Op de vraag wie hij is, valt Ben stil en vullen zijn ogen zich met tranen. ,, Ik ben 60, dat gaat gewoon door. Met het ouder worden overvallen emoties me soms ineens. Ik schaam me daar niet voor. Dit is wie ik ben." Ben herstelt.  Hij ziet zichzelf als bovengemiddeld empathisch, wat ontstond door zijn vroegere baan bij Dikke Dries, een café in Utrecht. Allerlei mensen van bankdirecteur tot vuilnisman kwamen daar samen. Daar zag en leerde Ben dat alle mensen gelijk zijn, ongeacht wat ze doen. ,,Titels vind ik onbelangrijk. Wie iemand ten diepste is en hoe men met elkaar omgaat telt voor mij." Wat Ben ook empathisch maakte was het verlies van zijn moeder en broer binnen twee maanden in 1988. Elf jaar later overleed zijn vader en in 2014 verloor Ben in een tijdsbestek van drie maanden drie kameraden. ,,Kanker en hartfalen namen mensen weg uit mijn leven", na een korte stilte: ,,Maar morgen schijnt de zon weer", klonk hij onverwacht nuchter.

BEWONDERING Ben en zijn gezin wonen negentien jaar in Houten en voelen zich op hun gemak. ,,Wij ervaren grote saamhorigheid ondanks de diversiteit van mensen. Jong en oud en mensen met allerlei verschillende achtergronden leven samen. Niet iedereen omarmt elkaar, maar ik zou iedereen kunnen omarmen." Ben weet dat mensen bewondering hebben voor het feit dat hij zijn nier afstond aan zijn zoon Bryan. ,,Voor mij was dat logisch. Ik zou het voor ieder ander doen, want je redt er een leven mee. Daarom stond ik acht jaar geleden en volledig onderzocht op het punt een nier af te staan aan een vriend. Hij zei op het laatst: 'Doe het niet Ben.' Vier maanden nadat die vriend een nier kreeg van iemand anders, kreeg Bryan, mijn nier."

ZIEKTEVERLOOP Bryan is 26 jaar oud en het enige kind van Ben en Monique. Zij trouwden 38 jaar geleden. Bryan was een zelfverzekerde, energieke en sociale jongen. Hij tenniste op hoog niveau tot hij rugklachten kreeg. Die bleken veroorzaakt te worden door ontstoken cystenieren met nierfalen tot gevolg. ,,Achteraf bezien veranderde hij in tien jaar tijd in een onzeker, minder sociale en lusteloze jongen. Door de lage nierfunctie was een transplantatie nodig." Bij een volgende test bleek de nierfunctie verhoogd te zijn en werd de transplantatie uitgesteld. Tot anderhalf jaar later zijn nierfunctie op negen procent stond en Bryan, toen 23 jaar oud, direct aan de dialyse moest. Daarbij wordt bloed gezuiverd met behulp van een spoelvloeistof. ,,Tegen de tijd dat dialyseren te zwaar werd, waren wij klaar voor de transplantatie en kreeg Bryan mijn nier."

HERSTELD Wat in die periode diepe indruk maakte op Ben was zijn bezoek aan de afdeling oncologie voor een ruggenmergpunctie. ,,Ik kwam als gezonde man dichtbij mensen die vochten voor hun leven of zelfs slechte vooruitzichten hadden. De pijn van de punctie stond niet in verhouding met wat ik daar aan ellende zag. Dat beeld maakte me nederig." Nu een paar jaar later gaat het fantastisch met vader en zoon. Bryan is weer de zoon die hij was en Ben zelf heeft buiten het litteken om nergens last van. Hij heeft zelfs meer energie dan daarvoor. Lotgenoten herkennen het, maar een verklaring is er niet.

Ik heb plezier in wat ik doe. Al is het de vloer vegen of de afwas doen, ik geniet.VERLEDEN Ben werd geboren in de Bilt en kreeg na het HAVO een baan bij de Vereniging voor artsen en automobilisten (VvAA). Werken in de verzekeringswereld vond hij als negentien jarige interessant. ,,Ik ontdekte dat mensen die werkten in niet-commerciële organisaties wel vermogen opbouwden en werd deel van hun wereld door het persoonlijke contact. Dat vond ik mooi." Tijdens zijn militaire diensttijd werkte Ben op zaterdag in een supermarkt, waar hij bedrijfsleider werd en als vijfentwintigjarige de zaak overnam. ,,Ik werkte daar 23 jaar tot ik manager werd bij de Roskam. Die titel boeit me echter niet. Ik heb plezier in wat ik doe. Al is het de vloer vegen of de afwas doen, ik geniet. Ik heb geen enkele dag gezegd: ik ga werken, al maak ik 70 tot 80 uur in de week.."

VERNIEUWING Bens vriend Lennard Ossendrijver was eigenaar van de Roskam, wat destijds ook een hotel was. Ben stapte bij hem in de zaak. De inrichting was wat gedateerd, daar kwam vijf jaar later verandering in. De zaak werd verbouwd en heropend in december 2014. Ze maakten direct een sprong in omzet en beleving. Van dorpse herberg veranderde De Roskam in een Grand Café met een bierlokaal. Ben blijft altijd aan de goede kant van de bar staan. ,,Zelf drink ik geen druppel, want ik vind geen voldoening in drank en vind het niet lekker. Mijn voldoening zit in het contact met mensen."

SLUITING Ten gevolge van de coronacrisis moest de Roskam sluiten. Ben is echter geen binnenzitter. ,,Ik ga iedere dag alleen naar de zaak. Er is verder niets te doen voor anderen of dat ik niet alleen kan. Ik houd me bezig met schoonmaken of ander werk." Zijn gedrevenheid is ook een valkuil, want waar Ben het graag anderen naar de zin maakt, vraagt hij nooit hulp bij het klaarzetten of opruimen van vergaderzalen en verwerken van binnengekomen bestellingen. ,,Terwijl het wel goed is anderen te laten helpen", zegt hij zelf. ,,Zorgen om mijn inkomen heb ik niet, we redden het nog wel even." Bens zorgen gaan vooral uit naar de ouderen. Hij is blij dat zijn ouders deze coronacrisis niet meemaken. ,,Als ik lees van mensen die in besloten kring begraven worden overmand verdriet me. Een goed afscheid, samen met anderen, is zo belangrijk voor een goed rouwproces." Wel spelen zorgen om zijn zoon Bryan mee. Bens vrouw zegt echter dat zolang Bryan het niet opzoekt, zij zich geen zorgen moeten maken. Dit bewijst dat optimisme het bij Ben altijd wint van negativiteit.

door Irene van Valen