HOUTEN  Op 2 januari 1962 wordt Frans Albers Pistorius geïnstalleerd als burgemeester van Houten. Hij is op dat moment een bekende internationale ruiter. Samen met zijn vrouw vestigt hij zich in Schalkwijk. Tien jaar lang is hij burgemeester van ‘Groot Houten’, een samenvoeging van de gemeenten Schalkwijk, Houten en Tull en ’t Waal. Bij zijn afscheid noemt hij deze periode de mooiste van zijn leven.


Door Frank Magdelyns

Burgemeester Albers Pistorius wordt in 1913 geboren in Aarle-Rixel onder de naam Albers. Zijn vader is daar burgemeester en voegt in 1915 de naam van zijn vrouw toe aan de familienaam. Sinds dat moment heeft hij een dubbele achternaam.

Het is een rijke familie waarin hij opgroeit. De familie heeft in de jaren 10 van de vorige eeuw maar liefst vier autokentekens op naam. In 1919 is zijn vader de bezitter van het eerste privévliegtuig in Nederland. Daar heeft hij maar twee jaar van genoten, want het toestel crashte nadat het was uitgeleend aan de vaste piloot.

Het gezin Albers Pistorius verhuist in 1924 naar Nijmegen waar Frans verder opgroeit en gaat studeren. Daarna gaat hij werken bij de gemeente Ubbergen en ontpopt zich aan het eind van de jaren 30 als fervent ruiter op een hoog niveau. In 1942 trouwt hij, maar zijn vrouw overlijdt in 1944. In datzelfde jaar sterft ook zijn vader.

Het is 1946 als hij hertrouwt met de beeldhouwster Willy Fokkelman. Beiden gaan in Vught wonen. Albers Pistorius vindt in 1950 werk als rechter-plaatsvervanger bij het bijzonder gerechtshof. In de paardensport gaat het ook goed. De krant van 15 november 1948 bericht dat Frans Albers Pistorius eerste is geworden en zijn concurrent Z.K.H. Prins Bernard tweede. In de jaren 50 is hij actief op internationaal niveau.

BURGEMEESTER VAN GROOT HOUTEN Wanneer hij op zijn 48e burgemeester van de nieuwe gemeente Houten wordt, heeft hij de taak om de inwoners van de verschillende dorpen te verbinden. Houten was een moeilijke gemeente om te besturen, zegt hij achteraf. Vanwege de fusie is er nogal wat rivaliteit tussen de dorpen.

Om dit te doorbreken organiseert hij bij hem thuis in Schalkwijk de jaarlijkse gemeentelijke nieuwjaarsreceptie. Inwoners uit de vier kernen komen hier samen. Hij krijgt bij deze taak hulp van twee doorgewinterde wethouders: J. den Hartog uit Schalkwijk en J. van Oostrom uit Houten. De gemeenteraad bestaat uit vier partijen, waarvan KVP-Schalkwijk en KVP-Houten de grootste twee zijn.

Daarna start de groei van Houten. In eerste instantie met de nieuwbouw van het Vlierplan, maar in 1966 volgt aanwijzing van Houten als groeikern. Het dorp met 3557 inwoners moet groeien tot 100.000 inwoners. ,,Toen enkele jaren geleden van hogerhand de indicatie kwam dat Houten tot 100.000 inwoners zou uitgroeien, ben ik daar wel even van geschrokken. Maar uiteindelijk heb ik er na uitgebreide overweging toch wel begrip voor gekregen”, stelt hij in een afscheidsinterview in het Utrechtsch Nieuwsblad van 28 april 1972.

Tijdens zijn ambtsperiode verschijnt de Schalkwijkse sporthal, zwembad De Trip, opent er een wegenwachtstation in Houten, opent sportcomplex ‘De Flier’, verhuist de fruitveiling naar een nieuw gebouw en krijgt Houten aardgas.

PRIVÉ Net als zijn vader in 1919, gaat ook Frans Albers Pistorius vanaf 1966 sportvliegen met een Cesna. Regelmatig vliegt hij boven Houten en Schalkwijk. Toch gaat het niet goed met zijn gezondheid. In 1966 worden zijn werkzaamheden tijdelijk overgenomen door de wethouders en in het najaar van 1969 wordt Albers Pistorius vervangen door burgemeester Lein Schuman. Hij lijdt aan diabetes en krijgt te maken met het afzetten van een been. Hierna beschikt hij over een witte BMW met gashendel op het stuur.

In juli 1971 gaat Albers Pistorius opnieuw met ziekteverlof en neemt wethouder Vulto zijn werkzaamheden waar. In april 1972 stopt hij definitief vanwege gezondheidsredenen. Hij kijkt terug op een mooie periode. ,,Mensen in Houten en Schalkwijk zijn open en eerlijk, zonder onaangenaam te worden”, zegt hij in 1972.

In 1977 krijgt Houten de Albers Pistoriusweg. Ook daarmee treedt hij in de voetsporen van zijn vader die in Aarle Rixel een Albers Pistoriusstraat heeft gekregen. Albers Pistorius overlijdt in 1981 in Zeist. Zijn vrouw Willy Fokkelman is beeldend kunstenaar en ontwikkelt het beeld de appelplukker. Een beeld dat regelmatig nog wordt uitgereikt door de Rotary Houten aan een vrijwilliger die zich bijzonder heeft ingezet voor de Houtense gemeenschap. Burgemeester en vrouw liggen begraven op de RK begraafplaats in Schalkwijk.

Frank Magdelyns
Foto: Frank Magdelyns
Het graf van burgemeester Albers Pistorius en zijn vrouw in Schalkwijk.
Frank Magdelyns
Foto: Frank Magdelyns
De Albers Pistoriusweg in Houten-Zuid.