RAADSPRAAT
22 augustus 2024 om 07:54Kapelaan Marinus van Rooijen en boerderij De Steenen Poort
Gebouwen gaan leven en krijgen meer waardering, als er verhalen bij worden verteld. Halverwege mijn eerste raadsperiode sta ik stil bij mijn eerste bijdrage in de raadsvergadering. Voor een nieuwbouwgemeente die Houten is, zei ik toen, is cultureel-historisch erfgoed, extra belangrijk: wie en wat waren hier voordat wij hier kwamen en wie of wat zijn hier nog steeds. Cultureel erfgoed moet je herkennen – en daar zit het woord erkennen in – behouden en bekend maken.
Daarom wil ik graag opnieuw stil staan bij kapelaan Marinus Adrianus (Ries) van Rooyen. Ries van Rooyen werd geboren op boerderij De Steenen Poort aan de Warinenpoort. De familie van de kapelaan woont nog steeds op de boerderij. Van Rooijen droeg zijn eerste Heilige Mis in 1924 op in de Rooms-Katholieke kerk aan de Loerikseweg.
Tijdens de Duitse bezetting was Van Rooyen kapelaan in ‘s- Heerenberg. Op 5 augustus 1941 werd hij gearresteerd omdat hij in zijn doen en laten uiting gaf van zijn afwijzing van het nationaal - socialisme dat hij strijdig vond met het evangelie. De directe aanleiding van zijn arrestatie was het voorlezen op 3 augustus 1914 tijdens de Heilige Mis, van de Herderlijke Brief van de Nederlandsche Bisschoppen. De kapelaan had de brief ook gestencild en onder zijn kerkgangers laten verspreiden.
In de brief werd een telegram van de Nederlandse kerkgenootschappen aan de Duitse bezetter geciteerd: “De (…) Nederlandsche Kerken, reeds diep geschokt door de maatregelen tegen de joden in Nederland (…) hebben met ontzetting kennis genomen van de nieuwe maatregelen, waardoor mannen, vrouwen, kinderen en heele gezinnen zullen worden weggevoerd (…). Het leed, dat hiermede over tienduizenden (sic!) gebracht wordt (...) het indruischen dezer maatregelen tegen hetgeen van Godswege als eisch van gerechtigheid en barmhartigheid gesteld wordt, nopen de Kerken tot u de dringende bede te richten aan deze maatregelen geen uitvoering te geven.”
Na zijn arrestatie belandde Marinus van Rooijen in de concentratiekampen Sachsenhausen en Dachau. Op 16 juni 1942 stierf hij in Dachau door uitputting, 44 jaar oud. Op een glas-in-lood-raam in de kerk aan de Loerikseweg, is kapelaan Van Rooijen afgebeeld als een van de twaalf apostelen.
Mensen en gebouwen krijgen meer waardering, als er verhalen bij worden verteld. Ik wil mij in het 80ste bevrijdingsjaar (2024-2025), er hard voor maken om het verhaal van kapelaan Van Rooijen permanent zichtbaar te maken en te vertellen.
Cees de Heer, raadslid CDA-fractie Houten
ceesdeheer@cdahouten.nl