Na het horen van de deurbel, zag Ad tot zijn verbazing zijn groep voor de deur staan. Iedereen in rode kleding. ,,Zoals ook alle andere leerlingen langs de route naar school. Zij vormden mijn rode loper”, vertelt Ad. Op school wachtte hem ‘Mozaïek Got Talent’. Waar normaal de open ruimte vol zit met alle klassen, zat Ad daar alleen met zijn eigen klas. Om beurten traden alle klassen op. ,,Juist door de rust in de zaal was er meer aandacht voor de acts.” Ouders namen tijdens een aangepaste receptie afscheid. Na ieder gesprekje met ouders schoof de hele rij 1,5 meter op. Door alle gesprekken met ouders, reikte de rij al snel tot ver op het schoolplein. ,,Ik genoot intens van het gepraat met ouders en voel me verwend door hen en de kinderen. Ik ontving veel reacties van oud-leerlingen en hun ouders”, zegt Ad. Hij telde 75 kaarten, foto's en brieven, waarvan sommige zeer persoonlijk waren. Er werd gerefereerd naar vroegere gebeurtenissen, zoals het maken van een sinterklaasboot die in de Kooikersplas te water werd gelaten. Sommige groepen maakten nieuwe groepsfoto’s of losse foto’s en zetten die naast foto’s van toen. Ad bedankt iedereen voor de aandacht en verrassingen.

VERANDERINGEN Terugkijkend op 40 jaar onderwijs was het samenvoegen van de kleuterschool met de lagere school een grote verandering. Het bracht kinderen beter in beeld, vooral kinderen die aan de onder of bovenkant extra aandacht nodig hadden. Daarnaast ontstonden creatieve vakken en muziek- en techniekgroepen. Het kind werd meer gezien in wat het kan en wil. Iedere verandering vroeg om meer inzet en werk, grotere alertheid, meer aansturing en verrijking van de leerkracht. ,,Vroeger ging de hele klas in hetzelfde tempo mee. Dat gaf geen zichtbare problemen. Nu krijgen leerlingen de basisstof met zo nodig extra aanvullingen. Het kind wordt bediend op het eigen niveau. Daarnaast kwam de maatschappij dichterbij. Wat vanavond nieuws is, bespreken we volgende week in de les."

UITDAGINGEN Ad zag vooral de uitdaging in een kind dat iets niet leuk vond. Hij wilde het dan toch leuk maken. Hij leerde hen graag anders te denken met opdrachten als: ,,Hoeveel kilometer is een pen?” Van zijn afscheidscadeau maakte hij een rekensom. Schijnbaar zei Ad eens dat hij bij zijn pensionering van iedereen badschuim zou vragen. Hij vergat het, zijn vrouw Els niet. Ad kreeg 155 flessen badschuim, sorteerde en fotografeerde ze en vroeg in de klas hoeveel badbeurten er nodig waren voordat het op was. Het enige wat hij de leerlingen meegaf was dat hij van 250 milliliter badschuim twintig keer kon badderen. ,,Qua invulling van de lessen ben je eigen baas. Je kunt er veel van jezelf in kwijt. Ik genoot daarvan.”

DIGITALISERING Door corona en de sluiting van scholen ontstond een uitdaging. Er werd direct druk vergaderd, kinderen kregen de gelegenheid om materiaal te halen en het digitaal lesgeven startte. ,,Jongere leerkrachten pakten dat makkelijk op”, zegt Ad. ,,Ik nam schoorvoetend deel aan de eerste beeldvergadering. Het digitaal leren lesgeven vond ik uiteindelijk leuk, hoewel ik de interactie, het samen beleven van leuke en verdrietige dingen met de groep mistte.” Het is een goede noodoplossing, maar kan nooit het echte lesgeven vervangen. Je bouwt moeilijker een veilige sfeer en vertrouwen op. ,,Ik werk met kinderen, levend materiaal. Een vergadering kan best online. Bij het werken met mensen moet je ze echter zien en ervaren. Daarbij is eerlijkheid, consequent zijn, toegeven als je een fout maakt en jezelf zijn als leerkracht belangrijk. Als jij echt bent, zien kinderen dat en durven zichzelf te zijn bij jou. Je vormt een draadje met het kind.

