HOUTEN - Op 22 mei 1982 wordt het station van Houten geopend. Het is die dag feest in Houten. De Commissaris van de Koningin doet dit door om 11.33 uur de met krans versierde trein uit Culemborg aan te houden en enkele minuten later een vertreksein te geven. De rest van de dag mogen inwoners van Houten gratis met de trein naar Utrecht.
Burgemeester Bijleveld is erbij. Het is ongetwijfeld een hoogtepunt in de carrière van bouwburgemeester Henk Bijleveld, die dan al ruim 9 jaar de eerste burger van Houten is.


Door Frank Magdelyns

Enkele dagen voor zijn 34e verjaardag wordt Bijleveld eerste burger van Houten. ,,Ik heb er nooit bij stil gestaan burgemeester te worden. Het was een natuurlijk proces”, zegt hij later. Hij volgt daarmee burgemeester Albers Pistorius op, die eerder dat jaar vanwege gezondheidsredenen was gestopt. Bijleveld is een VVD-er en doorbreekt de Houtense traditie dat een burgemeester deel uitmaakt van een katholieke politieke partij.

Alleen de NSB-burgemeester rond 1944 was een uitzondering op de regel. Bijleveld verhuist naar Houten. Hij trekt in een tegenwoordig niet meer bestaande boerderij aan de Odijkseweg, vlakbij de Welkoop.

JURIST BIJLEVELD Henk Bijleveld wordt in 1938 in Utrecht geboren en groeit op in een groot gezin in Vinkeveen. Na het gymnasium volgt hij een rechtenstudie die hij in 1962 beëindigt. Hij trouwt een jaar later met Erna Boelen met wie hij drie dochters krijgt. In die tijd is hij wetenschappelijk medewerker aan de Rijksuniversiteit van Utrecht. Hij koestert geen politieke aspiraties, maar wanneer hij in 1969 wordt gevraagd om wethouder te worden in de gemeente Leusden, trekt hem dit wel aan.

Bijleveld is een manager. Daarmee is hij de man om samen met de wethouders Jonker en later Van Rooijen de eerste groeitaak van Houten vorm te geven. Want het dorp moet groeien om de bevolking van Utrecht op te vangen. Bijleveld zegt dat Houten niet meer dan een groot dorp mag worden. Dat betekent geen flats en alle woningen krijgen een kap. Gestapelde bouw kan wel en in het centrum mag één laag meer. Bijleveld zegt hierover destijds in de krant: „Houten zat echt niet om uitgroei te springen. Maar het was voor ons duidelijk dat wij niet voorbij konden gaan aan de regionale woningnood."

In Houten kan hij vol aan de bak. Allereerst wordt in 1973 de wijk Den Oord gebouwd waar hij de eerste paal mag slaan. Daarna volgt de wijk De Lobben (De Hoven). Eind 1978 wordt gestart met de officiële groeitaak. Stedenbouwkunde Derks is er dan bij betrokken en het unieke concept van Houten wordt uitgerold. Vanaf dat moment kiest Houten voor woonwijken met een centrale parkzone en het bekende fietssysteem met Rondweg.

Burgemeester Bijleveld staat bekend als een harde werker en een krachtig bestuurder die de boel bij elkaar houdt. Bij zijn aanstelling zijn er zo’n 25 ambtenaren in dienst, die in een noodcabine in de tuin van het gemeentehuis De Grund zitten. De groei van Houten heeft tot gevolg dat er meer ambtenaren nodig zijn en in de jaren 70 wordt deze noodvoorziening drie keer uitgebreid. In afwachting van de bouw van het definitieve gemeentehuis wordt een tijdelijk kantoorpand aan de Standermolen betrokken en in 1981 verhuizen 84 gemeenteambtenaren hier naar toe. De boerderij waar Bijleveld woont staat er pal naast.

De bevolking groeit in die jaren tot 12.000 inwoners. Bijleveld constateert dat de vele nieuwe bewoners snel zijn opgenomen in de bevolking. ,,Ook in de samenstelling van het bestuur van een bepaalde vereniging zie je dat zeer sterk. Zowel de autochtone bevolking, als de import heeft hier zitting in”, zegt hij bij zijn afscheid in 1983.

Er wordt veel gebouwd onder Bijleveld, het kanaal wordt verbreed, de bruggen worden vervangen, wegen worden omgelegd en Houten krijgt in 1982 een treinstation. Die wordt geopend door de Commissaris van de Koningin, maar natuurlijk in de aanwezigheid van Bijleveld. Ook wordt in 1983 de eerste paal geslagen voor de eerste fase van het winkelcentrum Het Rond. Hoog bezoek is er in 1979 als Koning Juliana naar Houten komt en zich door Bijleveld laat bijpraten over de groeiplannen.

GEMEENTERAAD Over zijn relatie met de gemeenteraad zegt Bijleveld in een interview met het Reformatorisch Dagblad: “In de tien jaar dat ik burgemeester van Houten was, is er veel veranderd in deze gemeente. Toch hebben we altijd heel fijn samen gewerkt. Niet ik heb de kar getrokken, maar de gemeenteraad heeft de dienst uitgemaakt. De burgemeester is hier in Houten dan ook geen dominerende figuur."

De burgemeester en wethouders hebben in deze jaren de gewoonte om elkaar bij een verjaardag een fles Bokma te geven. Elke keer wordt dezelfde fles op een verjaardag gegeven. Dit gaat goed totdat een van de collegeleden de Bokma open maakt. Er blijkt gewoon water in te zitten.

In april 1983 besluit de 44-jarige Bijleveld dat het mooi is geweest. Hij wordt dan directeur dienstverlening bij het medisch centrum Berg en Bosch in Bilthoven. Hij heeft zin om iets anders te gaan doen en ziet het niet zitten om tot zijn 65e burgemeester te blijven. Bijleveld die openlijke kritiek heeft op de Haagse regelzucht, wil niet zeggen of hij een poging heeft ondernomen burgemeester in een grotere gemeente te worden. „Dat is mijn privacy”, zegt hij bij zijn vertrek tegen een journalist.

Bijleveld vervult nog diverse bestuursfuncties in de jaren 80 en 90. Ook wordt hij rechter-plaatsvervanger te Utrecht. 15 jaar lang verzorgt hij zijn zieke vrouw en in 2015 overlijdt hij zelf.

Leen de Keijzer
Foto: Leen de Keijzer
Juliana bezoekt Houten - Collectie Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), catalogusnummer 53043