Vogels in Houten - Bokje

8 juni 2025 om 12:32 Natuur en milieu

Voor de mensen die nog van voor de euro zijn: op een briefje van 100 stond de watersnip. Deze waadvogel met lange snavel en korte poten houdt zich op in drassige veldjes. Hier foerageren ze onopvallend en als je niet weet dat ze er zitten kijk je er zo overheen. Als je deze veldjes betreedt, vliegen ze plotseling op in een zigzagvlucht, waarbij ze zich ook laten horen.

Eén van de volksnamen van de watersnip is hemelgeitje. Dit heeft te maken met de baltsvlucht, waarbij de vogel hoog rondvliegt en zich in een duikvlucht naar beneden stort. Hierbij blaast de wind door de staartveren, waarbij een mekkerend geluid ontstaat en er een soort lammetje uit de lucht klinkt. Helaas zijn broedende watersnippen bij ons zeldzaam geworden en is dit geluid zelden te horen.

Als je dan per ongeluk watersnippen hebt opgestoten en je loopt verder, kan het zijn dat er opeens van bijna onder je voeten een nog kleiner snipje de lucht in schiet. Deze zigzagt niet, maar landt al snel weer iets verderop in de begroeiing. Het gaat hier dan om een bokje, een kleinere uitvoering van de watersnip, onder andere gekenmerkt door een veel kortere snavel. Daarnaast heeft deze soort een prachtige tekening met roomwitte lengtestrepen en groenglanzende banen op de rug die doen denken aan oude fluwelen gordijnen.

Maar dit is zelden te zien. Meestal schiet een vogel weg terwijl je er niet op bedacht bent, en terugvinden is bijna niet te doen. Mij is het eigenlijk alleen gelukt met strenge vorst, als de vogels open water opzoeken en ze aan de randen van een wak te vinden zijn. Het mooist eenmaal langs de Waal, toen ze bijna aan mijn voeten tegen de bevroren grond gewoon bleven zitten.

Waar de watersnip zich als hemelgeitje laat kennen, is de naam bokje natuurlijk ook raadselachtig. Ook hier ligt de herkomst in de baltsvlucht, waarbij de vogel zich boven noordelijk moerassen laat horen middels een roep die aan een galopperend hoefdier zou doen denken. Om dit te horen moet je naar noordeuropese landen, bij ons zijn ze alleen buiten de broedtijd te vinden. Er is ook nog de volksnaam ‘doverik’ voor deze soort. De verklaring hiervoor is dat deze soort vrijwel altijd zwijgzaam opvliegt, in tegenstelling tot de watersnip.

Jeroen Steenbergen