Puzzelen als ontspanning - het suffe imago is definitief afgeschud

REGIO Puzzelen heeft zijn stoffige imago afgeschud: sinds de corona-uitbraak is het maken van legpuzzels populair onder jong en oud. Puzzels vliegen de deur uit, en voor het NK Legpuzzelen is meer animo dan ooit.

Het NK Legpuzzelen wordt georganiseerd door René van der Zwet, die Jan van Haasteren-strippuzzels verkoopt. ,,In 2011 zijn we begonnen als geintje, maar inmiddels zijn er vijftien voorrondes waar teams aan meedoen.” Het maken van legpuzzels is al jaren aan een opmars bezig. ,,In 2018 zagen we de populariteit al wat toenemen, maar sinds de corona-uitbraak is het hek van de dam. Tijdens covid, toen we allemaal moesten thuisblijven, was puzzelen een belangrijk tijdverdrijf. Alleen of met het gezin, het is een goede vorm van ontspanning. Het is een uitstekende vorm van lummelen, waarbij je even tot rust kunt komen, zonder schermen.”

NK LEGPUZZELEN

René had in 2011 een winkel met puzzels en denkspelletjes en bedacht het NK Legpuzzelen. ,,Aanvankelijk was het als grap bedoeld, en wilden we kijken hoeveel animo er voor was.” Dat geintje is inmiddels behoorlijk uit de hand gelopen. Met in totaal eenentwintig voorrondes, waarvan vijftien voor teams, is het een hele organisatie. ,,De voorrondes vinden plaats in het weekend, het liefst in een dorpshuis. Het gaat ons vooral om de gezelligheid, de sfeer van een dorpshuis past goed bij het puzzelen.” Er worden voorrondes voor teams en duo’s gehouden. ,,We hebben ook solo voorrondes geprobeerd, maar dat paste er niet helemaal bij. Het bracht ons niet de sfeer en gezelligheid die bij het NK legpuzzelen horen.” Teams bestaan uit vier personen. ,,We zien gezinnen, teams bestaande uit verschillende generaties, en vriendengroepen.”

FANDAG

Zo’n dertig procent van de deelnemende teams gaat voor de winst, de rest doet vooral mee vanwege de gezelligheid. Per voorronde gaan de beste drie teams door naar de finale. ,,De voorrondes worden door heel het land georganiseerd. Alle voorrondes zijn inmiddels vol, maar meer kunnen we niet organiseren.” De finale vindt plaats op 12 april 2025 in Roelofarendsveen, tegelijk met de Jan van Haasterenfandag. ,,De fandag trekt zo’n vier- tot vijfhonderd mensen. Ze verzamelen alles van Jan van Haasteren!” Tijdens de voorrondes wordt gespeeld met bestaande puzzels uit de collectie; tijdens de fandag wordt een nieuwe puzzel geïntroduceerd, die tevens wordt gebruikt bij de finale. ,,Zo heeft iedereen dezelfde kansen.”

STRIPTEKENAAR

Jan van Haasteren wordt volgend jaar negentig. Hij tekent nog steeds. ,,Dat doet hij dagelijks van tien tot één. Dan gaat hij een uurtje rusten en daarna tekent hij van twee tot vijf uur. Hij is een van de vijf tekenaars die werken voor Studio Jan van Haasteren. Ze leveren jaarlijks zo’n tien tot twaalf nieuwe puzzels op. In een puzzel gaat behoorlijk wat tijd zitten - van schets tot de uiteindelijke tekening zijn ze zo’n drie maanden kwijt.”

De puzzels zijn meer dan een plaatje. ,,Het is eigenlijk een strip in een tekening, er zit altijd een verhaal in. Soms heeft wat links gebeurt in de tekening, invloed op wat rechts te zien is. Het is niet zomaar een puzzel, maar een kunstwerk, dat je ook aan de muur zou kunnen hangen.” In de puzzels zitten vaste onderdelen, die telkens terugkomen. ,,Denk aan figuren uit de Jan van Haasterenfamilie, maar ook karakters als de schoonmoeder, de Kerstman en Sinterklaas. Daarnaast zie je de hond, kat en muis vaak terug, de octopus, een papieren vliegtuigje en natuurlijk de haaienvin.” De echte liefhebber herkent deze elementen meteen. 

WERELDWIJD

De populariteit van het puzzelen verbaast Van der Zwet soms wel eens. ,,Ik begon als eenpitter met een kleine webshop, en nu werken we met een team van vier mensen. De puzzels zijn het populairst in Nederland en België, maar ze gaan de hele wereld over. We zitten met onze winkel vlakbij de Keukenhof en zien regelmatig bezoekers uit bijvoorbeeld Duitsland en Noorwegen, die een bezoek aan de Keukenhof combineren met een bezoekje aan de winkel.” 

Meer informatie: www.jvh-puzzels.nl