
Het Open Monumentenweekend op 13 en 14 september belooft een weekend vol prachtige verhalen, anekdotes en ontdekkingen te worden.
1 september 2025 om 11:55 EvenementenHOUTEN Het weekend van 13 en 14 september 2025 staat weer in het teken van Open Monumentendag. Deze landelijke traditie is een jaarlijks terugkerend evenement waarbij erfgoed en cultuurhistorie centraal staan. Zaterdag 13 september om 10.30 uur opent wethouder Wouter van den Berg, op Het Plein voor huisnummer 23, in Houten feestelijk het Open Monumentenweekend. Dit jaar is het thema: ‘Erfgoed en Architectuur - Gebouw (d) om te blijven’.
door Annette Stolk – de Vries
Met dit thema als uitgangspunt wordt in de gemeente Houten de aandacht specifiek gericht op het ontstaan van de Brinken in Houten, Schalkwijk en ’t Goy. Adrie de Mol en Johan van der Gun van de monumentenwerkgroep hebben weer gezorgd voor een prachtig programma. Ze werden daarbij gefaciliteerd door gemeente Houten. Op elke Brink is aandacht voor de ontstaansgeschiedenis en de groei door de eeuwen heen. Er is gekeken naar welke betekenis de Brinken hebben gehad op sociaal-maatschappelijk, geestelijk en economisch gebied. Daarbij wordt gekeken wat wij heden ten dage nog terug kunnen zien van dit verleden, welke panden of sporen er bewaard zijn gebleven.
JONG EN OUD
,,Het is ons weer gelukt een prachtig programma te maken”, vertelt Johan van der Gun met enige trots. ,,Op zaterdag is het programma in Houten, op zaterdag én zondag in Schalkwijk en ’t Goy. Het belooft een weekend vol prachtige verhalen, anekdotes en ontdekkingen te worden met activiteiten voor jong en oud.” Ook in de gemeente Houten is de indeling van de dorpen met hun Brinken bewaard gebleven. Kenmerken zijn bijvoorbeeld het open karakter, de centrale ligging en de oude bomen. De bebouwing is afgestemd op de ligging van de Brinken, zichtlijnen van kerken of water zijn andere sporen uit het verleden. ,,Vanuit het ontstaan en de betekenis van de Brinken kun je vertellen over de ontwikkeling van het dorp”, legt Johan uit.
HOUTEN
De panden Plein 10 en Plein 23 worden momenteel gerestaureerd. De voorgevels blijven, in het kader van beschermd dorpsgezicht, bewust gehandhaafd. Johan: ,,Bij de bouwactiviteiten zijn bijzondere leuke dingen naar voren gekomen. Bij Plein 23 is bijvoorbeeld een mooie kelder uit de late Middeleeuwen zichtbaar geworden. Bezoekers kunnen hier een kijkje nemen en de historische betekenis ervaren. Daarnaast is de gerestaureerde toren van de Pleinkerk te bewonderen.”
SCHALKWIJK
In Schalkwijk ligt de kern van de Open Monumentendagen op de maatschappelijk-sociale samenhang. ,,In pand Brink 2 is een expositie ingericht over de ontwikkeling van de Brink, over het oude treinstation en over de woning als bankkantoor. Er zijn doorlopend filmpjes te zien. De kerk is open en ook daar kan de toren worden beklommen. Daarnaast kan er een rondje Brink worden gemaakt met de oude schoolmeesterwoning, de domineeswoning en er is een mooi verhaal en film over de voormalige speelerij en de kroegjes die er waren. Brink 2 was vroeger bijvoorbeeld het Gerechtsgebouw”, vertelt Johan enthousiast. ,,Er zijn mooie anekdotes te vertellen dat er onder de bomen op de Brink recht werd gesproken.”
’t GOY
In ’t Goy behoort een rondleiding door ‘het Rechthuis’ door de huidige eigenaar tot de mogelijkheden. Johan: ,,Bij de verbouwing zijn hier mooie ontdekkingen gedaan onder de tegelvloer”. Landgoed Wickenburg is op zondag open en bij de smederij zijn diverse demonstraties te zien. Naast de kasteeltuin van voormalig kasteel ’t Goy is in een gemeentekeet een film te bekijken. Speciaal voor kinderen is op alle locaties een kaart aanwezig waarop zeven verschillen gevonden moeten worden. Daar is een prijstrekking aan verbonden.
Zie voor meer informatie de website van Open Monumentendag 2025 Houten.