Onderzoek staalslakken nog niet afgerond, gemeente Houten gaat boringen laten uitvoeren

17 maart 2026 om 15:51 Achtergrond

HOUTEN De gemeente Houten heeft ongeveer 100 kilometer aan wegen, fiets- en voetpaden laten scannen op de aanwezigheid van staalslakken. Op verdachte plekken gaat de gemeente boringen laten uitvoeren om te bepalen of en zo ja welke staalslakken aanwezig zijn. Het onderzoek, dat begin 2026 klaar zou zijn, is nog niet afgerond. Dit laat een woordvoerder van de gemeente weten na vragen van Houtens Nieuws.

door Agnes Krijnen

In mei 2025 kwam in het nieuws dat de aanwezigheid van staalslakken, een restproduct van Tata Steel, gevaarlijk kan zijn voor de natuur en de volksgezondheid. Ze zijn gebruikt in de ondergrond onder bijvoorbeeld wegen en speelplaatsen. Dit is ook in Houten het geval, zo vertelde wethouder Van den Berg destijds tijdens een gemeenteraadsvergadering in mei.

Niet in pure vorm, maar wel als toevoeging. ,,Dat wil zeggen 10 tot 25 procent van het materiaal in bijvoorbeeld funderingen onder wegen of halfverharding zoals de Vijfwal in Houten-Zuid.” Of de staalslakken ook gebruikt zijn voor de aanleg van wegen waarvan de gemeente geen beheerder is, zou de gemeente gaan uitzoeken, zo zei Van den Berg in mei 2025.

OFFERTE AANGEVRAAGD

Veel haast is er niet met dit onderzoek, zo blijkt. In november stelde Houtens Nieuws vragen over de voortgang. Toen werd gezegd dat er een offerte was aangevraagd bij een externe partij om de toepassing van staalslakken in Houten in kaart te brengen. Een woordvoerder liet half november weten: ,,Het zou in totaal om ruim 99 kilometer aan wegen en fietspaden gaan. Dit moet een goed overzicht geven of, zo ja waar het gebruik van staalslakken is toegepast.”

De resultaten zouden begin 2026 beschikbaar moeten zijn. Houtens Nieuws vroeg daarom vorige week of de resultaten gedeeld konden worden. Hierop kwam via de woordvoerder het antwoord dat 100 kilometer aan wegen, fiets- en voetpaden is gescand. ,,Dit is gebeurd volgens een systeem waarbij aan de hand van steenslagwaarden is bepaald waar mogelijk staalslakken zijn verwerkt in de fundering van de weg.”

VERDACHTE LOCATIES

Hiermee is het onderzoek dus niet ten einde. De gemeente heeft een aantal ‘verdachte locaties’ aangemerkt en gaat daar constructieboringen laten verrichten. Wederom met als doel om te bepalen ‘of en zo ja welke staalslakken daadwerkelijk aanwezig zijn’. Dat terwijl Van den Berg toch vorig jaar al aangaf dat er staalslakken gebruikt zijn in Houten. Er bestaan wel verschillende soorten staalslakken, waarvan de ene soort schadelijker is dan de andere.

Deze boringen zijn nog niet gedaan. Via de woordvoerder zegt de gemeente hierover: ,,Aangezien wij dit jaar ook andere werkzaamheden willen uitvoeren, hebben wij al opdracht gegeven om asfaltboringen uit te voeren op diverse locaties. Slechts een heel klein deel van de verdachte locaties valt hieronder, maar die nemen we direct mee bij constructieboringen (dat is asfaltboring en fundering ineen). Nadat deze zijn gepland kunnen we daarna direct opdracht geven om de resterende locaties ook te onderzoeken. Dat hangt mede af van de planning van de aannemer die de boringen gaat uitvoeren.”

ELDERS IN HET LAND

Het gebruik van staalslakken is sinds de zomer van 2025 tijdelijk verboden. Er is volgens het RIVM nog veel onduidelijkheid over de schadelijkheid van het product. Wel is duidelijk dat bij contact met water zware metalen kunnen uitspoelen, wat slecht is voor het milieu en daarmee indirect slecht voor de gezondheid.

Gemeenten gaan heel verschillend om met het nieuws over staalslakken. Sommige gemeenten doen niks, Brummen wil het gebruik ervan verbieden en de gemeente Gorinchem stelde een vergunningplicht in. Hier is het ministerie dan weer niet blij mee, omdat het tot een ongelijk speelveld in het land zou leiden. De gemeente Stichtse Vecht heeft drie plekken gevonden waar staalslakken liggen en gaat het spul zo snel mogelijk verwijderen. De gemeente Nuenen heeft alle plekken waar staalslakken liggen openbaar gemaakt en besloten om op drie plaatsen de losliggende steentjes te verwijderen, om verspreiding te voorkomen.

KOSTEN EN WAARHEEN?

Deze verwijdering kan veel geld kosten, zo analyseerde Platform Investigo voor onderzoeksjournalistiek. ,,In Muiden werd onlangs grind gemaakt van staalslakken weggehaald bij twee woonhofjes. De gemeente Gooise Meren schat dat de schoonmaak en het opnieuw aanleggen van de paden ongeveer een half miljoen euro kost. {...} 

In Friesland, waar staalslakken onder een N-weg voor milieuproblemen zorgden, kostte dit maximaal 3 miljoen euro. De gemeente Ede verwacht ongeveer 2,6 miljoen te betalen voor de afvoer van vervuilde staalslakken.” Als het hele pad op de Vijfwal verwijderd en opnieuw aangelegd moet worden, zal dit vermoedelijk ook niet binnen de begroting passen.

Ook is het na verwijdering, de vraag waar het product blijft. Ook daar deed Investigo onderzoek naar. De twaalf gemeenten en twee provincies die vragen ontvingen, konden vaak alleen melden dat de staalslakken tijdelijk zijn opgeslagen, zijn teruggestuurd naar de leverancier, of dat ze worden afgevoerd naar een ‘erkend verwerker’.