Geen inspraak bij plaatsing trafohuisjes: snelheid is belangrijker dan overleg met omwonenden
2 april 2026 om 16:20 AchtergrondHOUTEN Inwoners worden niet betrokken bij de plaatsing van transformatorhuisjes in hun buurt. Dat blijkt uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen van Houten Anders over dit thema. Tien locaties werden inmiddels vastgesteld, inwoners hebben hier geen invloed op. Participatie levert teveel vertraging op en er is weinig schuifruimte met locaties, aldus het college.
door Agnes Krijnen
De gemeente werkt samen met netbeheerder Stedin aan de plaatsing van in totaal 135 transformatorhuisjes in de bebouwde kom van Houten tussen nu en 2050, om het elektriciteitsnetwerk uit te breiden. De eerste tien locaties zijn in januari vastgesteld door het college en onomkeerbaar. Het college van burgemeester en wethouders heeft daarbij bewust gekozen voor een beperkte vorm van participatie: bewoners worden pas geïnformeerd nadat een locatie definitief is vastgesteld. Deze werkwijze staat in de samenwerkingsovereenkomst die de gemeente met Stedin vastlegde.
SNELHEID GEBODEN
De reden is de haast die er is om het elektriciteitsnetwerk uit te breiden in verband met de energietransitie en de ambitie om in 2040 energieneutraal te worden. Daar komt bij dat er beperkte ruimte is om locaties aan te passen. In de beantwoording van het college staat: ,,Participatie met bewoners geeft de suggestie dat er iets te kiezen valt voor bewoners, wat enkel tot teleurstelling zou leiden.” Ook zou deze vertraging ertoe leiden dat projecten zoals het aardgasvrij maken van Houten, er wordt begonnen in de Polders en de Waters, niet doorgaan.
Rechts op de foto staat een trafohuisje, ook wel distributiestation genaamd. - Gemeente Houten
Waar de trafohuisjes komen, wordt grotendeels bepaald door Stedin. ,,Per beoogde locatie van een trafohuisje geeft Stedin de maximale schuifruimte aan tijdens het overleg aan de ‘belangentafel’ waar een definitieve locatiekeuze wordt gemaakt.” Aan die belangentafel zitten naast Stedin verschillende afdelingen van de gemeente, zoals stedenbouw, kabels en leidingen, groenvoorziening, communicatie, verkeer en parkeren. Op haar eigen website legt Stedin uit dat voor ieder huisje minimaal 31 m2 nodig is, omdat monteurs er veilig omheen kunnen werken.
BELANGEN GEWOGEN
Het college is van mening dat gehandeld wordt vanuit het algemeen belang. ,,Met name vanuit de disciplines stedenbouw, groenvoorziening en verkeer en parkeren is er aandacht voor de mogelijke belangen van omwonenden en bedrijven. Hiermee is een onafhankelijke integrale weging van belangen en een beoordeling vanuit het algemeen belang geborgd.”
De communicatie met bewoners ligt primair bij Stedin. De gemeente kijkt mee en adviseert. Deze aanpak moet de inzet van gemeentelijke capaciteit beperken, al komen er in de praktijk toch veel vragen en claims van inwoners bij de gemeente terecht die wel afgehandeld moeten worden.
ALTERNATIEVEN NIET ONDERZOCHT
Sommige inwoners komen met alternatieve locaties of met suggesties om de huisjes half verdiept aan te leggen, zodat ze minder in het zicht staan. De klachten gaan over afgenomen woongenot, zorgen om de verkeersveiligheid of een aantasting van groen in de buurt. Door inwoners aangedragen opties worden niet overwogen, zo laat het gemeentebestuur weten. Dit zou tot ernstige vertraging leiden. Ook zijn de meeste alternatieven niet haalbaar omdat het te duur is of omdat het trafohuisje beschadigd zou raken door grondwater.
Een van de inwoners klaagt omdat er een trafohuisje direct naast de zijgevel gepland staat en zich zorgen maakt over geluid en straling. Hierop reageert het college: ,,Met betrekking tot geluid, elektromagnetische straling en veiligheid voldoen de trafohuisjes aan de geldende landelijke normen.”
NOODZAKELIJK
De wethouder erkent ook dat niemand blij wordt van een trafohuisje vlakbij, maar vraagt inwoners ook te kijken naar de onderliggende reden. ,,Het is evident dat vrijwel niemand het bijplaatsen van de trafohuisjes als een verrijking van de woonomgeving beschouwt. Het is echter noodzakelijk om de energievoorziening in het stedelijk gebied op orde te houden.”
De noodzakelijke verbetering van het elektriciteitsnetwerk van Stedin zal dan grote vertraging oplopen
Houten Anders vroeg het college om de huidige aanpak op te schorten en in gesprek te gaan met inwoners over dit onderwerp. Dit gebeurde afgelopen jaar wel met de aanpak van het plaatsen van deelauto’s in Houten. In dit geval gaat het college de aanpak niet veranderen. ,,Het opzeggen of openbreken van de samenwerkingsovereenkomst heeft grote gevolgen voor de gemeente Houten en Stedin. De noodzakelijke verbetering van het elektriciteitsnetwerk van Stedin zal dan grote vertraging oplopen.”
NAUWELIJKS SCHUIFRUIMTE
Het college geeft aan nog wel met Stedin in gesprek te gaan over de participatie bij het vervolg van dit traject. Daar kan niet veel van verwacht worden. ,,Duidelijk moet echter zijn dat Stedin niet of nauwelijks schuifruimte heeft, waarbij wij uw begrip vragen voor het feit dat Stedin duizenden van dit soort huisjes door het land moeten plaatsen. Intensieve participatietrajecten zijn daarom voor hen niet werkbaar.”
Overigens is de aanpak van omliggende gemeenten ongeveer hetzelfde. Nergens hebben inwoners echt inspraak op de locatie van toekomstige trafohuisjes. Wel zijn er voorbeelden van overleg met inwoners over het uiterlijk van trafohuisjes, zo kunnen muurschilderingen de huisjes deels laten opgaan in hun omgeving.
AMERSFOORT
In Amersfoort speelde dezelfde discussie over het gebrek aan inspraak. Deze gemeente vermeldde in maart 2026 op haar website: ,,Bewoners kunnen aangeven of zij een beschildering op het transformatorhuisje in hun straat wel of niet willen. Als 30% of meer van de aangeschreven huishoudens aangeeft geen beschildering te willen, dan zoekt de gemeente naar een andere locatie. Zo krijgen bewoners een duidelijke stem in de uitstraling van hun straat.”
