Zaterdagportret Sander van Scherpenzeel - Van hobbyist naar professional

4 november 2023 om 16:22 Mensen Zaterdagportret

HOUTEN Al jong toonde Sander van Scherpenzeel een grote interesse in de historie van Houten en omgeving. Hij maakte veel werk van die hobby en vond onder andere een plek in het archief van het gemeentehuis. Maar waren werk en privé niet teveel verweven? Wie stond naast hem in het verwezenlijken van zijn Stichting Houtense Hodoniemen?

door Irene van Valen

Sander viert met het uitkomen van dit Zaterdagportret zijn 35ste verjaardag. Hij weet zich gedragen door medewerkers in het gemeentehuis en leden van de Historische Kring en Archeologische Werkgroep. Andersom kunnen mensen op hem bouwen. Hij vertelt: ,,Ik drink regelmatig koffie met een buurvrouw en luister naar haar verhalen. Vooral waar het in mijn interessegebied ligt, kunnen mensen op me bouwen. Daarin ben ik trouw en eerlijk.” Dat mensen in Sander geloven, zag hijzelf tijdens een vriendenavond waarop hij het vijfjarig bestaan van Stichting Houtense Hodoniemen vierde. Het bewees zijn plek in Houten; de plaats waar zijn wieg staat. Hij wandelt hier graag een vast rondje. ,,Dan ga ik altijd naar de wijken den Oord en de Slagen en haal er herinneringen op. Ik woonde vijf jaar in de Lavendel-oord en twintig jaar in de Penningslag. Ik vind daar rust”, vertelt hij.

BOEKEN

Vanuit zijn droom om elektromonteur te worden, volgde Sander van 2003 tot 2005 de VMBO elektrotechniek opleiding: ,,Mijn interesse lag in elektriciteit, stopcontacten, snoeren, elektromotortjes en schakelaars. Daarnaast ontdekte ik dat mijn grootvaders van de Nederlandse geschiedenis hielden. Mijn opa van mijn moeders kant had een enorme bibliotheek aan historische- en geschiedenisboeken in huis. Ik bewonderde de historische foto’s daarin. Mijn moeder moedigde me aan om plekken in Houten te fotograferen. Daarbij maakte ik allereerst veel foto’s van het stationsgebied van Houten en de tram die er toen nog was. Houten is een leuke woonplaats met een overzichtelijke historie”, zegt hij. Houten zit ‘m in het hart.

Houten is een leuke woonplaats met een overzichtelijke historie

ONTDEKKING

Dinsdag 9 augustus 2005 om 13.30 uur was een onvergetelijke moment voor Sander: ,,Toen bedacht ik de website ‘Houten in Zicht’ waar ik mijn foto’s deelde. Het werd de start van mijn carrière. Ongeveer een half jaar later ontdekte ik de Oudheidskamer tijdens een verbouwing van het gemeentehuis. Er lagen historische boeken, foto’s, archeologische spullen en krantenknipsels. Stapels foto’s bleken niet geïnventariseerd.” Een jaar later werkte Sander vrijwillig en samen met Otto Wttewaall als zelfbenoemde ‘assistent Oudheidskamer’. In vier jaar tijd beschreef hij 15.000 foto’s. ,,Dat ging toen nog met potlood en gum”, benadrukt Sander. Hij kreeg verschillende taken binnen de gemeente en uiteindelijk betaald werk. Hij stroomde door en werkte vanaf 2011 in het bouwarchief van de gemeente en hield zich bezig met constructies en sonderingen. Daarbij wordt gemeten hoeveel gewicht de ondergrond kan dragen. Sander legt uit: ,,Aan de hand van grondgrafieken wordt bekeken of bijvoorbeeld heipalen stabiel kunnen staan. Ik bewerkte en inventariseerde bouwberekeningen en bouwtekeningen. Tot mijn contract niet verlengd werd door bezuinigingen.”

WEBSITE

In de jaren die volgden werd Sander lid van de Archeologische Werkgroep ‘Leen de Keijzer’ en vrijwilliger bij het Wereldhuis, waar hij tot op de dag van vandaag de website beheert. In 2014 maakte hij de sprong om op zichzelf te gaan wonen en geniet nog steeds van die keus. In datzelfde jaar bouwde Sander de website van Houtense Hodoniemen als opvolger van de sites ‘Houten in Zicht’ en ‘Kijk op Houten’. ,,Op die site beschreef ik globaal de straatnamen van Houten. Dat werd echter serieuzer in 2018. Op advies van de voorzitter van de fotowerkgroep van de gemeente Houten onderzocht ik diepgaander en intensiever de herkomst van straatnamen. Deze werkgroep ontstond in 2018 met leden uit de Historische Kring. Als fotowerkgroep beschreven we de laatste 5000-6000 foto’s, die waar ik jaren eerder met potlood aan werkte. Een extern bedrijf digitaliseerde de foto’s. Ik adviseerde en hielp als vrijwilliger mee in de fotowerkgroep, die onderdeel is van het Regionaal Archief Zuid Utrecht (RAZU)”, legt Sander uit.

