Droom van Schalkwijk is na tien jaar onvermoeibare inzet en verbinding werkelijkheid geworden
7 oktober 2024 om 11:55 Nieuwbouw SchalkwijkSCHALKWIJK Tien jaar geleden ontstonden de eerste ideeën, komende maand gaat een droom in vervulling voor 24 jongvolwassenen met een verstandelijke beperking en hun ouders. De jongeren gaan wonen in de Droom van Schalkwijk, een prachtig nieuw gebouw op een terrein waar alles aanwezig is wat ze nodig hebben. Zij kunnen hier hun hele leven blijven wonen.
door Agnes Krijnen
De kinderen woonden allemaal nog thuis toen de ouders van vier kinderen, Simon, Sandra, Berna, Ingrid, André, Margot en Bart, de koppen bij elkaar staken. Berna Hendriksen uit Tull en ‘t Waal is een van hen: ,,We merkten allemaal dat de zorg overbelast is en dat we zelf initiatief zouden moeten nemen om een betere situatie voor onze kinderen te creëren.” De jongeren zijn nu tussen de 18 en 28 jaar oud, maar hebben het verstandelijke niveau van een 1- tot 4-jarige. De helft van hen kan bijvoorbeeld niet praten.
En dat gebeurde. De Droom van Schalkwijk is een bijzonder initiatief. De ouders bedachten alles zelf, deden heel veel in de opbouw en inrichting en blijven heel erg betrokken, zodat de zorg minder belast wordt. Ook zijn zij al die tijd enorm gesteund met expertise op het vlak van financiën, bouw en communicatie door betrokken vrijwilligers met verstand van zaken.
TOEKOMST VAN DE ZORG
Berna: ,,Het is niet zo dat ouders hun kind hier naartoe brengen en de deur dicht trekken. We vragen een grote ouderbetrokkenheid. De ouders van de jongvolwassenen die hier komen wonen hebben daar bewust voor gekozen. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt over wat er van ouders verwacht wordt. Dit is de toekomst van de zorg. De ouders staan in een kring om de zorgverleners heen.”
Zo koken alle ouders eens per maand op de groep, zodat er twee keer in de week gekookt wordt door en met ouders. Daar is een rooster voor gemaakt. ,,Maar ook voor andere zaken, zoals een kapot broodrooster, zijn we als ouders verantwoordelijk. Zodat het zorgpersoneel zich kan focussen op de zorg die we als ouders niet kunnen geven.” Het familiehuis op het terrein sluit hierbij aan. Er zijn meer vergelijkbare ouderinitiatieven in Nederland, maar dit aspect is uniek.
FAMILIEHUIS
Het familiehuis staat tegenover het woongebouw en heeft een keuken, een grote gemeenschappelijke ruimte met kleine bioscoop en twee logeerkamers. ,,Hier worden verjaardagen gevierd, kerstvieringen gehouden, discoavonden georganiseerd. De eerste kerstborrel staat al gepland.” Het idee van het familiehuis is dat iedereen een verjaardag kan vieren met zijn kind, zonder het groepsproces in het woonhuis te verstoren.
Het terrein van de Droom van Schalkwijk met rechts het woongebouw en links het familiehuis en de hooiberg. - Agnes Krijnen
Wat er georganiseerd wordt en wanneer, is aan de ouders en andere familieleden zelf. Iedereen kan de ruimte reserveren in een online systeem. In het familiehuis komt een boom aan de muur met de vijf kernwaarden van de Droom van Schalkwijk: Buitenleven, Verbinding, Wederkerigheid, Vrijheid en Tijd voor Zorg.
De logeerkamers zijn erop gericht dat familie dichtbij kan zijn als het nodig is. ,,Als je kind ziek is, wil je gewoon dichtbij zijn. Dat kan hier. Je kunt op hetzelfde terrein overnachten. Dat ondersteunt ook de zorg.” Ook de dagbesteding vindt plaats op het terrein. Aan de kant van Schalkwijk staat De Hoeve, waar onder meer getimmerd, gekookt en geknutseld kan worden. In tegenstelling tot de reguliere zorg, hoeven de deelnemers niet in een busje gebracht te worden.
BUITENBELEVING
Berna: ,,Onze kinderen kunnen naar de dagbesteding lopen. Dat betekent dat ze meer buiten komen en meer bewegen. Ook kunnen ze de seizoenen beter beleven. Er komt veel groen op het terrein, we willen ook nog een boomgaard en eventueel een pluktuin aanleggen. We gaan ook koken met producten uit de verschillende seizoenen.” In de reguliere zorg is het soms lastig om met bewoners naar buiten te gaan. ,,Dan moeten ze de hele groep meenemen, omdat er anders geen begeleiding is. Dat kan vaak niet.”
Als je kind ziek is, wil je gewoon dichtbij zijn. Dat kan hier.
In de Droom van Schalkwijk is het buitenleven juist erg belangrijk. Er komen trampolines en schommels en veel groen buiten. Het hele terrein is afgesloten, dus sommige bewoners kunnen zelfstandig naar buiten. ,,Je raakt ze hier niet zo snel kwijt.” Ook als de bewoners ouder worden en misschien meer afhankelijk worden van rollator of rolstoel, blijft het hele terrein toegankelijk. Met begeleiding kunnen de jongvolwassenen ook gewoon naar het dorp en er is een duofiets voor mooie fietstochten.
INRICHTING
Het grote woongebouw bestaat uit drie delen. In ieder deel wonen straks acht jongvolwassenen. Zij hebben 24 uur per dag zorg nodig, dus die is aanwezig. In totaal worden 23 fulltime banen ingevuld door parttimers. Het eerste huis vanaf het dorp Schalkwijk gezien heet De Poort, het tweede Het Erf en het derde De Weide. Ieder deel heeft een eigen kleur en eigen inrichting.