VERLEDEN Ad is in 1955 in Zaltbommel geboren en groeide op in Zeist. Hij wilde sportleraar worden. ,,Het lukte me niet om 25 meter op mijn handen te lopen en bij een flinke zwaai vanuit de ringen vroeg ik me af hoe ik terecht zou komen en sloot mijn ogen.” Hij kwam goed terecht, maar niet door de zware selectie. Zijn wens om wiskundeleerkracht te worden, vervloog doordat hij uitgeloot werd. ,,Mijn moeder wees me op een baan als leerkracht basisschool, waarna ik me inschreef bij de Pedagogische Academie in Utrecht. Ik was vanaf de eerste dag op mijn plek.”

ALMERE Na zijn diensttijd werkte hij een jaar in Huizen. ,,In die jaren, eind jaren zeventig, was er een lerarenoverschot. Via een uitzendbureau en aangemoedigd door mijn moeder vond ik werk in Almere. Ik wist niet eens waar dat lag. De Zuiderzee was net droog gelegd.” Het bleek een schot in de roos. Alles was nieuw. De wijk, de school, het team, alles startte samen op. Ad werkte daar elf jaar met veel plezier tot teveel leerkrachten van het eerste uur vertrokken. Zelf verhuisde hij in 1991 naar Houten en kreeg een baan bij de Rank. Deze fuseerde zes jaar geleden met de Wijngaard en heet nu het Mozaïek, daar eindigde zijn loopbaan op 17 juli.

GEZIN Ad is getrouwd met Els, heeft vier kinderen en drie kleinkinderen. Met de laatsten voelt Ad een intense verbinding. ,,Zij zijn een verrijking, die bloedband is sterk. Van de kleinkinderen zag ik van dichtbij de sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling, omdat ze op het Mozaïek zitten. Dat is leuk.” Zijn trots was groots toen zijn oudste kleindochter op het podium stond te swingen bij zijn afscheid.

SCHRIJVER Ad is fan van verschillende kinderboekenschrijvers en volgde in 1999 een cursus creatief schrijven. Daarna schreef hij ‘In pyjama op straat’. ,,Mijn dementerende moeder was mijn inspiratie. Het schrijven hielp mij dingen te verwerken. Ik kende geen kinderboek met dementie als thema.” Vervolgens schreef hij vier boeken over Haas en Pad. Zij ontstonden nadat Ad bij het hardlopend een haas weg zag huppelen van een bouwplaats. Hij besefte dat de haas een nieuw huis moest zoeken. Ook merkte Ad een paddenschermen op, daarmee ontstond Pad. Zijn zesde boek gaat over een Roma gezin. ,,Zij werden weggestuurd, zwierven rond en kwamen bij een tankstation op de A12 terecht. Ik verdiepte me in hen en probeerde deze gemeenschap wat positiever neer te zetten.”

EERST RUST Wat betreft de toekomst blijft Ad betrokken bij het afnemen van individuele technische leestoetsen. ,,Het is een puzzel om daar mensen voor te vinden. Ik doe het graag.” Daarbij pakt Ad het fotograferen van beelden weer op. ,,Wij reizen graag naar andere woonplaatsen en leggen kunstwerken vast voor ons project ‘Nederland in beeld’. Eerst ga ik genieten van rust en na het hoogseizoen, dat is voor het eerst, een weekje op vakantie.”

door: Irene van Valen

Chris Roseboom
Foto: Chris Roseboom
Ad voor zijn huis nadat zijn klas hem begroette in rode kleding
Els Bergsma
Foto: Els Bergsma
Badschuim als afscheidscadeau voor Ad