren die bijvoorbeeld minder stikstof moeten uitstoten of algemeen willen verduurzamen, hebben door agri-pv allerlei nieuwe mogelijkheden.

Brede ontwikkeling van duurzame energie-initiatieven

Nederland wil in 2050 CO2-neutraal zijn, en Houten dus zelfs nog eerder. Om dit te kunnen realiseren is het belangrijk dat de politiek blijft denken in mogelijkheden, in plaats van in beperkingen. Om zo snel mogelijk, zo veel mogelijk groene elektriciteit op te wekken, dient ingezet te worden op een brede ontwikkeling van duurzame energieopwekking. Wind en zon. Zonnepanelen op daken van woningen, op daken van bedrijfspanden, zonnecarports en op agrarische grond. Om verder klimaatverandering zo snel mogelijk te stoppen, kunnen we beter niet opeens kieskeurig gaan doen.