Mardjan Seighali verzorgt de 4 mei-lezing in Houten

21 april 2026 om 11:55 Herdenkingen

HOUTEN Mardjan Seighali (1964) is geboren in Iran. In 1990 vlucht zij voor het regime van ayatollah Khomeini met haar twee kinderen naar Nederland. Zodra aangekomen neemt zij zichzelf voor iets terug te geven aan het land dat haar de kans geeft een nieuw, vrij leven op te bouwen. Ze leert de taal en verdiept zich in onze cultuur. Haar levensverhaal is indrukwekkend en inspirerend. Op uitnodiging van het 4 en 5 mei comité Houten houdt Seighali dit jaar de 4 mei-lezing.

door Annette Stolk – de Vries 

,,De Nederlandse samenleving heeft mij, als het gaat om vrijheid en het vinden van mijn weg, zoveel gegeven dat ik vind dat je dan ook iets moet teruggeven”, vertelt Seighali. ,,Mijn voorouders hebben niet bijgedragen aan de opbouw van Nederland, daarom voel ik mij verantwoordelijk om ieder steentje dat ik kan bij te dragen. Zodat we de lasten met elkaar kunnen verdelen. Als je oprecht nieuwsgierig bent naar elkaar, de taal en cultuur kent, dan komen die werelden bij elkaar.” Over haar herinneringen aan het leven in Iran, waaronder haar verblijf in de gevangenis, haar vlucht, aankomst, en eerste jaren in Nederland, schreef ze het boek ‘Tot op de dag’.

GEVOEL Bij aankomst in Nederland in 1990 had Seighali het gevoel een beetje te zweven. ,,Het voelde tegelijkertijd meteen als een plek waar ik mocht landen en een plek waar ik vrede en veiligheid kon vinden.” Ze komt met alles wat in Iran was gebeurd beschadigd aan, maar niet gebroken. ,,Ik moest het gevoel van veiligheid hervinden, het gevoel om mens te mogen zijn. Vrijheid betekent dat je je vrij mag uitspreken, maar vrijheid geeft ook verantwoordelijkheid, voor medemens en planeet.” Wanneer je huis en haard achterlaat is het van groot belang het gevoel te krijgen dat je er weer mag zijn, legt Seighali uit. ,,Mijn leven heeft zich verplaatst, maar mij hart blijft deels in Iran. Dat is geen last, maar een herinnering aan wie ik ben. Mijn hart is verdeeld. Is niet alleen hier, maar ook daar en daardoor juist verbonden.”

OORLOG Inmiddels woont Mardjan Seighali al 35 jaar in Nederland. Ze volgt het wereldnieuws op de voet, zoals de gebeurtenissen in Gaza, Israël, Libanon én natuurlijk de recente gebeurtenissen in haar geboorteland. ,,Ik maak altijd een onderscheid tussen het land en de bevolking. De prijs die het volk betaalt is altijd erg hoog. Kijk naar wat er nu in Iran gebeurt. In januari kwam het volk in opstand tegen het regime, met naar schatting 30.000 – 40.000 doden. Dan volgt er een oorlog. De geschiedenis heeft ons geleerd dat een oorlog begint, een harde strijd volgt, leiders elkaar op enig moment de hand schudden en het leven weer verder gaat. Ondertussen betaalt het volk de hoogste prijs.”

Stilte is niet om stil te staan, maar een moment om een volgende beweging te maken.

LEZING Mardjan Seighali verzorgt dit jaar de 4 mei- lezing die voorafgaand aan de Dodenherdenking op het Plein wordt uitgesproken. Ze ging onmiddellijk op de uitnodiging in. ,,4 Mei is een goed moment om de verschrikkingen van strijd en oorlog te herdenken. Op 5 mei vieren we de vrijheid. Die dagen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.” Tussen het leven van Seighali en het herdenken van de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van oorlogssituaties en vredesoperaties daarna, zoals op 4 mei gebeurt, zijn parallellen te trekken. Ze vluchtte voor onderdrukking, voelde de pijn van opgesloten zijn in de gevangenis. Als 16-jarig meisje had ook zij simpele dromen, werd plots gevangengenomen en droeg in de jaren naar haar vrijlating dat leed altijd met zich mee. ,,Ik mocht verder leven, terwijl anderen die kans niet kregen. Je voelt de pijn en de druk, de verantwoordelijkheid om te zorgen dat de verhalen uit het verleden worden doorgegeven. Stilte is niet om stil te staan, maar een moment om een volgende beweging te maken. Op 4 mei denk ik aan alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van de concentratiekampen, maar ook aan de mensen die voor mij een naam en gezicht hebben. Die hun leven hebben opgeofferd voor vrijheid.” 

VRIJHEID Seighali weet als geen ander dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. ,,Als je het zelf hebt meegemaakt dan koester je de vrijheid. Die boodschap wil ik overdragen. Wat betekent het om onderdak te moeten vinden als je uit je huis wordt verdreven, wat heb ik over voor mijn medemens?” Ze gelooft in het doorvertellen van verhalen. ,,Sprekende geschiedenis maakt indruk en heeft impact. Dat probeer ik jongeren ook mee te geven. Als wij er niet meer zijn, de mensen uit de concentratiekampen er niet meer zijn, dan mag die geschiedenis nooit vergeten worden. Waakzaam blijven, wereldwijd zeggen: dit nooit meer. Vrede bewaren hoe lastig ook. Iedereen voelt zich momenteel machteloos, maar stap uit die machteloosheid. Ongemak mag je voelen, maar kijk niet weg. Heb liefde en compassie en wees niet onverschillig. Doe iets kleins in je omgeving, dat maakt echt een verschil. In onze kern delen we namelijk hetzelfde verlangen: gezien worden, werkelijk gezien.”

De 4 mei-lezing vindt op 4 mei plaats in de Rooms Katholieke Kerk aan de Loerikseweg in Houten. Aanvang 19.00 u (inloop vanaf 18.30u). Toegang is gratis.