Door Frank Magdelyns

Adrianus Bruno Haefkens wordt in 1898 geboren in 's Hertogenbosch. Als jonge gemeenteambtenaar is Haefkens werkzaam bij de gemeenten Montfoort, Willeskop en later IJsselstein. Hij krijgt regelmatig complimenten voor zijn inzet en ondersteuning. In 1933 trouwt hij met Cornelia Antonia Geertruida de Greef uit Haarzuilens. Na de Tweede Wereldoorlog komt Haefkens naar Houten, Schalkwijk en Tull en 't Waal als opbouwburgemeester. Daarmee loopt zijn benoeming al dan niet toevallig vooruit op de fusie die in 1962 tussen deze gemeenten zal plaatsvinden. Hij gaat wonen in het gemeentehuis van Schalkwijk, op de Jonkheer Ramweg.

Er gebeurt veel in de twaalf jaar dat Haefkens burgemeester is. Houten moet worden hersteld na een bombardement en veel moderniseringen wachten. Een van de eerste dingen die hij regelt is de komst van een autospuit voor de brandweer in Houten en een nieuwe kazerne voor de brandweer in Schalkwijk. Ook maakt hij zich sterk voor een 'bloedplasma-dienst'. Twee keer krijgt hij in die tijd koninklijk bezoek. Zo komt in 1949 Prins Bernard langs en een jaar later doet Koningin Juliana Schalkwijk en Tull en 't Waal aan. Ook ontvangt hij in 1948 kardinaal Alfrink in Houten.

DE RONDWEG VAN HAEFKENS De verbetering van het wegennet en de infrastructuur heeft die jaren volop de aandacht. Haefkens komt met een plan voor een rondweg om de kern van Houten. Deze zou moeten lopen via de huidige Koningin Wilhelminaweg, Prinses Beatrixweg, wethouder van Rooijenweg, Burgemeester Haefkensstraat, om de RK kerk heen richting de huidige Kostersgang. Deze rondweg komt er niet.

Pijnlijk, maar ook logisch is in 1954 de annexatie van de noordelijkste delen van de gemeente Houten door Utrecht.  Maarschalkerweerd en het gebied waar nu de wijk Lunetten is gebouwd, verdwijnen naar de gemeente Utrecht. Ook worden er grenscorrecties met Bunnik en Jutphaas uitgevoerd. In datzelfde jaar voert Haefkens de adressen in zoals wij nu kennen. Voortaan moeten de inwoners gebruikmaken van een straatnaam in combinatie met een huisnummer. Daarvoor kenden de drie dorpen wijknummers. Zo wordt het adres van de Pleinkerk in Houten veranderd van H80 naar Brink 2.

Onder Haefkens start de aanleg van de riolering in de kom van Houten en bij de nieuwbouw in Schalkwijk. Het openbreken van de straten wordt gebruikt om in 1956 en 1957 de Houtense Brink de renoveren volgens de moderne inzichten van die tijd. Het oude gemeentehuis wordt afgebroken. Wanneer de renovatie gereed is, viert Houten feest. Haefkens combineert dit moment om het honderd jarig bestaan van Houten te vieren. Ondertussen is hij bezig met de voorbereidingen van de fusie tussen de drie gemeenten waar hij burgemeester van is. Vooral in Schalkwijk is veel verzet, maar in Den Haag wil men een krachtige gemeente naast het groter wordende Utrecht.

Ook andere overheden vernieuwen in deze jaren. In de Lek wordt een stuw gemaakt en dwars door Houten wordt het Amsterdam-Rijnkanaal neergelegd. Het landschap verandert.

ROMEINEN Haefkens kijkt dan in het dagelijkse leven vooral vooruit, zijn persoonlijke interesse ligt in het verleden. Hij vermoedde dat er een rijks Romeins leven is geweest in Houten en hoopte op archeologische bewijzen. Toen hij rond 1950 hoorde dat arbeiders vreemde voorwerpen hadden opgegraven en sommige voorwerpen hadden stukgeslagen, ging hij op onderzoek. Hierdoor konden diverse Romeinse voorwerpen worden gered, waarna hij er over publiceerde in het maandblad van Oud Utrecht. Het was voor het eerst dat er systematisch in Houten werd bijgehouden wat er was gevonden in de bodem.

Bij de aanleg van de riolering in 1956/1957 in de kern van Houten maakte Haefkens afspraken met de aannemer dat een deel met de hand werd afgegraven. Hierdoor wilde hij voorkomen dat eventuele archeologische sporen verloren gingen. Haefkens schrijft daarover in het maandblad Oud Utrecht: Steeds koesterden wij daarbij de hoop, dat er toch eindelijk eens iets belangrijkers zou worden gevonden, wat meer aanwijzing zou geven omtrent de bewoning van deze streek door de Romeinen, te meer waar er tussen Wijk bij Duurstede en Vechten nog zo weinig bekend is".

Op 13 november 1956 wordt een middeleeuwse kerkhofmuur naast de huidige Pleinkerk ontdekt. De muur blijkt te bestaan uit hergebruikte resten van een onbekend Romeins gebouw. Dit gebouw wordt op 22 januari 1957 enkele tientallen meters verderop gevonden. Het blijken de fundamenten van een Romeinse villa te zijn. Haefkens: ,,Ongeveer 20 meter ten westen van de toren der hervormde kerk werd nu een veel dieper gefundeerde, op een onderlaag van Grauwacke Schiefen van tufsteen gebouwd muurwerk aangegraven. En de gedachte was, nu hebben we het."

OVERLIJDEN Op 5 december 1958, 's nachts om half 3, sterft Haefkens op 60-jarige leeftijd. Hij was vanaf 16 september dat jaar al ziek. De uitvaart vindt plaats in Schalkwijk. Hij wordt begraven in Vleuten. In 1961 krijgt een nieuw aangelegde straat zijn naam en wordt het straatnaambord door zijn vrouw onthuld. De burgemeester Haefkensstraat is een feit. Tot op de dag van vandaag is hij de langstzittende naoorlogse burgemeester van Houten.

 

Collectie RAZU
Foto: Collectie RAZU
Burgemeester Haefkens (rechts) ontvangt kardinaal Alfrink (1948)
Frank Magdelyns
Foto: Frank Magdelyns
Het graf van burgemeester Haefkens in Vleuten