Léon Polman maakt van papier recyclen zijn werk
14 januari 2023 om 16:11 Mensen ZaterdagportretHOUTEN Kunnen we meer met papier dan het recyclen? ,,Ja”, zegt Léon Polman, oprichter van Green Side. Hij ziet potentie in een stapel papier en maakt er zijn werk van in Houten. Hij betrekt hier mensen bij die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Lees meer hierover in dit Zaterdagportret.
Léon is 28 en geboren in Nieuwegein. Hij is de oudste van drie en opgevoed met waarden als: kom voor jezelf op, afspraak is afspraak en eerlijk duurt het langst. ,,Ik leerde dat het onrealistisch is om mezelf af te rekenen als ik te laat kom, waar anderen dat niet doen. Waar mijn vader altijd zei: ‘Liever de waarheid dan een leugen, want liegen is erger’, kan ik nog steeds niet liegen.” Léon vermijdt conflicten. Dat startte al met het sussen van de ruzies tussen zijn broer en zus. ,,Ik ben bang om mensen teleur te stellen, al weet ik dat waar je samen optrekt, het soms mis gaat. Daarbij kan ik niet zo goed tegen mijn verlies. Vroeger gooide ik het monopolybord nog wel eens om en na een verloren voetbalwedstrijd was ik lang onaanspreekbaar.”
VOETBAL Op zijn tiende verhuisde het gezin naar Houten voor een groter en fijner huis. Léon vertrok met tegenzin, maar het wende snel. Vanaf zijn zesde tot vorig jaar voetbalde Léon en droomde ervan om profvoetballer te worden. Hij bereikte de selectie en Heren 1, maar ontdekte de dupe te zijn van het geboortemaandeffect: ,,Of je in januari start met voetbal of in december, dat maakt verschil. Geboren op 27 december, was ik de jongste, kleinste en fysiek minst sterke van het team. Ik kreeg dispensatie om een jaar langer in hetzelfde team te blijven, waarbij ik niet langer de jongste, maar de oudste was. In dat jaar ben ik gescout, maar niet toegelaten omdat ik vier dagen te oud was.”
Ik ging nooit zonder afspraak ergens heen
MENSEN Léon was op school een snelle leerling en ontpopte zich tot ondernemer en doorzetter met een creatieve geest. Vakken als economie en maatschappij pasten bij zijn interesse in organisaties, mensen en hun ontwikkelingen op persoonlijk en maatschappelijke vlak. ,,Tijdens mijn studie Bestuurs- en Organisatiewetenschappen, zag ik in ’t Groentje een artikel over de KrachtFabriek (DKF). Hun initiatieven trokken me aan. Ik fietste ernaartoe wat buiten mijn comfortzone lag, want ik ging nooit zonder afspraak ergens heen. Na een verkennend rondje om DKF verzamelde ik moed en ontmoette Wout Schut. Naast dat ik me welkom voelde, ontdekte ik dat mensen tot bloei kwamen door het vertrouwen in hen en door de ruimte die zij kregen. Ik studeerde er graag en maakte contact met anderen. Ik verkies sowieso een-op-een contacten boven bijvoorbeeld het bezoeken van festivals.”
VERTROUWEN Vanuit zijn studie leerde Léon dat je de wereld kunt veranderen door er anders naar te kijken: ,,Behandel je iemand vanuit vertrouwen, dan krijg je vertrouwen. Verwacht je dat iemand steelt, dan gebeurt dat”, zegt hij en legt uit: In een fabriek in auto-onderdelen mochten medewerkers privé gereedschap lenen als zij en twee leidinggevenden een formulier ondertekenden. Men dacht dat men dan zuinig omging met het materiaal. Toch verdween er veel. Een nieuwe directeur schafte het papierwerk af en leende materiaal uit vanuit het vertrouwen dat het terugkwam. Het aantal vermiste producten nam beduidend af.
WOONGROEP Al studeerde Léon in Amsterdam hij bleef thuis wonen. ,,In Houten ligt mijn sociale netwerk met vrienden van College de Heemlanden, uit het voetbal en van mijn werk bij Albert Heijn Oude Dorp. In vijftien jaar tijd werkte ik me op van vakkenvuller tot teamleider.” Vergeet vooral Léons vriendin Desie niet. Hij ontmoette haar op de Heemlanden. Zij wonen samen in ‘Woongemeenschap De Molen’. Léon vertelt: ,,Deze woonvorm waar twintig procent van de bewoners een licht verstandelijke beperking hebben, trok ons aan. Op basis van onze motivatie en beloofde betrokkenheid kregen we een appartement. Wij moeten een goede buur zijn, contact maken met anderen en zitten in een whatsappgroep voor snel contact. Een appartement is ingericht als gezamenlijke ruimte waar we activiteiten organiseren.”
