De enige schuur die nog wel overeind staat
De enige schuur die nog wel overeind staat Foto Agnes Krijnen

Gemeente Houten vrijgesproken van illegaal slopen loodsen Loerik VI wegens gebrek aan bewijs

19 februari 2026 om 17:16 Natuur en milieu

HOUTEN De politierechter in Utrecht heeft de gemeente Houten vrijgesproken van het opzettelijk vernielen of beschadigen van rustplaatsen van steenuilen. Deze beschuldiging kwam van het OM. De gemeente moest woensdag 18 februari voor de politierechter verschijnen en hoorde dat niet bewezen was dat de loodsen echt als rustplaats werden gebruikt. 

door Ytzen Lont/Agnes Krijnen

In 2023 liet de gemeente twee lege loodsen aan het Hofspoor slopen die door steenuilen gebruikt zouden worden als rustplaats. Dat mag niet zonder ontheffing van de provincie. Na een lange zitting met veel technische en juridische details kwam de rechter tot vrijspraak voor de gemeente. Volgens hem was niet aangetoond dat de loodsen echt als rustplaats werden gebruikt en dus was ook niet bewezen dat er rustplaatsen zijn vernield. 

De steenuilen zitten in het oude bedrijfspand van Rinus van Dijk, dealer van landbouwvoertuigen. Het gebied staat bekend als Loerik VI en is één van de eerste - maar nu dus ook laatste - Vinex-locaties van Houten-Zuid. De gemeente wil hier ruim 300 woningen bouwen. 

ONTHEFFING AFGEWEZEN

In 2020 vroeg de gemeente ontheffing aan om de loodsen te slopen en het terrein bouwrijp te maken, maar dit werd door de provincie afgewezen. De provincie vond de onderbouwing en de voorgestelde compenserende maatregelen onvoldoende. In 2022 vroeg de gemeente opnieuw advies bij het bureau dat ook de ontheffingsaanvraag had opgesteld: als we de loods met de steenuilen nou laten staan, kunnen we dan al wel vast de andere twee loodsen slopen? 


Het kruis in het weiland is een uitkijkpaal voor steenuilen en werd ter compensatie neergezet door de gemeente nadat zonder ontheffing schuren werden gesloopt - Foto Agnes Krijnen

De ecoloog vond in deze twee loodsen geen duidelijke sporen van de steenuilen meer en adviseerde dat daarom geen ontheffing nodig was voor deze loodsen. De gemeente gaf daarna opdracht tot de sloop, buiten de provincie om. Toen de provincie hiervan hoorde, liet die de omgevingsdienst RUD een onderzoek uitvoeren en die constateerde dat de gemeente de wet had overtreden. Het Openbaar Ministerie besloot de gemeente te vervolgen. 

HARD AANGEPAKT

De Officier van Justitie pakte de projectleider die opdracht had gegeven tot de sloop hard aan, hoewel de gemeente als rechtspersoon en niet de ambtenaar terechtstond. Zij sprak van ‘voorwaardelijke opzet’. Door de afgewezen ontheffingsaanvraag en het eerdere ecologisch onderzoek had hij kunnen weten dat sloop niet mocht zonder toestemming van de provincie. De projectleider liet weten diep geraakt te zijn door de kritiek. Hij had altijd oog gehad voor de aanwezige steenuilen en zich degelijk laten adviseren. De sloopplannen waren begeleid door terzake kundige ecologen en goedgekeurd door de milieudienst van de gemeente. 

Uiteindelijk sneuvelde de zaak voor het OM door één woordje in het ecologisch onderzoek van 2020. Volgens de advocaat van de gemeente stond daar niet dat de twee loodsen rustplaatsen waren, maar alleen dat ze ‘geschikt’ waren als rustplaatsen. Uit de getuigenverhoren werd ook niet duidelijk wie nou precies op welk dak de uilen had gezien. Zonder bewijs van rustende uilen, valt ook niet te bewijzen dat door de sloop rustplaatsen vernield zijn.

WACHTEN OP VERHUIZING

De gemeente vroeg en kreeg in het voorjaar van 2025 alsnog de benodigde natuurvergunning. Vorig jaar besloot de gemeente de steenuilen in de laatste loods weg te lokken, onder toeziend oog van een ecoloog. Daarvoor werd langs het Ka-pad een compensatiegebied ingericht. Dit leverde commotie op bij de Milieuwerkgroep, maar de gemeente ging ermee door. Een woordvoerder meldde destijds dat sloopwerkzaamheden op zijn vroegst in het najaar van 2026 plaatsvinden.