Ik bezocht het archief destijds uit eigen interesse en ter afleiding omdat ik geen werk had

HOBBY

Sander komt als hobbyist ruim tien jaar in het RAZU en Utrechts Archief om onderzoek te doen. ,,Let op, er is een verschil tussen een hobbyist en vrijwilliger. Wat ik als hobbyist doe is voor mezelf, terwijl vrijwilligerswerk onbetaald werk is voor een ander. Ik bezocht het archief destijds uit eigen interesse en ter afleiding omdat ik geen werk had. Uiteraard is het nu ook onderdeel van mijn werk voor de stichting”, stelt hij. Wat een geluk dat Sander in oktober 2016 opnieuw bij de gemeente ging werken in de constructies en sonderingen. Dat maakte hij dit jaar af. Daarnaast werkt hij aan het inventariseren van bouwvergunningen. ,,Dat maak ik gereed voor overbrenging naar het RAZU in Wijk bij Duurstede in het voorjaar van 2024.”

TROTS

Waar Sander vooral met trots over spreekt, is de oprichting van Stichting Houtense Hodoniemen. Met die oprichting en ondersteund door André Botermans kon Sander werk en privé scheiden, vooral op financieel vlak. De stichting betaald onder andere de hosting van de website, de cloud voor 2,3 miljoen foto’s, reiskosten en de laptop. Daarnaast kan Sander door de stichting opdrachten aannemen. ,,Mijn eerste grote opdracht was een historisch onderzoek over Huis ten Bosch in Maarssen. Die voerde ik uit in opdracht van de kamerheer van de koning. Dat was iemand met status, daar werd ik stil van. Voor mij was het een sprong in het diepe. Ik geloofde wel dat ik het kon, maar toch was het een grote klus. Ik ronde het met succes af. Een andere leuke opdracht was het onderzoek van het kasteelarchief van Kasteel Vuylcop in samenwerking met Bert van der Houwen. Hij is zo’n leuke man om mee samen te werken. Hij weet veel”, glundert Sander. Hij is blij met het netwerk dat hij opbouwde in al die jaren. Allemaal mensen met dezelfde interesses. In combinatie met zijn werk bij de gemeente is hij op zijn plek.

STRAATNAMEN

Met zijn interesse in de Houtense historie, duikt Sander in de verhalen achter de straatnamen van Houten. Dat doet hij bijna twintig jaar. Hij vertelt: ,,Ik werk sinds vorig jaar als ambtenaar en adviseur in de Commissie Naamgeving. Mijn favoriete straatnaam is die van de Oude Mereveldseweg. Hier startte mijn interesse voor de adellijke familie Bosch van Drakestein. Mijn allereerste onderzoek ging over die naam en is gekoppeld aan die straat. Dat ligt bij boerderij De Klomp, waar ik het eerste historische onderzoek naar deed en in goed contact kwam te staan met de huidige bewoners. Dat maakt mijn werk extra bijzonder, de ontmoetingen met mensen die meer kunnen vertellen. Omdat ik zo’n fan ben van die straatnaam, kocht ik ooit het straatnaambord van de Oude Mereveldseweg.” Een ander bord dat hij op de foto in zijn handen houdt, van de Wulfsedijk, wist hij te redden van de sloop. Met goedkeuring mocht hij die meenemen. Het is een herinnering aan de oude stijl straatnaamborden. Vragend naar zijn toekomstdroom, besluit Sander: ,,Ik hoop in 2025 mijn straatnamenonderzoek van 778 straatnamen af te ronden. Dan is het twintig jaar nadat ik ermee startte. Ik moet nog een paar pagina’s afmaken. Ik vervolg mijn historische onderzoeken en ik hoop het archief van de Staten van Utrecht te onderzoeken, dat is de tijd van voor 1813.”

In de tweewekelijkse rubriek ‘het Zaterdagportret’ zetten we een bekende en/of betrokken inwoner van de gemeente Houten in de aandacht. We leren ze beter kennen door een openhartig interview over motivatie, heden en verleden. Op www.HoutensNIeuws.nl leest u de eerder gepubliceerde Zaterdagportretten.