Culturen integreren & leren

6 maart 2018 om 12:51

Een rijbewijs heb ik niet hoor", zegt Carla Heijtink, mede-oprichtster van de stichting Het Arabisch Nederlands Cultuurhuis. "Ik wel", reageert hoofdoprichter Ghazwan Yaghi. "Gewoon bellen als je een lift nodig hebt he?"

Het is een typisch voorbeeld van het doel van Yaghi's stichting. Hij wil iets voor de Nederlandse cultuur betekenen. "En dat onderscheidt ons van andere organisaties. We willen een stukje Arabische cultuur overbrengen."

"Ik heb de ideeën al een lange tijd, maar ik kon er niet mee uit de voeten. Dit terwijl ik mijn eigen verantwoordelijkheid op wilde pakken." Met de hulp van zijn vrouw Lamis Kordia en religiewetenschapper Heijtink, lukte het uiteindelijk de stichting te realiseren.

"Het is uniek dat een Syriër de Arabische cultuur begrijpelijk wil maken voor Nederlanders", zegt Heijtink. "De visie is doorgaans dat Syriërs hulpbehoevend zijn, maar dat is niet altijd het geval."

De hoogopgeleide Yaghi beaamt dit. "We zijn ontzettend welkom hier. Maar we hebben ook wat te brengen", hij valt een moment stil en gaat met zijn gedachten terug in de tijd. "Ik werd voor het eerst begroet in Nederland met de woorden 'Welkom, je bent veilig!' Dat was zo'n fijne reactie."

Veiligheid, dat was precies datgene waar Yaghi naar opzoek was. Hij komt oorspronkelijk uit het roerige Damascus. "Voor de oorlog begon in 2011 was het prachtig in de hoofdstad van Syrië. Onze cultuur is meer dan achtduizend jaar oud. Dit was allemaal terug te zien in de mooie gebouwen", vertelt de Syriër trots. Hij valt een moment stil. "Zo zonde dat veel van de oude gebouwen zijn opgeblazen. Dat maakt mij verdrietig."

Gek is het niet dat de vernielingen emoties oproepen bij Yaghi. Hij is gespecialiseerd in de oudheid en alles wat daarbij hoort. "In Syrië was ik archeoloog, ik gaf les en ik was hoofd van het departement archeologie. Ik schreef enkele boeken en reisde regelmatig buiten de grenzen om lezingen te houden." Hij valt een moment stil. "Het is nu lastig in Nederland: ik kan geen werk vinden, terwijl ik hoogopgeleid ben."

Zijn vrouw springt bij in het gesprek. "Het uiten van emoties is ook lastig door de taalbarrière. Ik probeer het zo goed mogelijk te doen, maar toch is het anders." Heijtink begint te brainstormen. "Eigenlijk is Arabisch ook een wereldtaal. Ik pleit ervoor dat Nederlanders zich in deze taal verdiepen."

Kordia vertelt over de twee zonen van haar en haar man. "Zij studeren beiden in Nederland. Als ze thuiskomen vraag ik wel eens om een woordje Nederlands te spreken. Maar het is zo vermoeiend om de gehele dag Nederlands te praten, in onze hoofden zijn we met de Arabische taal bezig. Thuis proberen we dus Nederlands te praten, maar we stappen al snel over naar het Arabisch."

Ze wijst naar een flip-over in de ruimte waar de stichting zich huisvest. Begrippen zoals 'krakkemikkig' en 'de rijdende rechter' staan uitgeschreven. "Het zijn woorden die niet in het woordenboek staan, maar die typerend zijn voor de Nederlandse cultuur", legt de Syrische de flip-over uit.

"Onze stichting biedt ook handvatten aan nieuwkomers die willen integreren in Nederland", legt Yaghi uit. "Mijn vrouw en ik zijn tegen moeilijkheden aangelopen. We delen de lessen die we hebben opgedaan graag."

Dit doet het trio bijvoorbeeld middels taallessen: Nederlandse lessen, maar ook Arabische lessen voor Arabische kinderen en Nederlandse belangstellenden. Bovendien organiseert de stichting culturele documentaire- en filmavonden. "Het is een verrijking voor beide culturen."

Op de flip-over staat het woord hectisch. "Dat betekent druk." Kordia denkt een moment na. "Qua verkeer valt het hier wel mee qua hectiek. Dat was in Damascus veel heftiger", lacht ze. "Toch vind ik het eng om in de auto te stappen hoor", reageert Heijtink. "Het scheelt dat je hier overal kan fietsen. Zeker in Houten"

"Fietsen hebben wij trouwens niet hier geleerd: ook in Syrië fietsten we gewoon", zegt Yaghi. Hij maakt een telefoonbeweging met zijn hand. "Echt gewoon bellen hoor, als je een lift nodig hebt", zegt de Syriër behulpzaam. "Jullie hebben ons nog zoveel meer te bieden", reageert Heijtink.