Het 16e eeuwse souterrain.
Het 16e eeuwse souterrain. Vestigia.

Archeologische resten gevonden van prehistorische boerderij in Werkhoven

19 september 2024 om 08:55 Lokaalnieuws

WERKHOVEN Tijdens de bouw van de 29 nieuwbouwwoningen aan de Herenstraat in Werkhoven, het project ‘Heeren van Werkhoven, zijn er bij de graafwerkzaamheden weer sporen van een prehistorische boerderij uit de Midden-IJzertijd ontdekt. Die stond zo’n 2500 jaar geleden op de plek van de bouwplaats. Ook zijn er muren, kelders en vloeren van gebouwen uit de 16e tot en met 19e eeuw gevonden. De opgravingen hebben veel informatie opgeleverd over de bewoningsgeschiedenis van deze plek in Werkhoven.

De gemeente Bunnik kent een rijke geschiedenis. Daar zijn nog veel sporen van zichtbaar. Regelmatig worden er archeologische vondsten gedaan.

De opgravingen zijn uitgevoerd door Vestigia. Zij werden geholpen door de amateurarcheologen van de lokale archeologische werkgroep “Leen de Keijzer”. De Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) heeft geadviseerd en ondersteund bij het bodemonderzoek en de archeologische opgravingen.

HAARDKLOK

Er zijn vlak langs de Herenstraat resten van tenminste drie bewoningsfasen uit de periode na de Middeleeuwen gevonden. De grote kamer met de haardplaats hoorde waarschijnlijk bij een boerderij uit de 16e eeuw en bevond zich in het souterrain. Van latere gebouwen uit de 16e t/m 19e eeuw zijn kelders met plavuizen vloeren en funderingen teruggevonden. Er zijn ook veel mooie vondsten gedaan, waaronder een fragment van een haardklok, diverse metaalvondsten, zoals een munt van Leopold V uit 1620, geslagen in Oostenrijk, en fragmenten van glissen, de voorgangers van onze schaatsen, gemaakt uit dierenbotten, die onder de voeten werden gebonden en bedoeld waren om over het ijs te kunnen glijden.

Eerder waren bij de opgravingen van Vestigia al resten van de boerderij uit de Midden IJzertijd gevonden (circa 400-500 v. Chr.). Van het gebouw zelf is niets bewaard gebleven. Alleen donkere vlekken waar ooit de houten palen hebben gestaan zijn nog aanwezig. Mogelijk werd het terrein ook in de Romeinse Tijd (12-450 na Chr.) bewoond. Onder de vondsten waren Romeinse munten, een fibula en fragmenten van Romeins paardentuig. Gebouwen uit de Romeinse Tijd zijn nog niet herkend.

ADELLIJKE FAMILIE

Ook zijn resten blootgelegd van een boerderij uit de Late Middeleeuwen. Daarbij zijn twee Laat-Middeleeuwse ruitersporen gevonden, één van ijzer en één van brons. Deze doen vermoeden dat de boerderij werd bewoond door een adellijke familie. Verder zijn greppels aangetroffen die hebben gediend als begrenzing van erven en om overtollig water af te voeren. Langs een oude sloot lagen zes dierbegravingen met daarin vooral botten van runderen. Deze dateren uit de periode van na de Late Middeleeuwen. 

ONDERZOEK

De archeologische vondsten worden op dit moment verder onderzocht door de specialisten van Vestigia, laat de gemeente Bunnik weten. Na afronding van het onderzoek worden de vondsten overgedragen aan het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten van de Provincie Utrecht, om daar te worden bewaard voor eventueel toekomstig onderzoek en archeologische tentoonstellingen.

HEEREN VAN WERKHOVEN

Onder projectnaam ‘Heeren van Werkhoven’ ontwikkelt Kalliste 20 eengezinswoningen en 9 sociale huurappartementen. De nieuwbouw sluit aan op de bestaande omgeving. De woningen worden gerealiseerd op de voormalige locatie van Loonbedrijf Van Impelen, die na circa 79 jaar vertrekt van Werkhoven naar Odijk en daarmee plaatsmaakt voor woningbouw. 

Een glis, gemaakt van het middenvoetsbeen van een paard.
Eén van de opgegraven waterputten.
Munt van Leopold V.
Schrobputje, aangetroffen in het souterrain. Het gebroken papkommetje is waarschijnlijk gebruikt om water weg te schappen.