Niet alleen katholieken nemen afscheid van revolutionaire paus Franciscus

3 mei 2025 om 09:37 Religie

HOUTEN Na het overlijden van paus Franciscus opende parochie H. Paus Johannes XXIII op verschillende momenten de deuren. De vlag hing halfstok. De deuren van de kerk stonden vaker open voor wie dichter bij het altaar wilde zijn, en er was een wake: een viering waarin meer stiltes vallen, mensen kaarsen branden en samen bidden en zingen ter ere van wie de paus was. In de Mariakapel staat een foto van de paus. Bezoekers kunnen er een kaarsje branden en hun verdriet of dank opschrijven in een intentieboek.

door Irene van Valen

Het raakte pastoraal werker Wies Sarot en parochielid Jacqueline Theunissen dat ook niet-katholieke mensen medeleven toonden, kaarsen brandden en hen condoleerden. ,,Een protestants christen zei zelfs dat Franciscus niet alleen onze paus was”, vertelt Wies. Daarmee zagen de vrouwen in dat het overlijden van de paus een verlies voor velen is. ,,Deze paus betekende veel voor de wereld en daarmee voor Houten”, stelt Jacqueline. ,,Hij stelde zich dienstbaar op voor kwetsbare mensen en toonde zich daarin een voorbeeld. Zijn eerste reisbestemming was Lampedusa, waar hij omzag naar vluchtelingen. Hij liet douches bouwen voor daklozen op het Sint-Pietersplein, zijn achtertuin. Zouden wij dat doen?” Wies vult aan: ,,Franciscus stelde het delen van de boodschap van Jezus boven de zorgen om de kerk als instituut. Hij droeg zorg voor de aarde en schreef encyclieken (brieven over het geloof en handelen) die zelfs invloed uitoefenden op een klimaattop.”

Het past in mijn ogen niet dat een paus dingen terugdraait. In Nederland zullen we daar volgens mij niet zomaar in meegaan.

VERANDERINGEN

Wies legt uit dat Franciscus afstand nam van het klerikalisme: de besluitvorming door leiders zonder oog te hebben voor de mensen. ,,Daarnaast stelde hij het synodaal proces in, een overlegvorm uit de traditie van de Jezuïeten. Hierin krijgt iedere aanwezige het woord en reageert niemand daarop. Niet-mondige mensen krijgen de kans om te spreken. Mondige mensen leren juist te luisteren. Na een gespreksronde volgt een stilte en gebed, waarna een nieuwe ronde start. Daarin benoemt ieder wat hij of zij hoorde of leerde. Het leidt uiteindelijk tot goede besluiten. Het maakt iedereen mede verantwoordelijk en verandert de machtsverhoudingen. De paus betrok vrouwen, niet-katholieken en niet-gelovigen bij synodale processen. Het leidde ertoe dat vrouwen hogere functies kregen, zelfs boven de kardinalen. Dat is revolutionair”, zegt Wies.

DOORZETTEN

Jacqueline en Wies hopen dat de volgende paus de revolutionaire koers van Franciscus voortzet en mensen aanspreekt op hun verantwoordelijkheid. ,,Ik hoop dat de rol van de vrouw in de kerk verder ontwikkeld wordt. Wij zien er de waarde van in”, stelt Wies. ,,Het past in mijn ogen niet dat een paus dingen terugdraait. In Nederland zullen we daar volgens mij niet zomaar in meegaan. Dit heeft alles te maken met de rol van de priesters. In de jaren vijftig van de vorige eeuw bestond er een overschot aan priesters. Zij bepaalden veel. Met minder priesters beseft iedereen de eigen talenten en zet die in.”

AFWACHTEN

,,Ik weet zeker dat de vraag wie de nieuwe paus wordt veel mensen bezighoudt. We bidden en steken er een kaarsje voor aan. We volgen de berichten uit het Vaticaan. Al is de verkiezing nog niet gaande, er wordt heus al wel gepraat in Rome. Ik stel me zo voor dat er gekozen wordt voor een paus die een pas op de plaats zet. Onder Franciscus veranderde er veel. Het is goed daarin een rustmoment te vinden. Als er gekozen wordt voor een paus die veranderingen terugdraait, schrik ik. Ik hoop dat Franciscus’ goede stappen voortgezet worden. Persoonlijk verwacht ik een paus uit een ander werelddeel, maar dat is speculatie”, verduidelijkt Wies. Hoe dan ook gelooft ze dat als de volgende paus dingen zegt als: ,,Je mag niet scheiden of de pil gebruiken”, niet veel Nederlandse katholieken daar gehoor aan zullen geven.