Berna en Sandra, een van de andere ouders en bestuursleden, stonden vorige week nog bij de IKEA met acht winkelwagentjes vol spullen. Ook dat doen ze zelf. De afgelopen weken stonden voor de initiatiefnemers dan ook in het teken van het in elkaar zetten van kasten, verven, schoonmaken, vragen van bouwvakkers beantwoorden en uiteraard de financiële administratie bijhouden.
FINANCIERING
Waarom kan dit in Schalkwijk wel en waarom gebeurt dit niet overal in Nederland? De vraag is enorm. ,,Onze wachtlijst is meteen zo lang, dat aanmelden niet meer kan.” Het antwoord is geld. ,,Wij gingen met ons bedrijfsplan naar verschillende banken, maar niemand durft dit te financieren. Ik begrijp dat niet, want dit is echt een goede investering.” Toch moest het bestuur van de Droom van Schalkwijk op zoek naar andere manieren van financiering.
De grond onder het terrein is van de Parochiële Caritas Instelling (PCI), van de katholieke kerk en wordt gepacht. De ANBI stichting Droom van Schalkwijk is eigenaar van alle gebouwen. Het grote woongebouw is uiteindelijk betaald met één grote particuliere hypotheek. ,,Zonder deze lening was de droom niet uitgekomen.” De dagbesteding, het familiehuis en de hooiberg zijn betaald van sponsoring, giften en verkochte obligaties. Dat is heel bijzonder. ,,Ons project is enorm breed gedragen. Door de inwoners van Schalkwijk, Tull en ‘t Waal en ons verdere netwerk. Vele grote en kleine stenen bij elkaar hebben dit opgebracht.”
Het tekenen van de hypotheek door de leden van de stichting was een feestelijk moment. - Droom van Schalkwijk
Er is contact met de voetbalvereniging waar onze kinderen terecht kunnen op woensdagmiddag.
Ook is de stichting heel blij met alle medewerking van de gemeente. ,,Zij hielpen ons bij het vinden van de grond met behulp van ruilverkaveling. Door de samenwerking met het bouwproject hiernaast hebben we kosten en inzet kunnen sparen bij het wijzigen van de bestemming en het participatietraject.”
ROL VAN HET DORP
Dat toont maar aan dat de Droom van Schalkwijk niet alleen hele betrokken ouders en familie heeft, maar ook sterk verbonden is met het dorp waar het staat. ,,Dat wilden we ook heel graag. We hebben het hele bouwproces inwoners betrokken bij onze ideeën en geluisterd naar hun reacties. Zo zijn er ook lijntjes gelegd met de voetbalvereniging waar onze kinderen terecht kunnen op woensdagmiddag en zijn dorpsgenoten als vrijwilliger betrokken.”
De zorg die geleverd wordt, wordt betaald uit de bijdragen die de jongvolwassenen nu ook krijgen, het persoonsgebonden budget (PGB). Ze betalen allemaal huur aan de stichting, die komt uit de Wajong-uitkering die ze krijgen.
ZORGONDERNEMING
De zorg regelt de stichting niet zelf, hiervoor hebben ze de samenwerking gezocht met de Amerpoort. ,,We willen geen zorgonderneming worden. Dat is echt een vak apart. Amerpoort had ervaring met ouderinitiatieven.” Wel hebben de ouders zelf de sollicitatiegesprekken gedaan. ,,We hebben iedereen die interesse toonde om hier te werken eerst een rondleiding gegeven, zodat we ze konden uitleggen hoe we hier willen werken. Dan weten ze pas echt waarop ze solliciteren.”
De drie woongebouwen van de Droom van Schalkwijk. - Agnes Krijnen
In de eerste week van november komen alle jongvolwassenen in de Droom van Schalkwijk wonen. ,,Dat zal een hele heftige week worden. Veel van hen gaan het huis uit, anderen verhuizen vanaf een andere woongroep. Dat brengt veel verwarring en emotie mee. Ook bij ons als ouders. De groepen moeten zich daarna gaan settelen. Daar zal echt wel wat tijd overheen gaan.”
LOSLATEN
Voor de ouders die in het stichtingsbestuur zitten, zijn het hectische jaren geweest. ,,We hebben tien jaar lang bij Sandra aan de keukentafel vergaderd. Ik heb straks niet meer de dagelijkse zorg voor onze dochter, maar zal hier dagelijks te vinden zijn. Toch is het project vanaf volgende maand niet meer alleen van ons, maar van alle ouders. Dan kunnen we een stukje loslaten. Dat wordt misschien wel even moeilijk.”
Straks kunnen we een stukje loslaten. Dat wordt misschien wel even moeilijk.
Tegelijkertijd zit de stichting nog vol plannen voor de toekomst. De buitenruimte moet nog verder ingedeeld worden, er zijn plannen voor een boomgaard en een kas, waarvoor sponsoring gezocht moet worden. ,,Zo zal er van alles op ons pad blijven komen. Maar deze Droom is gerealiseerd en daar zijn we als stichting enorm trots op.”
BIJEENKOMSTEN
Om een bredere bijdrage te leveren aan de zorg in Nederland, gaat de stichting dan ook bijeenkomsten in het familiehuis organiseren voor andere ouderinitiatieven die iets soortgelijks willen opzetten en voor beleidsmakers en financiers, om een verandering teweeg te brengen zodat dergelijke initiatieven meer medewerking krijgen van financiële instellingen.
