Charles François Testas tot Oud-Wulven wordt op 21 september 1864 geboren aan de huidige Oudwulfseweg in Houten. De familie Testas is van stand en vermogend. Charles moet ongetwijfeld een onbezorgde jeugd hebben gehad.

Op zijn 19e wordt hij vrijgesteld van de dienstplicht. Hij is de enige zoon en werkzaam als notarisklerk. Charles zit goed in het geld, leent flinke sommen geld uit tegen 4% rente, koopt land en krijgt ook nog een erfenis. Een paar jaar later trouwt hij met Maria Anna Lans uit Wageningen en wordt al snel vader. In de strenge winter van 1890/1891 delen hij en zijn vader voedsel en brandstof uit aan 80 gezinnen in Houten.

In de krant van 1894 lezen we dat Charles en zijn vader aandeelhouder worden van de Utrechtse Rijtuigenmaatschappij. Een bedrijf dat paarden en rijtuigen verhuurt. Zijn vader is dan ‘grondeigenaar’ van beroep en Charles is zonder beroep. Kennelijk is hij al binnen.

DE EERSTE AUTO In het voorjaar van 1898 koopt de 33-jarige Charles Testas een auto. Het is een Benz van 360 kilo en 2,40 meter lang. De Benz rijdt op benzine. Dat lijkt normaal, maar er waren in die jaren ook auto’s die op petroleum, stoom, gas, alcohol en elektriciteit reden. De auto haalt een snelheid van 18 kilometer per uur.

Om een auto te mogen rijden moest je een vergunning hebben. Auto’s mochten niet sneller dan 20 km per uur en een maximale remweg hebben van 10 meter. Op 26 april 1898 worden 13 auto’s geregistreerd. Ook Charles Testas doet een aanvraag en die wordt op 8 juni 1898 gehonoreerd. Zijn automobiel krijgt nummer 15 en is de 14e geregistreerde auto van Nederland (Het getal 11 was overgeslagen, omdat dat in die tijd het ongeluksgetal is). De Benz is daarmee niet alleen de eerste auto van Houten, maar ook de eerste van de provincie Utrecht.

Met zijn auto maakt hij regelmatig ritjes in de omgeving. De koetsier rijdt soms mee. Op 21 februari 1899 schrikt een paard (met wagen) van de passerende auto van Testas. Het paard wordt wild, waarna de boerenknecht ongelukkig terecht komt en overlijdt.

Aan het begin van de vorige eeuw wordt hij gefotografeerd bij Wickenburgh in ’t Goy met zijn Mors 6CV die hij begin 1900 heeft gekocht. De eigenaar van Wickenburgh is fervent fotograaf en een kennis met auto is dan ook een dankbaar onderwerp. Hij heeft dan twee auto's in zijn bezit. Zijn auto's moeten een opvallende verschijning in de omgeving zijn geweest.

TOERTOCHTEN Wanneer in de zomer van 1898 de Nederlandsche Automobiel Club (N.A.C.) wordt opgericht, neemt Testas zitting in het bestuur als commissaris. Hij gaat zich bezig houden met het organiseren van autotochten.

De eerste is in augustus 1899, waaraan 11 auto’s aan deelnemen. Op de foto (boven) staat hij op het Janskerkhof in Utrecht bij notaris Backx (auto gekocht in 1896), die zich laat rijden door een chauffeur. Een tweede tocht is in 1901. Gedurende vier dagen wordt er door Nederland gereden. Gestart wordt in De Bilt om via Enschede, Assen en Leeuwarden terug te gaan naar Utrecht. 52 automobielen doen mee. Onderweg staan belangstellenden langs de weg. De auto’s kunnen zo’n 150 kilometer rijden en moeten dan tanken. Brandstof kopen ze bij drogisterijen. Testas regelt deze tocht. Naast het sportieve element doen de deelnemers ervaringen op met auto’s, waardoor bijvoorbeeld duidelijk wordt dat benzine de beste brandstof is.

WEERSTAND Net als bij de komst van de fiets, is de maatschappij in eerste instantie niet zo blij met de komst van de automobielen. Er vinden nog wel eens aanrijdingen plaats en gemeentes leggen verboden op. De auto wordt steeds vaker afgebeeld als speelgoed van de elite die een bedreiging voor de verkeersveiligheid is. Auto’s en inzittenden worden soms aangevallen. Ook veldwachters grijpen naar het bonnenboekje. In een interview in 1948 zegt Testas dat hij veel bekeuringen had gehad. ,,In Harmelen werd ik gesnapt met 100 km per uur in een auto die maar 35 maximaal kon.” Wanneer de auto defect raakt moet hij deze zelf repareren. ,,Staan laten was geen denken aan. De buren en boeren zouden daar naar mijn smaak te veel leedvermaak en plezier in hebben gehad”, zegt hij in dat interview.

De autoclub waar Testas nog steeds in het bestuur zit, richt zich dan ook steeds meer op de acceptatie van de auto en de verbetering van de belemmeringen voor auto’s. Denk aan het aankaarten van gevaarlijke bochten en het opheffen van tolwegen.

In 1902 koopt hij een Darracq, zijn vierde auto. In 1904 is een andere onbekende auto zijn eigendom. Zijn snelste auto uit die tijd kon 35 kilometer per uur. Maar bij de Amersfoortse Berg moesten de passagiers wel uitstappen, omdat de auto het dan niet meer trok. In de Venloosche Courant van 1906 lezen we dat Testas in Venlo een dove kerkganger omver heeft gereden. De auto kon niet meer remmen. Hij wordt niet schuldig bevonden, maar doneert 10 gulden voor de verpleging.          

Op 17 februari 1908 verhuist het gezin Testas volgens het bevolkingsregister van Houten naar Zwitserland. Een jaar later keren ze weer terug. In 1910 verkoopt Testas het huis Oud Wulven en verhuist het gezin naar Rhenen, vlakbij de ouderlijke omgeving van zijn vrouw. Op 6 september 1954 overlijdt Charles Testas te Rhenen. Hij is dan bijna 90 jaar en wordt begraven op de openbare begraafplaats aan de Ireneweg in Houten in een familiegraf.

Fotocredit foto auto bij Wickenburgh - Regionaal Archief Zuid-Utrecht, Wijk bij Duurstede. Toegang 353 Topografisch-Historische Atlas Houten, Schalkwijk en Tull en ’t Waal, catalogusnummer 41865.

Door Frank Magdelyns


NL-WbdRAZU. 353, cat.nr. 41865
Foto: NL-WbdRAZU. 353, cat.nr. 41865
Charles Testas met zijn Morse 6 CV ergens rond 1900/1903.
Frank Magdelyns
Foto: Frank Magdelyns
Het familiegraf op de begraafplaats aan de Prinses Ireneweg