Ik leerde de waarde van afval kennen door bijvoorbeeld hergebruik
OORSPRONG Léon studeerde af en vond werk bij nieuworganiseren.nu, een platform voor innovatie en eigen initiatieven. ,,Daarna werd ik ZZP’er en werk als zodanig bij adviesbureau Pentascope. Green Side ontstond als gevolg van mijn bestuursplek bij Enactus, een studentenorganisatie dat faciliteert in het opzetten van sociale ondernemingen. Ik was projectmanager van drie ondernemingen, waarbij het ging om impact maken, recyclen en werken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ik leerde de waarde van afval kennen door bijvoorbeeld het hergebruiken van plastic doppen voor onderzetters en van wijnflessen voor wijnglazen. Zoiets wilde ik ook opzetten.”
EENZIJDIG Na zijn studie ruimde Léon zijn kamer op. ,,Dat leverde een grote stapel papier op die ik niet klakkeloos weg kon gooien. Het was maar aan een kant gebruikt voor scripties, verslagen en meer. Het verborg bloed, zweet en tranen; een stukje nostalgie. Ik nam het in 2018 mee naar Hoenson Office om er notitieboeken van te maken.” Al reageerden zij niet enthousiast, Léon liet vier notitieboeken maken en toonde die in zijn omgeving. ,,De bal ging rollen. Het papier was snel op. In mijn zoektocht daarnaar viel kantoorpapier af vanwege AVG-regels en vertrouwelijke informatie. Tot ’t Groentje me in een artikel wees op een duurzaamheidskeurmerk voor Basisschool Het Mozaïek. Daar moest ik zijn, al lag het opnieuw buiten mijn comfortzone. Na een gesprek met de directeur stond er een papier-inzamelbak in de school. Daarmee haalde ik papier op met kleurplaten en gekleurde afbeeldingen erop. Hoenson maakte opnieuw notitieboeken.” Ondertussen zamelde Léon ook papier in via vrienden en familie en kocht zelf een inbindmachine. Deze verdiende hij terug met de verkoop van 100 notitieboeken. ,,Samen met mijn moeder en Desie telden we de vellen papier, sorteerden het, maakten er gaatjes in en bonden het in. Het was veel werk.”
UITBESTEDING Léon bezocht Philadelphia Zorg met de vraag of gasten mee konden werken aan het maken van deze notitieboeken. Na een testweek, evalueerden zij het en wilden de gasten dit werk blijven doen. Daarmee zetten eerst gasten van Philadelphia Zorg en nu Reinaerde zich in voor Green Side. De plastic voorkant is verwisseld voor een papieren en aan de binnenkant staat altijd de naam van de maker. ,,Al verkoop ik deze notitieboekjes vooral zakelijk, ze liggen ook in de wereldwinkel.” Het papier verzamelt Léon nu bij bekenden, scholen en bedrijven die wisselen van huisstijl. Kopers zien het liefst het vrolijke schoolpapier terug. Léon breidde het werk uit met enveloppen die hij maakt van posters uit de cultuursector. Theaters leveren hun oude posters in, waarbij de afbeelding van de poster de buitenkant vormt of de binnenkant, zodat bedrijven de eigen logo op de buitenkant kunnen drukken.”
Dit moet doorgaan als ik naar een zonnig eiland emigreer
ONAFHANKELIJK Vanaf het eerste notitieboek, wilde Léon Green Side onafhankelijk maken. ,,Dit moet doorgaan als ik naar een zonnig eiland emigreer.” Dat doel bereikt hij gaandeweg, want Green Side is inmiddels te vinden in Utrecht, Groningen, Wageningen, Huis ter Heide en Emmen. ,,Ik werk coachend mee, waar de mensen lokaal verantwoordelijk zijn. Zo zie ik dat papier steeds duurzamer wordt gebruikt. Het grote geld had ik nooit op het oog, al wil ik ooit naar dat zonnige eiland”, lacht hij. ,,Mijn doel is om met mijn notitieboeken bewustwording te creëren. Daarbij wil ik Green Side duurzamer neerzetten, want het kan altijd beter. Waar mensen in mijn omgeving papier dat aan een kant gebruikt wordt voor mij bewaren, zeg ik over mensen die het niet inleveren of papier dat aan beide zijden is gebruikt: gooi dat altijd weg in de papierbak, want dat wordt altijd nog zeven keer hergebruikt.”
Irene van Valen