Zeer zeldzame alpenheggenmus lokt tientallen vogelaars naar Houten

2 juni 2023 om 08:58 Natuur en milieu

HOUTEN Het is een vreemd gezicht, tientallen mannen, veelal boven de zestig, die met verrekijkers omhoog kijken naar de daken van gebouwen aan de Duwboot, op het bedrijventerrein de Meerpaal in Houten. Sinds de zeer zeldzame alpenheggenmus woensdagavond werd gespot, kwamen al tientallen vogelaars naar Houten om een glimp van deze vogel op te vangen.

door Agnes Corbeij

Woensdagavond om 19.58 uur meldde Michiel v S op Waarneming.nl dat hij de alpenheggenmus had gezien. Ook vanmorgen werd weer een officiële melding gemaakt. 

FASCINEREND

Toon uit Utrecht was als kleine jongen al geïnteresseerd in vogels. ,,Ik was als kind al veel buiten en vind vogels fascinerend. Ik weet eigenlijk niet waarom, misschien omdat ze kunnen vliegen.” Toon heeft veel bijzondere vogels gezien, maar dertig jaar geleden gebeurde er echt iets bijzonders. ,,Ik zag de ivoormeeuw in Nederland. Daar zijn mensen nu nog jaloers op.” 

Ik was bij de manege in Houten met mijn kleindochter. Ik had niks bij me, geen kijker, geen fototoestel.

Toen Toon hoorde dat de vogel gesignaleerd was, kwam hij meteen in actie. ,,Ik vertrok met een maat van me, met het openbaar vervoer, om 4.00 uur in de ochtend vanuit Stellendam, waar ik toen woonde.” De ivoormeeuw is sindsdien niet meer gezien in Nederland. ,,Deze vogel leeft in het poolgebied, de kans dat hij hier gezien wordt, wordt alleen maar kleiner door de opwarming van de aarde.”

UITGESTORVEN

Bart uit Nieuwegein herkent deze verschuiving. ,,Vroeger was het heel normaal om een kolonie zilvermeeuwen tegen te komen in de polder van het Kennemerland. Die zijn nu zeldzaam. Net als de kuifleeuwerik, die kwam je vroeger gewoon in de stad tegen, en is nu uitgestorven als broedvogel in Nederland. Aan de andere kant was vroeger de Cetti’s zanger zeldzaam, terwijl deze nu vrij algemeen aanwezig is.”  

Bart kwam woensdagavond meteen naar Houten toen hij de melding over de alpenheggenmus binnenkreeg. ,,Ik was bij de manege in Houten met mijn kleindochter. Ik had niks bij me, geen kijker, geen fototoestel. Maar ik wilde toch gaan kijken, omdat hij uitermate zeldzaam is. Ik heb hem gezien, maar helaas niet op de foto kunnen zetten.” Vogelaars helpen elkaar. Bart: ,,Als we een vogel spotten, melden we dat, omdat het mooi is om te kunnen delen. Ik heb ook andermans kijker even mogen lenen gisteravond.” Bertie uit Haaften, de enige vrouw die donderdagochtend aanwezig was, herkent dat. ,,Het is toch mooi om de ervaring te delen.”

BESMET

Bertie is samen met haar man naar Houten gekomen donderdag. ,,Ik had de wekker om 5.00 uur gezet en wilde al gaan, maar mijn man wilde wachten tot gemeld was dat hij er nog zat. Ik ben de vogelaar van de twee, maar hij wordt wel een beetje besmet inmiddels.” Naast Bertie zit Pieter, in de kofferbak van zijn auto. Hij is een diehard vogelaar, is er iedere dag mee bezig en heeft al jaren het record van meest gespotte vogels in een jaar.    

Het zien van een zeldzame vogel geeft een plotseling geluksgevoel.

Pieter woont in Huizen en rijdt het hele land door. ,,Ik werk niet meer, dat geeft mij de tijd om dit te doen. Ik vind het gewoon mooi dat het overal ineens kan gebeuren, dat er een zeldzame vogel verschijnt, zelfs op een bedrijventerrein zoals hier.” Bertie voegt toe: ,,Het zien van een zeldzame vogel geeft een plotseling geluksgevoel.”

Veel fanatieke vogelaars kennen elkaar wel, ze komen elkaar vaak tegen. Pieter: ,,We rijden ook wel met elkaar mee. Als er een bijzondere vogel gezien is op Texel, is het zonde om er met drie auto’s heen te rijden. Dan gaan we samen. We gunnen elkaar dingen, we houden ervan samen te genieten. Het is zonde als anderen de vogel niet kunnen zien.” 

SPANNING

De vogelaars hebben allemaal mooie verhalen over hun ervaringen met vogelspotten en vullen elkaar aan. Tussen de verhalen door vallen ze soms ineens stil als er een vogel op het dak aan de overkant van de straat zit. Dan worden de verrekijkers allemaal tegelijk op de vogel gericht, tot binnen twee seconden iemand ‘witte kwikstaart’ zegt, waarna de spanning wegvloeit en het gesprek wordt vervolgd. 

Een verhaal dat ze allemaal wel kennen, gaat over de Afrikaanse woestijngrasmus, die werd gespot in een weiland van een boer. ,,We waarschuwden de boer dat het druk zou worden. Eerst geloofde hij ons niet, maar uiteindelijk heeft hij toch zijn hekken maar dicht gedaan en is hij kaas gaan verkopen. Aan het einde van de dag was hij uitverkocht.”

DOOR DE BLUBBER

Een ander sluit aan: ,,Ik weet nog dat mensen zich per direct ziek hadden gemeld op hun werk en tegen de aanwezige pers riepen: ‘Geen foto’s, mijn baas mag niet zien dat ik hier ben’. Ze renden in hun goede broek en schoenen door de blubber in het weiland.” Het toont maar aan hoeveel vogelaars ervoor over hebben om een zeldzame vogel te zien. Het lijkt erop dat de alpenheggenmus inmiddels verder getrokken is. De vogel is gevlogen.

Zeer zeldzame soort uit het hooggebergte
De Alpenheggenmus is een broedvogel van het hooggebergte in Midden- en Zuid-Europa. Het is een naast familielid van onze ‘gewone’ heggenmus, die in de meeste tuinen wel te vinden is. In Nederland wordt de alpenheggenmus maar zeer zelden gezien; zelfs niet ieder jaar. Opvallend genoeg werden er vorig jaar vijf alpenheggenmussen in Nederland gevonden en het exemplaar in Houten is de tweede dit jaar voor Nederland. De eerste werd in maart in hartje Den Haag gevonden in de daktuin van het Ministerie van Justitie. Het is de eerste keer dat deze soort is gezien in de provincie Utrecht.