De boer op: De wereld achter de Kersenhut reikt tot aan Chili

COTHEN Iedereen kent wel de kraam aan de weg, de plattelandswinkel en velen zullen ook het kersenmuseum wel eens bezocht hebben. Maar daarachter gaat nog veel meer schuil. Tijdens de oogst van kersen en bessen staan iedere ochtend zo’n vijftig plukkers op het erf op opdracht van Theo Vernooij te wachten. En om de beste rassen te vinden, gaat hij in het najaar weer met zijn zoon Erik naar Chili.

door Agnes Corbeij

Veel kersenboomgaarden in de Kromme Rijnstreek zijn verdwenen of hebben het moeilijk. Daar is op het bedrijf van Theo, Martine en Erik Vernooij in Cothen niets van te merken. Dit bedrijf is flink gegroeid de afgelopen jaren en de ondernemers hebben alle vertrouwen in de toekomst. Om die zeker te stellen werd bijvoorbeeld geïnvesteerd in een moderne sorteermachine uit Italië en haalden ze kersenrassen naar de boomgaard die eerder en later geoogst worden, om het seizoen te verlengen. 

De boer op:
Zaaien, oogsten, melken, scheren; we weten ongeveer wat de boer allemaal doet op zijn bedrijf. Maar achter de staldeuren gebeurt er nog veel meer bij de agrariër in de Kromme Rijnstreek. Het afgelopen jaar bezocht Houtens Nieuws in het kader van de serie ‘De Boer Op’ iedere maand een of twee agrarisch ondernemers uit onze regio, om te vragen wat zij deze maand allemaal doen. Deze serie plaatsen we in de eerste twee weken van januari nogmaals, gratis te lezen voor iedereen.

BELEVING Eigenlijk heeft het bedrijf twee kanten. Iedereen kent de voorkant met de hoogstamboomgaard, het kersenfestival en het museum. Theo: ,,Hier gaat het om de beleving. We vertellen graag over de geschiedenis van de kersenteelt in onze regio en ontvangen groepen in de boomgaard, waar op de ouderwetse manier geteeld wordt. Op ons bedrijf kan iedereen rondlopen en een route volgen met informatiebordjes.”

Het bedrijf zelf is 44 hectare groot, de hoogstamboomgaard beslaat maar een heel klein deel, slechts 1,5 hectare. De oudste bomen in de hoogstamboomgaard werden in 1979 geplant. De bomen staan direct onder de hemel en vogels worden weggejaagd op de ouderwetse manier, door te ‘heuen’. Jongeren vanaf 13 jaar zitten in de toren binnenin de boomgaard en trekken aan touwtjes waar blikken aan hangen, met steentjes erin. 

De toren in het midden van de hoogstamboomgaard, van waaruit de vogels weggejaagd worden. - Agnes Corbeij

In het museum kan de bezoeker ervaren hoe het eraan toe ging op de fruitveiling en kan men zelfs meebieden. Op het terras wordt genoten van kersensap met kersengebak, om de beleving compleet te maken. De kersen uit de hoogstamboomgaard leveren maar een klein deel van de totale omzet op. Theo: ,,Dat is bedrijfseconomisch niet rendabel. Maar het gaat bij ons om het totaalplaatje.” 

PRODUCTIE Aan de andere kant, de achterkant, zou je kunnen zeggen, wordt vooral heel veel goede kwaliteit fruit geproduceerd. Tijdens het kersenfestival rijdt het treintje over het hele bedrijf, waardoor de bezoeker hier ook kennis mee kan maken. Kersen (18 hectare), bessen (6 hectare), peren (19 hectare) en appels (1 hectare) worden geteeld. Het plukken van kersen en rode bessen is extreem arbeidsintensief. Dat betekent dat er in hoogtijdagen zo’n 100 plukkers nodig zijn. 

Dat maakt van Theo in die periode een manager van veel personeel. ,,In de ochtend staan tientallen plukkers op het erf te wachten op een taakverdeling. Dat is altijd wel even spannend.” Een deel van het personeel bestaat uit mensen uit de regio, een ander deel uit Polen. Ook Oekraïners zijn inmiddels onderdeel van de ploeg. Op zijn terrein heeft Theo goede huisvesting geregeld voor de plukkers die van ver komen. 

INVESTERINGEN Ook het sorteren is arbeidsintensief, maar hier hebben Theo, Martine en Erik gekozen voor een flinke investering, een moderne sorteermachine. ,,Dit is redelijk uniek in Nederland. Hij staat er nu twee jaar. Van iedere kers worden zeven foto’s gemaakt en daarmee sorteert hij op maat en kleur en kwaliteit.” Dat is belangrijk, want behalve aan de klant in de boomgaard, levert Vernooij ook veel kersen aan Albert Heijn en aan FruitMasters in Geldermalsen. ,,Albert Heijn wil bijvoorbeeld kersen boven maat 28.

De moderne kersensorteermachine - Agnes Corbeij

Een andere manier om het bedrijf toekomstbestendig te maken, is het verlengen van het seizoen. Daarvoor gingen zij naar Chili. Erik: ,,Chili is na Turkije de grootste kersenproducent. Daar hebben ze heel veel verschillende rassen en verschillende bedrijven met wel 3000 hectare kersen. We zoeken dan naar rassen die hard en knapperig zijn en eerder of later geoogst kunnen worden dan de soorten die we al hebben. Zo willen we het seizoen oprekken naar tien weken. In november gaan we er weer naartoe.”

Dat Erik door wil, geeft mij ook energie om te zoeken naar verbeteringen.

Als de oogst van kersen erop zit, zijn de bessen aan de beurt. Daarna stappen de plukkers over naar de peren en de appels. Als ook de appels binnen zijn in september, wordt het rustiger op het bedrijf. Maar de familie Vernooij kan niet stil gaan zitten. Theo: ,,Met kersen ben je het jaarrond bezig. De winkel blijft open, in de winter wordt gesnoeid, gerooid en geplant. Jonge bomen worden afgebonden en uitgebogen en er worden slangen in de boomgaard gelegd voor bemesting. Ook worden na de oogst alle netten en folie weggehaald.”   

Erik Vernooij wil het bedrijf overnemen over vijf jaar. - Agnes Corbeij

Theo vindt het prachtig dat Erik ook een toekomst ziet in de fruitteelt. ,,Hij is de vierde generatie. Dat hij door wil, geeft mij ook energie om te zoeken naar verbeteringen.”