Wethouder Van den Berg gaat bij aanbesteding De Grund kijken of inwonersinitiatieven voorrang kunnen krijgen, volgens VNG is dat mogelijk
17 oktober 2024 om 11:55 NieuwbouwHOUTEN Wethouder Van den Berg gaat bij de aanbesteding van de seniorenappartementen op de locatie van De Grund nog een keer extra kijken wat de mogelijkheden zijn om inwonersinitiatieven voorrang te geven op marktpartijen. Volgens informatie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is het mogelijk marktpartijen buiten de deur te houden.
door Agnes Krijnen
De gemeente wil graag dat zowel bij project Beverakker als project De Grund ruimte is voor inwonersinitiatieven om zelf een appartementencomplex te ontwikkelen. Het doel hiervan is dat mensen die nu al in de wijk wonen daar kunnen blijven en dat de doorstroming in de wijk bevordert. In de aanbesteding van het project Beverakker bleek echter dat de drempel voor inwoners om hieraan mee te doen heel hoog is.
Behalve de kennis en ervaring van Gerben Kamphorst, wijst ook een handreiking van de VNG op de mogelijkheden om, ondanks regels rondom openbare aanbesteding, inwonersinitiatieven voorrang te geven bij bouwprojecten.
DIDAM-ARREST
Complicerende factor hierbij is het Didam-arrest, een uitspraak van de Hoge Raad in 2021 die bepaalt dat de gemeente niet zomaar één op één grond mag verkopen. De voorwaarde die sindsdien gesteld wordt, is dat onderbouwd moet worden dat er maar één gegadigde is voor de verkoop.
De VNG heeft een handreiking geschreven voor gemeenten, hoe om te gaan met de gevolgen van deze uitspraak van de Hoge Raad. Daarin staat ook de ruimte beschreven die er wel is. ,,{Het arrest heeft} nadrukkelijk ruimte gelaten voor gemeentelijke beleidsvrijheid bij het bepalen van criteria. {...} Die beleidsruimte is er ook bij het hanteren van criteria op basis waarvan wordt geconcludeerd dat er maar één serieuze gegadigde is.”
NATUURLIJKE PERSONEN
In de handreiking gaat de VNG ook specifiek in op de wens voor een CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap), zoals inwonersinitiatieven in de beleidswereld genoemd worden. ,,Voor het vervreemden van sommige typen vastgoed- of gebiedsontwikkelingen zoekt de gemeente specifieke typen marktpartijen. Zo zoekt de gemeente bij de vervreemding van kavels voor het realiseren van woningbouw door middel van (collectief) particulier opdrachtgeverschap uitsluitend (collectieven van) natuurlijke personen.”
Dit is mogelijk, aldus de schrijvers. ,,Op grond van rechtsoverweging 3.1.5. van het arrest van de Hoge Raad in de casus Didam kan een gemeente zodanige selectiecriteria formuleren, dat alleen die partijen voor verwerving in aanmerking komen die voldoende zijn geëquipeerd om het door de gemeente gewenste type vastgoed te realiseren.”
Uiteraard kan het gebeuren dat meerdere partijen aan deze criteria voldoen. Ook daar gaan de schrijvers van de handreiking op in: ,,Indien er meerdere partijen zijn die aan zulke selectiecriteria voldoen, dan zullen deze alle in de gelegenheid moeten worden gesteld om mee te dingen naar de verwerving.” Als er meerdere inwonersgroepen interesse hebben in ontwikkeling van woningen bij De Grund, zouden zij dus allen met een goed plan kunnen komen.
LEREN VAN BEVERAKKER
Na aanleiding van het artikel in Houtens Nieuws van 12 oktober stelde Jonkers (Natúúrlijk Houten) vragen in de gemeenteraadsvergadering van dinsdag 15 oktober. Hij vroeg de wethouder of inwonersinitiatieven voorrang kunnen krijgen en hoe de gemeente hiervan kan leren voor de aanbesteding van De Grund, die nu in voorbereiding is.
Haag en Hof is een inwonersinitiatief, de start van de bouw werd in 2018 flink gevierd - Boltonbouw
Wethouder Van den Berg is van mening dat er in de aanbesteding wel degelijk rekening is gehouden met het aantrekken van een inwonersinitiatief. ,,Het grondbod is bijvoorbeeld geen eis. In veel gevallen speelt dit een grote rol. Bij dit project is sprake van een vaste prijs.” De ervaring met bouwprojecten waar om gevraagd wordt in de aanbesteding hoeft volgens Van den Berg niet van de inwoners zelf te komen. ,,Zij zullen in het proces samenwerken met een bouwende partij, die deze ervaring heeft.”
OPENBARE AANBESTEDING
Gerben Kamphorst, Houtenaar en expert op dit gebied, stelt dat marktpartijen helemaal buiten de deur gehouden kunnen worden. Daarover zei Van den Berg: ,,Over de vorm van aanbesteding hebben we juridisch advies ingewonnen bij onze eigen juridische afdeling. Ook bij De Grund hebben we volgens die informatie de plicht een openbare aanbesteding te starten.”
Dit spreekt Kamphorst resoluut tegen en andere voorbeelden in het land laten ook zien dat dit niet klopt. Alleen al de landelijke stichting Knarrenhof heeft in meer dan acht gemeenten grond gekocht direct van de gemeente, zonder dat er een aanbesteding gedaan werd. Deze voornemens tot verkoop worden openbaar gepubliceerd en zijn dus voor iedereen te vinden. Ook de handreiking van de VNG, waarin de beperkingen en mogelijkheden beschreven staan, is online te vinden.
OPNIEUW UITZOEKEN
Van den Berg zegde tijdens de raadsvergadering toe dat hij opnieuw gaat uitzoeken hoe de drempel voor inwonersinitiatieven omlaag kan en hoe deze groepen voorgetrokken kunnen worden bij project De Grund en andere projecten in de toekomst.
De termijn voor de aanbesteding van de Beverakker is inmiddels afgerond. Het is nog niet bekend gemaakt hoeveel inschrijvingen er zijn en hoeveel daarvan inwonersinitiatieven zijn.
