[Roze bloesem] als dakje voor fietsers

19 maart 2026 om 09:50

Het is de trots van Houten. Een iconisch beeld. De prachtige prunusbomen met hun adembenemende bloesem komen uit de koker van tlu landschapsarchitecten. Het bureau werkte in het verleden samen met onder meer Derks Stedenbouw, Goudappel, Grontmij en de gemeente aan de stedenbouwkundige plannen voor zowel de eerste als de tweede groeispurt van Houten. 

DAKJE VAN BLOESEM De prunussen maakten deel uit van het bomenplan voor Houten. Langs verschillende fietspaden – waarvan een groot deel langs de 35 meter brede Vijfwal – is bewust voor deze boom gekozen, vertelt Hanneke Toes, directeur van tlu andschapsarchitecten. Met collega’s Mariëtte Claringbould, Joanne Ronhaar, José Olgers, Steven van Schijndel en Jan Kalff werkte zij jarenlang aan de groenplannen.

,,Langs brede fietspaden mogen bomen ook breed zijn. De prunussen vormen als het ware een dakje boven de fietsers. Daarnaast is het een herkenbare boom met een mooie vorm, die in een laanstructuur zorgt voor een krachtig beeld en een duidelijke identiteit.”

De keuze verwijst bovendien naar de fruitteelt in Houten en omgeving. ,,De prunus doet denken aan kersenbomen. Appel- en perenbomen waren, vanwege de vruchten, uiteraard geen optie.”

KLEUR EN SEIZOENEN De kleurenpracht is eveneens een bewuste keuze. ,,We willen met onze beplantingsplannen de seizoenen beleefbar maken. Dat doen we onder meer door te kiezen voor kleurende bomen”, zegt Toes. ,,De prunus bloeit in de lente lichtroze, draagt in de zomer frisgroene bladeren en kleurt in de herfst warmrood.”

Ook bij andere boomsoorten is nadrukkelijk gekeken naar de seizoensbeleving. ,,Zo maken de katjes van de elzen duidelijk dat er een nieuw seizoen aanbreekt. Zowel de prunus als de els heeft daarmee een duidelijke sierwaarde.”

PASSEND BIJ DE PLEK Bij de keuze voor bomen speelt de identiteit van een gebied een belangrijke rol. Zo past de lindeboom volgens Toes bij historische structuren. ,,Kijk naar steden met vestingwerken. De Vijfwal en de bijbehorende bastions zijn daarop geïnspireerd. Een bijzondere boom op een bijzondere plek – ideaal voor een wandeling. De Vijfwal verbindt als robuuste groenstructuur alle wijken.”

In een waterrijke wijk kiest de landschapsarchitect juist voor bomen die bij dat specifieke karakter passen. Zo is daar gekozen voor bomen met een meer grijsachtige tint, een kleur die volgens Toes goed aansluit bij de de kleur van het water. 

Voor het centrum is gekozen voor platanen. Ze zijn bestand tegen verharding én roepen de sfeer op van een zonnig mediterraan plein.

De hiërarchie van wegen speelt eveneens een rol bij de keuze voor bomen. ,,Bij de entree van een dorp of stad kiezen we bewust voor grotere bomen,” zegt Toes. ,,Het gaat tenslotte om de belangrijkste route. De grootste bomen horen langs de belangrijkste weg.”

Langs de Rondweg stonden aanvankelijk kastanjebomen. Ze vielen op door hun prachtige bloesem en robuuste, indrukwekkende uitstraling, maar moesten in de loop der jaren vanwege ziekte worden gekapt. De gemeente heeft de kastanjes vervangen door diverse soorten bomen.

KLIMAAT EN LEEFBAARHEID De bodem bepaalt eveneens welke soorten geschikt zijn. De poldergrond in het westen van Houten vraagt om andere bomen dan het Kromme Rijnlandschap aan de oostzijde. Bij speelplekken is schaduw belangrijk om hittestress te beperken. “Bomen zijn essentieel voor het leefklimaat. Ze zorgen voor beschutting.”

tlu landschapsarchitecten houdt al decennia rekening met klimaatverandering. ,,Dertig jaar geleden begonnen we met het opvangen van regenwater van straten en daken – Houten liep daarin voorop. Nu staan het tegengaan van hittestress en de klimaatadaptatie nog hoger op de agenda.”

GROEN TOT IN DE HAARVATEN Alles hangt samen, benadrukt Toes. ,,Het gaat om een samenhangend netwerk van groen, straten, pleinen, parkjes, fietspaden, speel- en ontmoetingsplekken, scholen en voorzieningen. We wilden het groen vanuit het landschap tot in de haarvaten van het dorp brengen, zodat inwoners vanuit hun woning direct het groen in kunnen.”

Een ander belangrijk uitgangspunt in het stedenbouwkundig plan was: vrij baan voor de fietser, de auto is te gast. ,,De fietspaden zijn bewust duidelijk en herkenbaar ingericht, met bermen, hagen en niet te hoge bomen. Veiligheid staat voorop.” Die aanpak werpt zijn vruchten af. Houten is niet voor niets meermaals uitgeroepen tot fietsstad.

TROTS Dat het ontwerp al werd gemaakt vóór de bouw van de huizen, maakt het extra bijzonder. ,,Het maakt me trots als mensen zeggen dat ze ervan genieten. Dan weet je dat het plan werkt.”